C-102/21 i C-103/21
Podsumowanie
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE i art. 20 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 oraz decyzji Komisji C(2012) 5048 final z dnia 25 lipca 2012 r. dotyczącej pomocy państwa SA.32113 (2010/N) Włochy. Spory dotyczyły zwrotu pomocy na budowę mikroelektrowni wodnych przyznanej przez Autonomiczną Prowincję Bolzano w ramach systemu pomocy, który został zatwierdzony przez Komisję w 2012 r. Sądy krajowe pytały, czy zatwierdzenie systemu pomocy wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r., czy Komisja powinna żądać zwrotu pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem, oraz czy pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym. Trybunał stwierdził, że zatwierdzenie systemu pomocy wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r., a pomoc przyznana po tej dacie stanowi nową pomoc niezgodną z prawem. Trybunał wyjaśnił, że do Komisji nie należy żądanie od państwa członkowskiego zwrotu pomocy niezgodnej z prawem, ponieważ zakaz wprowadzania w życie pomocy bez zgłoszenia ma skutek bezpośredni i sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia jego pełnej skuteczności, w tym do odzyskania pomocy z własnej inicjatywy. Pytanie dotyczące zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym uznano za niedopuszczalne z powodu braku wystarczających informacji faktycznych i wyłącznej kompetencji Komisji do oceny takiej zgodności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie odpowiedzialności sądów krajowych za egzekwowanie prawa UE w zakresie pomocy państwa po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia zatwierdzenia systemu pomocy i braku jego przedłużenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pomoc państwa przyznana po wygaśnięciu decyzji Komisji zatwierdzającej system pomocy jest pomocą istniejącą, czy też pomocą świadczoną niezgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pomoc przyznana po wygaśnięciu decyzji Komisji zatwierdzającej system pomocy nie jest pomocą istniejącą ani pomocą świadczoną niezgodnie z przeznaczeniem, lecz stanowi nową pomoc niezgodną z prawem.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zatwierdzenie systemu pomocy miało określony czas trwania do 31 grudnia 2016 r. i po tej dacie nie zostało przedłużone ani ponownie zatwierdzone. Pomoc przyznana po tym terminie, nawet jeśli opiera się na wygasłym systemie, jest nową pomocą, która nie została zgłoszona i zatwierdzona, a zatem jest niezgodna z prawem.
Czy w przypadku pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem (lub pomocy niezgodnej z prawem) do Komisji należy żądanie, aby państwo członkowskie ją odzyskało?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do Komisji nie należy żądanie od państwa członkowskiego zwrotu pomocy niezgodnej z prawem. Sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności przepisów prawa Unii, w tym do odzyskania pomocy niezgodnej z prawem z własnej inicjatywy.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że zakaz wprowadzania w życie pomocy bez zgłoszenia ma skutek bezpośredni. Sądy krajowe i organy administracji są zobowiązane do stosowania przepisów prawa UE i zapewnienia ich pełnej skuteczności. Oznacza to, że jeśli organ krajowy stwierdzi, iż pomoc została przyznana z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE, to do niego należy odzyskanie tej pomocy.
Czy pomoc przeznaczona na ułatwianie rozwoju niektórych regionów gospodarczych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, czy też może zakłócać konkurencję i wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi?
Odpowiedź sądu
Pytanie to zostało uznane za niedopuszczalne z powodu braku wystarczających informacji faktycznych oraz wyłącznej kompetencji Komisji do oceny zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że akta sprawy nie dostarczają wystarczających informacji faktycznych do oceny wpływu pomocy na konkurencję i wymianę handlową. Ponadto, ocena zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym należy do wyłącznych kompetencji Komisji, a sądy krajowe nie są właściwe do orzekania w tej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| KW | inne | skarżący |
| SG | inne | skarżący |
| Autonome Provinz Bozen | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
TFUE art. 107 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ogólny zakaz pomocy państwa, chyba że przewidziano wyjątki.
TFUE art. 107 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Możliwość uznania pomocy za zgodną z rynkiem wewnętrznym, w tym pomocy na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub regionów.
TFUE art. 108 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek zgłaszania pomocy państwa Komisji i zakaz jej wprowadzania w życie przed uzyskaniem zgody. Zakaz ten ma skutek bezpośredni.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. f
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'pomocy niezgodnej z prawem' jako nowej pomocy wprowadzonej w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.
Landesgesetz nr. 9
Ustawa prowincjonalna nr 9
Podstawa spornego systemu pomocy na budowę mikroelektrowni wodnych.
Pomocnicze
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. g
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem' jako pomocy wykorzystanej z naruszeniem decyzji Komisji.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 20
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Postępowanie w przypadku pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem.
Rozporządzenie nr 651/2014 art. 41 § 1, 7, 8
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014
Warunki zgodności pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych z rynkiem wewnętrznym, w tym maksymalna intensywność pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc przyznana po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję jest pomocą niezgodną z prawem. • Sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE, w tym do odzyskiwania pomocy niezgodnej z prawem.
Godne uwagi sformułowania
pomoc świadczona niezgodnie z przeznaczeniem • pomoc niezgodna z prawem • zakaz wprowadzania w życie planów pomocy [...] ma skutek bezpośredni • sądy krajowe powinny zagwarantować, by z naruszenia [...] zostały wyciągnięte wszelkie konsekwencje • do niego należy odzyskanie z własnej inicjatywy pomocy przyznanej niezgodnie z prawem
Skład orzekający
S. Rodin
prezes izby
J.-C. Bonichot
sprawozdawca
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie odpowiedzialności sądów krajowych za egzekwowanie prawa UE w zakresie pomocy państwa po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia zatwierdzenia systemu pomocy i braku jego przedłużenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odpowiedzialności sądów krajowych za egzekwowanie prawa UE w obszarze pomocy państwa, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.
“Pomoc państwa wygasła? Kto odpowiada za jej zwrot – Komisja czy polski sąd?”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny