C-103/12 i C-165/12

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-11-26
cjeuprawo_ue_ogolneprocedury instytucjonalneWysokatrybunal
podstawa prawnaskarga o stwierdzenie nieważnościprocedura ustawodawczarybołówstwoumowy międzynarodoweTSUEParlament EuropejskiKomisja EuropejskaRada UEGujana Francuska

Podsumowanie

Trybunał stwierdził nieważność decyzji Rady dotyczącej zatwierdzenia deklaracji w sprawie przyznania uprawnień do połowów statkom wenezuelskim u wybrzeży Gujany Francuskiej, uznając, że została ona oparta na niewłaściwej podstawie prawnej.

Parlament Europejski i Komisja Europejska wniosły skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Rady dotyczącej zatwierdzenia deklaracji w sprawie przyznania uprawnień do połowów statkom wenezuelskim u wybrzeży Gujany Francuskiej. Głównym zarzutem było oparcie decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 43 ust. 3 TFUE zamiast art. 43 ust. 2 TFUE). Trybunał przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając nieważność decyzji, ale jednocześnie utrzymał jej skutki w mocy do czasu wydania nowego aktu prawnego.

Sprawa dotyczyła skarg Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności decyzji Rady 2012/19/UE, która zatwierdzała w imieniu Unii Europejskiej deklarację w sprawie przyznania uprawnień do połowów statkom rybackim pływającym pod banderą Boliwariańskiej Republiki Wenezueli na wodach UE w wyłącznej strefie ekonomicznej u wybrzeży Gujany Francuskiej. Głównym zarzutem podniesionym przez skarżących było oparcie zaskarżonej decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej – art. 43 ust. 3 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. b) TFUE, podczas gdy powinna ona zostać oparta na art. 43 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) TFUE. Parlament i Komisja argumentowali, że art. 43 ust. 3 TFUE dotyczy jedynie środków technicznych związanych z ustalaniem i przydziałem konkretnych uprawnień do połowów, podczas gdy sporna deklaracja, jako umowa międzynarodowa, wykraczała poza ten zakres, obejmując szersze cele polityki rybołówstwa. Rada, popierana przez kilka państw członkowskich, broniła swojego wyboru podstawy prawnej, twierdząc, że sporna deklaracja faktycznie dotyczy przyznawania uprawnień do połowów i stanowi środek techniczny. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, po analizie celu i treści spornej deklaracji oraz kontekstu prawnego wynikającego z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, uznał, że deklaracja ta, będąca ofertą zawarcia umowy międzynarodowej, stanowiła autonomiczny akt polityczny, a nie jedynie techniczny środek wykonawczy. W związku z tym stwierdził, że decyzja Rady powinna była zostać oparta na art. 43 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) TFUE, który przewiduje zwykłą procedurę ustawodawczą i wymaga zgody Parlamentu. W konsekwencji, Trybunał stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, ze względu na potrzebę zapewnienia pewności prawa i uniknięcia poważnych negatywnych konsekwencji dla przemysłu przetwórczego w Gujanie, Trybunał postanowił utrzymać skutki nieważnej decyzji w mocy do czasu przyjęcia nowej decyzji opartej na właściwej podstawie prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Decyzja powinna zostać oparta na art. 43 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) TFUE, a nie na art. 43 ust. 3 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. b) TFUE.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że sporna deklaracja, będąca ofertą zawarcia umowy międzynarodowej, stanowiła autonomiczny akt polityczny, a nie jedynie techniczny środek wykonawczy. Jej przyjęcie wymagało zastosowania zwykłej procedury ustawodawczej, która obejmuje udział Parlamentu Europejskiego, a nie procedury przewidzianej dla środków wykonawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_niewaznosc

Strona wygrywająca

skarżący (Parlament Europejski i Komisja Europejska)

Strony

NazwaTypRola
Parlament Europejskiinstytucja_ueskarżący
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżący
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uepozwany
Republika Czeskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Królestwo Hiszpaniipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (18)

Główne

TFUE art. 43 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla środków niezbędnych do osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa, przyjmowanych w ramach zwykłej procedury ustawodawczej.

TFUE art. 218 § 6

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedura zawierania umów międzynarodowych przez Unię. Lit. a) ppkt (v) dotyczy umów w dziedzinach, do których stosuje się zwykłą procedurę ustawodawczą. Lit. b) dotyczy umów w dziedzinach, do których stosuje się szczególną procedurę ustawodawczą.

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla skarg o stwierdzenie nieważności aktów instytucji Unii.

Pomocnicze

TFUE art. 43 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla środków dotyczących ustalania i przydziału uprawnień do połowów, przyjmowanych jako środki techniczne wykonawcze.

TFUE art. 264 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia Trybunałowi utrzymanie w mocy skutków aktu, o którego nieważności orzekł, jeśli uzna to za niezbędne.

Konwencja z Montego Bay art. 55

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Definicja i reżim prawny wyłącznej strefy ekonomicznej.

Konwencja z Montego Bay art. 56 § 1 lit. a)

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Suwerenne prawa państwa nadbrzeżnego do eksploatacji zasobów naturalnych w wyłącznej strefie ekonomicznej.

Konwencja z Montego Bay art. 62 § 2

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Obowiązek państwa nadbrzeżnego udostępnienia innym państwom nadwyżki dopuszczalnego połowu na podstawie umów lub innych układów.

Konwencja z Montego Bay art. 62 § 4

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

Obowiązek obywateli innych państw łowiących w wyłącznej strefie ekonomicznej przestrzegania przepisów państwa nadbrzeżnego.

Rozporządzenie 1006/2008 art. 18 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1006/2008

Warunek prowadzenia działalności połowowej przez statki państw trzecich na wodach UE – uzyskanie upoważnienia.

Rozporządzenie 1006/2008 art. 21 § lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1006/2008

Komisja wydaje upoważnienia do połowów dla statków państw trzecich kwalifikujących się na mocy umowy.

Rozporządzenie 1006/2008 art. 22

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1006/2008

Obowiązek przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa przez upoważnione statki państw trzecich.

Rozporządzenie 44/2012 art. 36 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 44/2012

Określenie maksymalnej liczby upoważnień do połowów dla statków państw trzecich w wodach UE.

Rozporządzenie 44/2012 § Załącznik VIII

Rozporządzenie Rady (UE) nr 44/2012

Warunki przyznawania upoważnień do połowów statkom wenezuelskim, w tym wymóg wyładunku w Gujanie.

Rozporządzenie 40/2013 art. 34 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 40/2013

Ustalanie uprawnień do połowów na 2013 r. (przyjęte na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE).

Rozporządzenie 43/2014 art. 40 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 43/2014

Ustalanie uprawnień do połowów na 2014 r. (przyjęte na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE).

Regulamin postępowania art. 138 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Zasada obciążenia kosztami strony przegrywającej.

Regulamin postępowania art. 140 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Państwa interweniujące ponoszą własne koszty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja została oparta na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 43 ust. 3 TFUE zamiast art. 43 ust. 2 TFUE). Sporna deklaracja stanowiła umowę międzynarodową, a jej zatwierdzenie wymagało zastosowania zwykłej procedury ustawodawczej (art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) TFUE), a nie procedury dla środków wykonawczych. Rada naruszyła prerogatywy Parlamentu Europejskiego, nie czekając na jego stanowisko w sprawie wyboru podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja została prawidłowo oparta na art. 43 ust. 3 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. b) TFUE. Rozróżnienie między dostępem do wód a dostępem do zasobów jest sztuczne. Pojęcie 'wielkości dopuszczalnych połowów' w art. 43 ust. 3 TFUE obejmuje również upoważnienia do połowów. Treść spornej deklaracji nie wykracza poza zakres art. 43 ust. 3 TFUE, a zawarte w niej przepisy mają charakter deklaratoryjny.

Godne uwagi sformułowania

Wybór podstawy prawnej aktu Unii musi opierać się na obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej, a do których należą w szczególności cel i treść tego aktu. Sporna deklaracja, niezależnie od jej tytułu i użytych w niej wyrażeń, nie ma za cel „ustalenia i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów [uprawnień do połowów]” w rozumieniu art. 43 ust. 3 TFUE, tylko [...] zaoferowanie Boliwariańskiej Republiki Wenezueli możliwości uczestniczenia w wykorzystywaniu żywych zasobów w wyłącznej strefie ekonomicznej Gujany na określonych przez Unię warunkach. Należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji bez konieczności rozpatrywania pozostałych podniesionych przez Parlament i Komisję w ich skargach zarzutów.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

R. Silva de Lapuerta

sędzia

M. Ilešič

sędzia

L. Bay Larsen

prezes_izby

A. Rosas

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

J. Malenovský

sprawozdawca

C. Toader

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

J.L. da Cruz Vilaça

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wybór podstawy prawnej dla aktów prawnych Unii, zwłaszcza w kontekście umów międzynarodowych i procedur ustawodawczych. Interpretacja art. 43 TFUE i art. 218 TFUE. Znaczenie udziału Parlamentu Europejskiego w procesie legislacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rybołówstwem i umowami międzynarodowymi, ale zasady dotyczące wyboru podstawy prawnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego sporu instytucjonalnego o kompetencje między Radą a Parlamentem/Komisją, a także ważnej kwestii prawnomiędzynarodowej i unijnej dotyczącej rybołówstwa i zawierania umów. Pokazuje, jak wybór podstawy prawnej może wpłynąć na ważność aktu prawnego.

Bitwa o kompetencje w UE: Czy Rada mogła samodzielnie przyznać prawa do połowów?

Sektor

rybołówstwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI