C-102/21 i C-103/21

Trybunał Sprawiedliwości2022-04-07
cjeupomoc_panstwapomoc inwestycyjnaWysokatrybunal
pomoc państwapomoc publicznaodnawialne źródła energiimikroelektrownie wodnewygaśnięcie zatwierdzeniapomoc niezgodna z prawemzwrot pomocyTFUErozporządzenie 2015/1589Włochy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że pomoc państwa przyznana po wygaśnięciu decyzji Komisji zatwierdzającej system pomocy jest pomocą niezgodną z prawem, a do Komisji nie należy żądanie jej zwrotu.

Sprawa dotyczyła pomocy państwa na budowę mikroelektrowni wodnych we Włoszech, przyznanej po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Sądy krajowe pytały, czy pomoc ta wygasła, czy Komisja powinna żądać jej zwrotu oraz czy jest zgodna z rynkiem wewnętrznym. Trybunał stwierdził, że pomoc przyznana po wygaśnięciu zatwierdzenia jest pomocą niezgodną z prawem, a do Komisji nie należy żądanie jej zwrotu, gdyż to sądy krajowe są odpowiedzialne za egzekwowanie prawa UE. Pytanie o zgodność z rynkiem wewnętrznym uznano za niedopuszczalne z powodu braku wystarczających informacji faktycznych.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE i art. 20 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 oraz decyzji Komisji C(2012) 5048 final z dnia 25 lipca 2012 r. dotyczącej pomocy państwa SA.32113 (2010/N) Włochy. Spory dotyczyły zwrotu pomocy na budowę mikroelektrowni wodnych przyznanej przez Autonomiczną Prowincję Bolzano w ramach systemu pomocy, który został zatwierdzony przez Komisję w 2012 r. Sądy krajowe pytały, czy zatwierdzenie systemu pomocy wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r., czy Komisja powinna żądać zwrotu pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem, oraz czy pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym. Trybunał stwierdził, że zatwierdzenie systemu pomocy wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r., a pomoc przyznana po tej dacie stanowi nową pomoc niezgodną z prawem. Trybunał wyjaśnił, że do Komisji nie należy żądanie od państwa członkowskiego zwrotu pomocy niezgodnej z prawem, ponieważ zakaz wprowadzania w życie pomocy bez zgłoszenia ma skutek bezpośredni i sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia jego pełnej skuteczności, w tym do odzyskania pomocy z własnej inicjatywy. Pytanie dotyczące zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym uznano za niedopuszczalne z powodu braku wystarczających informacji faktycznych i wyłącznej kompetencji Komisji do oceny takiej zgodności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pomoc przyznana po wygaśnięciu decyzji Komisji zatwierdzającej system pomocy nie jest pomocą istniejącą ani pomocą świadczoną niezgodnie z przeznaczeniem, lecz stanowi nową pomoc niezgodną z prawem.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że zatwierdzenie systemu pomocy miało określony czas trwania do 31 grudnia 2016 r. i po tej dacie nie zostało przedłużone ani ponownie zatwierdzone. Pomoc przyznana po tym terminie, nawet jeśli opiera się na wygasłym systemie, jest nową pomocą, która nie została zgłoszona i zatwierdzona, a zatem jest niezgodna z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sądy krajowe (w zakresie odpowiedzialności za egzekwowanie prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
KWinneskarżący
SGinneskarżący
Autonome Provinz Bozenorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 107 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ogólny zakaz pomocy państwa, chyba że przewidziano wyjątki.

TFUE art. 107 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Możliwość uznania pomocy za zgodną z rynkiem wewnętrznym, w tym pomocy na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub regionów.

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek zgłaszania pomocy państwa Komisji i zakaz jej wprowadzania w życie przed uzyskaniem zgody. Zakaz ten ma skutek bezpośredni.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. f

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Definicja 'pomocy niezgodnej z prawem' jako nowej pomocy wprowadzonej w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

Landesgesetz nr. 9

Ustawa prowincjonalna nr 9

Podstawa spornego systemu pomocy na budowę mikroelektrowni wodnych.

Pomocnicze

Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. g

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Definicja 'pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem' jako pomocy wykorzystanej z naruszeniem decyzji Komisji.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 20

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Postępowanie w przypadku pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem.

Rozporządzenie nr 651/2014 art. 41 § 1, 7, 8

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014

Warunki zgodności pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych z rynkiem wewnętrznym, w tym maksymalna intensywność pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc przyznana po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję jest pomocą niezgodną z prawem. Sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE, w tym do odzyskiwania pomocy niezgodnej z prawem.

Godne uwagi sformułowania

pomoc świadczona niezgodnie z przeznaczeniem pomoc niezgodna z prawem zakaz wprowadzania w życie planów pomocy [...] ma skutek bezpośredni sądy krajowe powinny zagwarantować, by z naruszenia [...] zostały wyciągnięte wszelkie konsekwencje do niego należy odzyskanie z własnej inicjatywy pomocy przyznanej niezgodnie z prawem

Skład orzekający

S. Rodin

prezes izby

J.-C. Bonichot

sprawozdawca

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie odpowiedzialności sądów krajowych za egzekwowanie prawa UE w zakresie pomocy państwa po wygaśnięciu zatwierdzenia przez Komisję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia zatwierdzenia systemu pomocy i braku jego przedłużenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odpowiedzialności sądów krajowych za egzekwowanie prawa UE w obszarze pomocy państwa, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

Pomoc państwa wygasła? Kto odpowiada za jej zwrot – Komisja czy polski sąd?

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI