C-105/03
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że sąd krajowy musi mieć możliwość zezwolenia małym dzieciom, które twierdzą, że padły ofiarą złego traktowania, na składanie zeznań w sposób umożliwiający zagwarantowanie im odpowiedniego poziomu ochrony, np. poza rozprawą i przed jej terminem, interpretując przepisy decyzji ramowej w sposób zgodny z prawem krajowym.
Sprawa dotyczyła wykładni decyzji ramowej w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym, w szczególności ochrony małoletnich świadków. Sąd odsyłający z Włoch zapytał, czy sąd krajowy może zezwolić małym dzieciom, które twierdzą, że padły ofiarą złego traktowania, na składanie zeznań w sposób chroniący ich dobro, np. poza rozprawą. Trybunał uznał, że sąd krajowy ma obowiązek interpretować prawo krajowe zgodnie z decyzją ramową, o ile nie jest to sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa i nie pogarsza sytuacji oskarżonego, zezwalając na takie formy przesłuchań w celu ochrony małoletnich ofiar.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni decyzji ramowej Rady 2001/220/WSiSW w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym. Postępowanie karne toczyło się we Włoszech przeciwko nauczycielce oskarżonej o znęcanie się nad małymi dziećmi. Sędzia śledczy z Tribunale di Firenze zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy sąd krajowy musi mieć możliwość zezwolenia małym dzieciom, które twierdzą, że padły ofiarą złego traktowania, na składanie zeznań w sposób umożliwiający zagwarantowanie im odpowiedniego poziomu ochrony, na przykład poza rozprawą i przed jej terminem. Trybunał rozważył kwestię swojej właściwości do orzekania w sprawach objętych tytułem VI Traktatu o Unii Europejskiej, stwierdzając, że na mocy art. 35 UE jest właściwy do udzielania odpowiedzi na pytania prejudycjalne dotyczące wykładni decyzji ramowych, jeśli państwo członkowskie uznało jego właściwość. Włochy złożyły takie oświadczenie. Trybunał uznał, że obowiązek dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem Unii, wywodzący się z zasady lojalnej współpracy, obowiązuje również w przypadku decyzji ramowych. Podkreślił jednak, że obowiązek ten podlega ograniczeniom wynikającym z ogólnych zasad prawa, takich jak pewność prawa i niedziałanie prawa wstecz, i nie może prowadzić do wykładni contra legem ani do pogorszenia sytuacji prawnej oskarżonego. W odniesieniu do meritum, Trybunał orzekł, że przepisy decyzji ramowej należy interpretować w ten sposób, iż sąd krajowy musi mieć możliwość zezwolenia małym dzieciom, które twierdzą, że padły ofiarą złego traktowania, na składanie zeznań w sposób umożliwiający zagwarantowanie im odpowiedniego poziomu ochrony, np. poza rozprawą i przed jej terminem. Sąd krajowy ma obowiązek wzięcia pod uwagę całości norm prawa krajowego i dokonania ich wykładni, na ile to tylko możliwe, w świetle brzmienia oraz celów decyzji ramowej, jednocześnie szanując prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia śledczy sprawuje władzę sądowniczą i może zostać uznany za sąd państwa członkowskiego w rozumieniu art. 35 UE.
Uzasadnienie
Sędzia śledczy, działając w ramach postępowania karnego, sprawuje władzę sądowniczą, co pozwala uznać go za sąd państwa członkowskiego w rozumieniu przepisów dotyczących jurysdykcji Trybunału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria Pupino | osoba_fizyczna | oskarżona w postępowaniu głównym |
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
TUE art. 34 § ust. 2 lit. b)
Traktat o Unii Europejskiej
Decyzje ramowe wiążą państwa członkowskie co do rezultatu, pozostawiając swobodę wyboru formy i środków; nie wywołują skutku bezpośredniego.
TUE art. 35 § ust. 1
Traktat o Unii Europejskiej
Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o ważności i wykładni decyzji ramowych.
TUE art. 35 § ust. 3 lit. b)
Traktat o Unii Europejskiej
Każdy sąd państwa członkowskiego, które złożyło odpowiednie oświadczenie, może zwrócić się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku.
Decyzja ramowa Rady 2001/220/WSiSW art. 2 § ust. 1 i 2
Zapewnienie ofiarom rzeczywistej i odpowiedniej roli w postępowaniu karnym oraz szczególne traktowanie ofiar podatnych na wiktymizację.
Decyzja ramowa Rady 2001/220/WSiSW art. 3
Zapewnienie ofiarom możliwości wysłuchania i dostarczenia dowodów, z ograniczeniem przesłuchań do niezbędnego stopnia.
Decyzja ramowa Rady 2001/220/WSiSW art. 8 § ust. 4
Możliwość zezwolenia ofiarom, zwłaszcza podatnym na wiktymizację, na składanie zeznań w sposób chroniący je przed skutkami składania zeznań na rozprawie, zgodnie z podstawowymi zasadami prawa państwa członkowskiego.
Pomocnicze
TWE art. 234
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Podstawa prawna dla pytań prejudycjalnych w ramach traktatu WE, której zasady stosuje się do art. 35 TUE.
TWE art. 249 § akapit trzeci
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Opis wiążącego charakteru dyrektyw, analogiczny do decyzji ramowych.
TWE art. 10
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Przepis dotyczący obowiązku lojalnej współpracy, częściowo uzasadniający obowiązek wykładni zgodnej.
CPP art. 392 § ust. 1 i 1 bis
Kodeks postępowania karnego
Regulacje dotyczące możliwości wcześniejszego przeprowadzania dowodu w postępowaniu przygotowawczym, w tym dla małoletnich pokrzywdzonych w określonych kategoriach przestępstw.
CPP art. 398 § ust. 5 bis
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące szczególnego sposobu przeprowadzania dowodu z przesłuchania małoletnich w postępowaniach o określone przestępstwa, mające na celu ich ochronę.
CP art. 571
Kodeks karny
Włoski przepis dotyczący przestępstwa nadużycia środków dyscypliny.
CP art. 582, 585, 576
Kodeks karny
Włoskie przepisy dotyczące kwalifikowanego naruszenia czynności ciała.
EKPC art. 6
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do rzetelnego procesu sądowego, które musi być uwzględnione przy wykładni prawa krajowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek wykładni zgodnej prawa krajowego z decyzją ramową, wynikający z zasady lojalnej współpracy i analogii do dyrektyw. Potrzeba ochrony małoletnich ofiar i zapewnienia im odpowiedniego poziomu ochrony podczas składania zeznań. Możliwość stosowania szczególnych procedur przesłuchania małoletnich świadków, o ile są zgodne z prawem krajowym i nie naruszają praw oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Decyzje ramowe nie wywołują skutku bezpośredniego i nie mogą być stosowane zamiast prawa krajowego. Obowiązek wykładni zgodnej nie ma zastosowania do decyzji ramowych, ponieważ mają one charakter międzyrządowy. Wykładnia zgodna prawa krajowego jest niemożliwa w tej sprawie (contra legem).
Godne uwagi sformułowania
obowiązek dokonywania wykładni zgodnej prawa krajowego ograniczenia wynikające z ogólnych zasad prawa zasada pewności prawa i niedziałania prawa wstecz wykładnia prawa krajowego contra legem niedopuszczalna prawo do rzetelnego procesu sądowego szczególne traktowanie ofiar szczególnie podatnych na wiktymizację kompetencja prejudycjalna Trybunału w trybie art. 35 UE zostałaby pozbawiona skuteczności („effet utile”)
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
P. Jann
sędzia
C.W.A. Timmermans
sędzia
A. Rosas
sędzia
R. Silva de Lapuerta
prezes_izby
A. Borg Barthet
prezes_izby
N. Colneric
sędzia
S. von Bahr
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sprawozdawca
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
G. Arestis
sędzia
M. Ilešič
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia decyzji ramowych w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych, obowiązek wykładni zgodnej, ochrona małoletnich świadków w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Obowiązek wykładni zgodnej jest ograniczony przez zasady pewności prawa, niedziałania prawa wstecz oraz prawo do rzetelnego procesu. Nie może prowadzić do wykładni contra legem ani do pogorszenia sytuacji prawnej oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony dzieci w postępowaniu karnym i wykładni prawa UE w tym zakresie, co jest istotne dla praktyków prawa i społeczeństwa.
“Jak chronić dzieci-świadków w sądzie? Trybunał UE wyznacza standardy dla postępowań karnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI