C-101/19 i C-102/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-04-23
cjeuprawo_ue_ogolneprodukty-leczniczeWysokatrybunal
leki homeopatyczneetykietowanieulotka dołączona do opakowaniadawkowaniedyrektywa 2001/83ochrona zdrowia publicznegoTSUEpostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ulotka dołączona do opakowania homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji nie może zawierać instrukcji dawkowania, jeśli nie są one wymienione w art. 69 dyrektywy 2001/83.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2001/83 w zakresie informacji dopuszczalnych na ulotkach dołączonych do opakowania homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji. Niemiecki sąd administracyjny zapytał, czy ulotki te mogą zawierać instrukcje dawkowania, które nie są wymienione w art. 69 dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że art. 69 ust. 1 dyrektywy wyczerpująco reguluje dopuszczalną treść ulotek dla tych produktów i nie pozwala na dodawanie innych informacji, w tym instrukcji dawkowania, aby zapewnić jasność i uniknąć wprowadzania w błąd.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez niemiecki Bundesverwaltungsgericht dotyczyły wykładni art. 62 i 69 dyrektywy 2001/83/WE w sprawie informacji na etykietach i ulotkach homeopatycznych produktów leczniczych. Spory w postępowaniach głównych dotyczyły odmowy rejestracji przez niemiecki Instytut leków dwóch homeopatycznych produktów leczniczych (Calcium fluoratum Lotio i Silicea Lotio) z powodu zawartych w ulotkach instrukcji dawkowania. Niemieckie sądy uznały, że wskazania dotyczące dawkowania nie należą do obowiązkowych informacji ani podstawowych właściwości produktu i nie mogą być przedmiotem rejestracji. Bundesverwaltungsgericht zadał Trybunałowi dwa pytania: czy art. 69 dyrektywy wyczerpująco reguluje treść ulotki, czy może ona zawierać inne informacje na mocy art. 62, oraz czy informacje o dawkowaniu mogą być uznane za użyteczne dla pacjenta w rozumieniu art. 62. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując pytania łącznie, orzekł, że dyrektywa 2001/83 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona umieszczaniu na ulotce dołączonej do opakowania homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji (art. 14 ust. 1) informacji innych niż te wymienione w art. 69, w szczególności instrukcji dawkowania. Trybunał podkreślił, że art. 69 ust. 1 dyrektywy zawiera wyczerpującą listę informacji, a dodawanie innych, w tym instrukcji dawkowania, mogłoby prowadzić do niejasności i wprowadzać użytkowników w błąd co do cech charakterystycznych produktu, co jest sprzeczne z podstawowym celem ochrony zdrowia publicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Art. 69 dyrektywy 2001/83/WE wyczerpująco reguluje dopuszczalną treść ulotki dołączonej do opakowania homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji i nie pozwala na dodawanie innych informacji, w tym instrukcji dawkowania.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 69 ust. 1 dyrektywy zawiera wyczerpującą listę informacji, które muszą znaleźć się na ulotce dla tych produktów. Dodawanie innych informacji, takich jak instrukcje dawkowania, jest niedopuszczalne, ponieważ mogłoby to prowadzić do niejasności, niepewności i wprowadzać użytkowników w błąd, co jest sprzeczne z celem ochrony zdrowia publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Deutsche Homöopathie-Union DHU-Arzneimittel GmbH & Co. KGspolkaskarżący
Bundesrepublik Deutschlandpanstwo_czlonkowskiepozwany
rząd greckiorgan_krajowyinterwenient
rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (20)

Główne

Dyrektywa 2001/83/WE art. 14 § ust. 1

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Warunki specjalnej uproszczonej procedury rejestracji dla homeopatycznych produktów leczniczych.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 68

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Ogólna zasada identyfikacji homeopatycznych produktów leczniczych jako takich.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 69 § ust. 1

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Szczegółowe, wyczerpujące informacje dopuszczalne na etykiecie i ulotce homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji (art. 14 ust. 1).

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/83/WE art. 1 § pkt 5

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Definicja homeopatycznego produktu leczniczego.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 1 § pkt 25

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Definicja etykietowania.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 1 § pkt 26

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Definicja ulotki dołączonej do opakowania.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 8 § ust. 3

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Wymagane informacje do wniosku o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu (wskazania terapeutyczne, dawkowanie).

Dyrektywa 2001/83/WE art. 11 § ust. 1

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Informacje zawarte w charakterystyce produktu leczniczego (dawkowanie).

Dyrektywa 2001/83/WE art. 16 § ust. 1

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Zasady wprowadzania do obrotu homeopatycznych produktów leczniczych innych niż te z art. 14 ust. 1.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 58

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Obowiązek załączenia ulotki.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 59 § ust. 1

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Treść ulotki, w tym instrukcje właściwego przyjmowania i dawkowanie.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 62

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Możliwość dodania symboli, znaków graficznych i innych informacji użytecznych dla pacjenta, z wyłączeniem elementów promocyjnych.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 69 § ust. 2

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Dodatkowe informacje, które państwa członkowskie mogą wymagać (cena, warunki refundacji).

AMG art. § 38 § ust. 1

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Wymóg rejestracji homeopatycznych produktów leczniczych w Niemczech.

AMG art. § 38 § ust. 2

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Wymóg wskazania dawkowania we wniosku o rejestrację.

AMG art. § 39 § ust. 2

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Podstawy odmowy rejestracji.

AMG art. § 11 § ust. 3

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Wskazania dotyczące dawkowania nie stanowią informacji obowiązkowych w ulotce.

AMG art. § 10 § ust. 4

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Obowiązkowe informacje w ulotce, w tym ostrzeżenia.

AMG art. § 11 § ust. 1

Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln

Dopuszczalność dobrowolnych informacji w ulotce.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 69 ust. 1 dyrektywy 2001/83/WE zawiera wyczerpującą listę informacji dopuszczalnych na ulotkach homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji. Dodawanie instrukcji dawkowania do ulotek tych produktów naruszałoby ścisłe uregulowanie zawarte w art. 69 i mogłoby wprowadzać użytkowników w błąd. Ochrona zdrowia publicznego jest podstawowym celem dyrektywy, a jasność informacji jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów.

Odrzucone argumenty

Instrukcje dawkowania są informacjami użytecznymi dla pacjenta w rozumieniu art. 62 dyrektywy. Art. 69 ust. 1 dyrektywy nie jest wyczerpujący i dopuszcza dodanie innych informacji na mocy art. 62.

Godne uwagi sformułowania

"zawiera bezwzględnie [i wyłącznie] następujące informacje" "żadna instrukcja dawkowania [...] nie może zostać zawarta na ulotce" "mogłoby ostatecznie wprowadzić użytkowników w błąd w odniesieniu do cech charakterystycznych danego produktu leczniczego" "ochrona zdrowia publicznego [...] stanowi podstawowy cel"

Skład orzekający

L.S. Rossi

prezes_izby

J. Malenovský

sprawozdawca

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2001/83/WE dotyczących etykietowania i ulotek produktów leczniczych, w szczególności homeopatycznych, oraz zakresu stosowania art. 69 dyrektywy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie homeopatycznych produktów leczniczych objętych uproszczoną procedurą rejestracji (art. 14 ust. 1 dyrektywy 2001/83/WE).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju produktów leczniczych i szczegółowej wykładni przepisów UE, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie farmaceutycznym i prawie UE.

Czy ulotka leku homeopatycznego może zawierać instrukcje dawkowania? TSUE odpowiada.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI