C-106/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-07-13
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
inwestycje zagraniczneswoboda przedsiębiorczościograniczeniainteres narodowybezpieczeństwo dostawsurowcesektor budowlanyrozporządzenie 2019/452

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że węgierskie przepisy dotyczące monitorowania inwestycji zagranicznych, które zakazują nabycia strategicznych spółek przez podmioty z państw trzecich, naruszają swobodę przedsiębiorczości w UE, jeśli cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców nie stanowi realnego i poważnego zagrożenia dla interesu publicznego.

Sprawa dotyczyła węgierskiego zakazu nabycia spółki wydobywającej surowce budowlane przez spółkę z UE, należącą do grupy z siedzibą na Bermudach. Zakaz oparto na 'interesie narodowym' i bezpieczeństwie dostaw. Trybunał uznał, że zakaz stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Stwierdził, że cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych nie jest tożsamy z 'fundamentalnym interesem społeczeństwa' i nie stanowi realnego zagrożenia, zwłaszcza gdy większość produkcji i tak trafiała na rynek krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 65 ust. 1 lit. b) TFUE i rozporządzenia (UE) 2019/452 w sprawie mechanizmu monitorowania inwestycji zagranicznych. Sprawa dotyczyła węgierskiego zakazu nabycia przez Xella Magyarország (spółkę prawa węgierskiego, należącą do grupy z siedzibą na Bermudach) 100% udziałów w spółce Janes és Társa (również prawa węgierskiego), której główna działalność polegała na wydobyciu piasku, gliny i żwiru. Węgierski minister zakazał transakcji, powołując się na 'interes narodowy' i bezpieczeństwo dostaw surowców dla sektora budowlanego. Trybunał stwierdził, że zakaz ten stanowi poważne ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Analizując uzasadnienie, Trybunał uznał, że cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych nie jest tożsamy z 'fundamentalnym interesem społeczeństwa' ani nie stanowi 'rzeczywistego i wystarczająco poważnego zagrożenia'. Podkreślono, że Xella Magyarország już wcześniej kupowała większość produkcji Janes és Társa, a ryzyko wywozu surowców było niewielkie ze względu na koszty transportu. W związku z tym, Trybunał orzekł, że węgierskie przepisy naruszają swobodę przedsiębiorczości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy stoją na przeszkodzie swobodzie przedsiębiorczości, jeśli cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych nie stanowi realnego i wystarczająco poważnego zagrożenia dla fundamentalnych interesów społeczeństwa.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zakaz nabycia spółki strategicznej przez spółkę z UE, należącą do grupy z państwa trzeciego, stanowi poważne ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych nie jest tożsamy z 'fundamentalnym interesem społeczeństwa' i nie stanowi realnego zagrożenia, zwłaszcza w kontekście istniejących powiązań handlowych i kosztów transportu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Xella Magyarország)

Strony

NazwaTypRola
Xella Magyarország Építőanyagipari Kft.spolkaskarżący
Innovációs és Technológiai Miniszterorgan_krajowypozwany
„JANES ÉS TÁRSA” Szállítmányozó, Kereskedelmi és Vendéglátó Kft.spolkastrona_w_postępowaniu_głównym
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

TFUE art. 65 § 1 lit. b

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ograniczenia swobody przedsiębiorczości mogą być uzasadnione względami porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego, ale muszą być wąsko interpretowane i odpowiadać rzeczywistemu zagrożeniu.

TFUE art. 54

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definiuje spółki korzystające ze swobody przedsiębiorczości, opierając się na lokalizacji siedziby i prawie państwa członkowskiego, a nie na pochodzeniu wspólników.

Vmtv art. 276 § 1, 2, 3

Ustawa nr LVIII z 2020 r. (Vmtv)

Definicje 'interesu narodowego', 'inwestora zagranicznego' i 'spółki strategicznej'.

Vmtv art. 277 § 1 lit. a, 2 lit. a

Ustawa nr LVIII z 2020 r. (Vmtv)

Wymóg zgłoszenia nabycia udziałów w spółce strategicznej przez inwestora zagranicznego.

Vmtv art. 283 § 1 lit. b, 2 lit. b

Ustawa nr LVIII z 2020 r. (Vmtv)

Zakaz nabycia przez ministra w przypadku zagrożenia interesu narodowego lub bezpieczeństwa publicznego.

kodeks cywilny art. 8:2 § 1, 2, 3

Ustawa nr V z 2013 r. (kodeks cywilny)

Definicja 'większościowego wpływu'.

Pomocnicze

TFUE art. 52 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia ograniczenia swobód podstawowych ze względów porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego.

TUE art. 4 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

Rozporządzenie 2019/452 art. 1 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452

Określa zakres stosowania rozporządzenia do bezpośrednich inwestycji zagranicznych dokonywanych przez przedsiębiorstwa z państw trzecich.

Rozporządzenie 2019/452 art. 2 § 1, 2, 7

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452

Definicje 'bezpośredniej inwestycji zagranicznej', 'inwestora zagranicznego' i 'przedsiębiorstwa z państwa trzeciego'.

Rozporządzenie 2019/452 art. 3 § 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452

Obowiązek zapobiegania obchodzeniu mechanizmów monitorowania.

Rozporządzenie 2019/452 art. 4 § 1 lit. c, 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452

Czynniki brane pod uwagę przy ocenie wpływu inwestycji na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, w tym kontrola przez rząd państwa trzeciego.

Rozporządzenie 2019/452 art. 9 § 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452

Informacje o strukturze własnościowej inwestora zagranicznego.

Rozporządzenie nr 139/2004 art. 21 § 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz nabycia spółki strategicznej przez Xella Magyarország stanowi arbitralną dyskryminację lub ukryte ograniczenie swobodnego przepływu kapitału i swobody przedsiębiorczości. Faktycznym właścicielem grupy, do której należy Xella Magyarország, jest obywatel Unii (Irlandii), co powinno wykluczać stosowanie przepisów dotyczących inwestorów zagranicznych z państw trzecich. Niejasny charakter pojęcia 'interesu narodowego' narusza zasadę państwa prawa. Cel ochrony bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych nie stanowi realnego i wystarczająco poważnego zagrożenia dla fundamentalnych interesów społeczeństwa. Ryzyko wywozu surowców jest minimalne ze względu na koszty transportu.

Odrzucone argumenty

Węgierskie przepisy dotyczące monitorowania inwestycji zagranicznych są zgodne z art. 65 ust. 1 lit. b) TFUE i rozporządzeniem 2019/452, ponieważ mają na celu ochronę 'interesu narodowego' i bezpieczeństwa dostaw. Nabycie spółki strategicznej przez inwestora zagranicznego (należącego do grupy z państwa trzeciego) stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych. Struktura własnościowa Xella Magyarország (grupa Lone Star z siedzibą na Bermudach) uzasadnia zastosowanie węgierskich przepisów o monitorowaniu inwestycji zagranicznych.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie swobody przedsiębiorczości należy rozumieć w sposób wąski, aby ich zasięg nie był określany jednostronnie przez każde państwo członkowskie bez możliwości kontroli przez instytucje Unii. Na porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne można powoływać się tylko wtedy, gdy istnieje rzeczywiste i wystarczająco poważne zagrożenie dla fundamentalnych interesów społeczeństwa. Cele, jakim służą te względy, nie mogą ponadto zostać wypaczone, to jest być rozumiane de facto jako mające charakter wyłącznie ekonomiczny. Nie można uznać, że cel przywołany w postępowaniu głównym polegający na zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw dla sektora budowlanego [...] jest tożsamy [...] z 'fundamentalnym interesem społeczeństwa'.

Skład orzekający

A. Prechal

prezes_izby

M. L. Arastey Sahún

sędzia

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń swobody przedsiębiorczości w kontekście inwestycji zagranicznych, ocena uzasadnienia państw członkowskich dla takich ograniczeń (bezpieczeństwo dostaw, interes narodowy)."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestycja jest dokonywana przez spółkę z UE, ale należącą do grupy z państwa trzeciego, a celem jest ochrona bezpieczeństwa dostaw surowców budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między interesem narodowym państwa członkowskiego a swobodami unijnymi, z praktycznymi implikacjami dla inwestycji zagranicznych w strategiczne sektory.

UE chroni inwestycje: Węgierski zakaz nabycia spółki wydobywczej przez zagraniczny kapitał uznany za nielegalny.

Sektor

surowce naturalne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI