C-106/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że profesjonalny dochodzący roszczeń odszkodowawczych, nawet jeśli działa w małej strukturze, nie jest uznawany za 'poszkodowanego' w rozumieniu przepisów o jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych, co uniemożliwia mu skorzystanie z preferencyjnych sądów miejsca zamieszkania poszkodowanego.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia Bruksela I bis w zakresie jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych. Polak, Paweł Hofsoe, nabył wierzytelność od osoby poszkodowanej w wypadku drogowym i dochodził odszkodowania od niemieckiego ubezpieczyciela przed polskim sądem, powołując się na jurysdykcję sądu miejsca zamieszkania poszkodowanego. Sąd odsyłający pytał, czy profesjonalny cesjonariusz wierzytelności może być uznany za 'poszkodowanego' w rozumieniu przepisów, aby skorzystać z tej preferencyjnej jurysdykcji. Trybunał uznał, że profesjonalista w tej dziedzinie nie jest stroną słabszą i nie może powoływać się na przepisy chroniące poszkodowanych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 11 ust. 1 lit. b) i art. 13 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa wywodziła się z polskiego postępowania, w którym Paweł Hofsoe, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych, nabył wierzytelność od osoby poszkodowanej w wypadku drogowym. Hofsoe dochodził od niemieckiego ubezpieczyciela (LVM) pozostałej części odszkodowania przed polskim sądem, powołując się na jurysdykcję sądu miejsca zamieszkania poszkodowanego. Ubezpieczyciel kwestionował jurysdykcję, twierdząc, że Hofsoe nie jest 'poszkodowanym' w rozumieniu przepisów, lecz profesjonalistą. Sąd Okręgowy w Szczecinie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy profesjonalny cesjonariusz wierzytelności może być uznany za 'poszkodowanego' w rozumieniu art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012, aby skorzystać z forum actoris (sądu miejsca zamieszkania powoda). Trybunał, powołując się na cel przepisów o jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych, jakim jest ochrona strony słabszej, orzekł, że profesjonalni uczestnicy obrotu ubezpieczeniowego, którzy nie znajdują się w słabszej pozycji, nie mogą korzystać z tej szczególnej ochrony. W związku z tym, osoba taka jak Paweł Hofsoe, prowadząca działalność w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jako cesjonariusz, nie może powoływać się na przepisy umożliwiające wytoczenie powództwa przed sądem miejsca zamieszkania poszkodowanego. Trybunał podkreślił potrzebę przewidywalności przepisów o jurysdykcji i ścisłej wykładni wyjątków od zasady ogólnej jurysdykcji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taka osoba nie może powołać się na przepisy umożliwiające wytoczenie powództwa przed sądem miejsca zamieszkania poszkodowanego.
Uzasadnienie
Przepisy o jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych mają na celu ochronę strony słabszej. Profesjonalny cesjonariusz wierzytelności, nawet działający w małej strukturze, nie jest uznawany za stronę słabszą w stosunku do ubezpieczyciela i nie może korzystać z tej szczególnej ochrony. Wykładnia przepisów musi być przewidywalna i ścisła.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
ubezpieczyciel (LVM)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Paweł Hofsoe | osoba_fizyczna | powód |
| LVM Landwirtschaftlicher Versicherungsverein Münster AG | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 11 § 1 lit. b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Określa jurysdykcję w sprawach ubezpieczeniowych, pozwalając ubezpieczycielowi być pozwanym przed sądem miejsca zamieszkania powoda (ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uposażonego).
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 13 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Stosuje przepisy art. 10-12 do powództw wytoczonych przez poszkodowanego bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi, jeśli takie powództwo jest dopuszczalne.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Ogólna zasada jurysdykcji – osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 5 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Osoby mające miejsce zamieszkania w państwie członkowskim mogą być pozywane przed sądy innego państwa członkowskiego tylko zgodnie z przepisami sekcji 2-7 rozdziału II.
k.c. art. 509 § 2
Ustawa – Kodeks cywilny
Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa.
k.c. art. 822 § 4
Ustawa – Kodeks cywilny
Uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej.
u.u.o. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Powództwo o roszczenie z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć według przepisów o właściwości ogólnej lub przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania poszkodowanego.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 9 § 1 lit. b)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Równoważne z art. 11 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia nr 1215/2012.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 11 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Równoważne z art. 13 ust. 2 Rozporządzenia nr 1215/2012.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Profesjonalny cesjonariusz wierzytelności nie jest stroną słabszą i nie może korzystać z preferencyjnej jurysdykcji przewidzianej dla poszkodowanych w sprawach ubezpieczeniowych. Przepisy o jurysdykcji powinny być przewidywalne i podlegać ścisłej wykładni, zwłaszcza w przypadku odstępstw od zasady ogólnej.
Odrzucone argumenty
Profesjonalny cesjonariusz wierzytelności, nawet działający w małej strukturze, powinien być uznany za 'poszkodowanego' w rozumieniu przepisów, aby skorzystać z ochrony strony słabszej. Cesja wierzytelności powinna obejmować przywilej jurysdykcyjny, wspierając cel ochrony strony słabszej.
Godne uwagi sformułowania
nie jest uzasadniona żadna szczególna ochrona w stosunkach pomiędzy profesjonalnymi uczestnikami obrotu w sektorze ubezpieczeń, spośród których żaden nie może zostać uznany za znajdującego się w słabszej pozycji w stosunku do drugiego przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne
Skład orzekający
J. Malenovský
prezes izby
D. Šváby
sprawozdawca
M. Vilaras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'poszkodowanego' w kontekście jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych, szczególnie w przypadku cesji wierzytelności na rzecz profesjonalistów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw objętych zakresem rozporządzenia Bruksela I bis i specyfiki jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych. Nie dotyczy sytuacji, gdy cesjonariusz sam jest bezpośrednio poszkodowany lub gdy nie działa profesjonalnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych, szczególnie w kontekście profesjonalnych podmiotów dochodzących roszczeń. Pokazuje, jak TSUE interpretuje pojęcie 'strony słabszej' i jak wpływa to na dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy profesjonalny 'łowca długów' może liczyć na ochronę sądu jak zwykły poszkodowany? TSUE odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI