C-104/09
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że hiszpańskie przepisy ograniczające prawo ojca do przerwy na karmienie dziecka do sytuacji, gdy matka również jest pracownikiem najemnym, naruszają zasadę równego traktowania.
Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 76/207 w kontekście hiszpańskiego prawa pracy, które przyznawało pracownicy-matce prawo do przerwy na karmienie, podczas gdy ojciec mógł z niej skorzystać tylko, jeśli matka również była pracownikiem najemnym. Tribunal Superior de Justicia de Galicia zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie rozróżnienie narusza zasadę równego traktowania. Trybunał uznał, że przerwa ta, przyznawana rodzicom jako opiekunom dziecka, nie może być traktowana jako ochrona biologicznej kondycji kobiety ani szczególnej więzi matki z dzieckiem. Ograniczenie prawa ojca do skorzystania z przerwy, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym, utrwala tradycyjny podział ról i może prowadzić do ograniczenia działalności zawodowej kobiety.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunal Superior de Justicia de Galicia w związku ze sporem pomiędzy Pedro Manuelem Rocą Álvarezem a jego pracodawcą, Sesa Start España ETT SA. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania panu Álvaresowi przerwy na karmienie dziecka, przewidzianej w hiszpańskim kodeksie pracy. Prawo to było przyznawane pracownicom-matkom, które mogły z niego korzystać w różnej formie, podczas gdy pracownicy-ojcowie mogli z niego skorzystać tylko pod warunkiem, że matka dziecka również posiadała status pracownika najemnego. Sąd krajowy powziął wątpliwość, czy takie uregulowanie nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć i narusza zasadę równego traktowania, określoną w dyrektywie 76/207/EWG. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 30 września 2010 r. orzekł, że art. 2 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 5 dyrektywy 76/207 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one takiemu środkowi krajowemu. TSUE podkreślił, że przerwa ta, przyznawana rodzicom jako opiekunom dziecka, nie może być uznana za środek ochrony kondycji biologicznej kobiety po ciąży ani za ochronę szczególnego związku między matką a dzieckiem. Ponadto, odmowa prawa do przerwy ojcom, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym, może prowadzić do utrwalenia tradycyjnego podziału ról i obciążenia kobiety obowiązkami rodzicielskimi bez wsparcia ojca, co nie jest zgodne z celem promowania równości szans i usuwania faktycznych nierówności. Trybunał zaznaczył, że dyrektywa 2002/73/WE, która zmieniła dyrektywę 76/207, nie miała zastosowania ratione temporis, a dyrektywa 96/34/WE nie wymagała odrębnej wykładni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie przepisy naruszają zasadę równego traktowania.
Uzasadnienie
Przerwa na karmienie, przyznawana rodzicom jako opiekunom dziecka, nie może być traktowana jako ochrona biologicznej kondycji kobiety ani szczególnej więzi matki z dzieckiem. Ograniczenie prawa ojca do skorzystania z przerwy, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym, utrwala tradycyjny podział ról i nie przyczynia się do usuwania faktycznych nierówności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wnoszący_odwołanie (w postępowaniu głównym)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pedro Manuel Roca Álvarez | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Sesa Start España ETT SA | spolka | pozwany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy
Zasada równego traktowania oznacza brak dyskryminacji ze względu na płeć, zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej, w szczególności przez odniesienie się do stanu cywilnego lub rodzinnego.
Dyrektywa 76/207/EWG art. 5 § 1
Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy
Stosowanie zasady równego traktowania w zakresie warunków pracy pociąga za sobą konieczność zapewnienia mężczyznom i kobietom takich samych warunków, bez dyskryminacji ze względu na płeć.
Estatuto de los trabajadores art. 37 § 4
Kodeks pracy (Hiszpania)
Przepis krajowy, który przyznawał prawo do przerwy na karmienie, ale z ograniczeniami dla ojców, co zostało uznane za sprzeczne z prawem UE.
Pomocnicze
Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § 3
Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy
Nie narusza przepisów dotyczących ochrony kobiet, zwłaszcza jeśli chodzi o ciążę i macierzyństwo.
Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § 4
Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy
Nie narusza środków mających na celu promowanie równości szans dla kobiet i mężczyzn, w szczególności poprzez usuwanie istniejących nierówności, które wpływają na szanse kobiet.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerwa na karmienie, przyznawana rodzicom jako opiekunom dziecka, nie może być traktowana jako ochrona kondycji biologicznej kobiety ani szczególnej więzi matki z dzieckiem. Ograniczenie prawa ojca do skorzystania z przerwy, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym, utrwala tradycyjny podział ról i nie przyczynia się do usuwania faktycznych nierówności. Sytuacje pracownika płci męskiej i pracownicy płci żeńskiej, będących odpowiednio ojcem i matką małych dzieci, są porównywalne ze względu na konieczność opieki nad dzieckiem.
Odrzucone argumenty
Argument rządu hiszpańskiego, że celem zastrzeżenia przerwy dla matek jest wyrównanie niekorzystnych okoliczności, jakich doznają kobiety w porównaniu do mężczyzn w zakresie zachowania zatrudnienia po urodzeniu dziecka (został odrzucony jako nieuzasadniający dyskryminacji).
Godne uwagi sformułowania
przerwa przyznawana jest pracownikom jako rodzicom dziecka nie może ona więc być uważana za umożliwiającą zapewnienie ochrony kondycji biologicznej kobiety w okresie następującym po ciąży lub ochrony szczególnych stosunków między matką a jej dzieckiem odmowa prawa do przerwy ojcom posiadającym status pracownika najemnego tylko na tej podstawie, że matka dziecka prowadzi działalność na własny rachunek, może skutkować tym, że kobieta, która prowadzi działalność na własny rachunek, musi ograniczyć swoją działalność zawodową i sama ponosić obciążenie wynikające z narodzin jej dziecka bez możliwości otrzymania pomocy od ojca dziecka środka takiego jak będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym nie można uważać ani za środek mający na celu usuwanie lub ograniczanie faktycznych nierówności [...] ani za środek mający na celu osiągnięcie faktycznej, a nie formalnej równości
Skład orzekający
J.N. Cunha Rodrigues
prezes izby
P. Lindh
sprawozdawca
A. Rosas
sędzia
U. Lõhmus
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania w kontekście przerw związanych z opieką nad dzieckiem, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji, gdy jedno z rodziców nie jest pracownikiem najemnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki dyrektywy 76/207/EWG i jej interpretacji w kontekście konkretnych przepisów krajowych. Nowsze dyrektywy mogą wprowadzać inne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat równości płci w kontekście rodzicielstwa i pracy, pokazując, jak pozornie korzystne przepisy mogą utrwalać stereotypy. Jest to istotne dla prawników pracy i osób zainteresowanych prawami rodzicielskimi.
“Czy ojciec może wziąć przerwę na karmienie, gdy matka pracuje na własny rachunek? TSUE odpowiada: Tak, bo inaczej to dyskryminacja!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.