saos:227010

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2016r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XVIII Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSO Magda Inerowicz Protokolant: prot. sąd. Emilia Staszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016r. na rozprawie sprawy z powództwa: A. B. (1) przeciwko : W. B. (1) o zapłatę i wydanie 1. zasądza od pozwanego W. B. (1) na rzecz powódki A. B. (1) kwotę 4.190.989,17 zł (słownie: cztery miliony sto dziewięćdziesiąt tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych i siedemnaście gorszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 lutego 2013 r. do dnia zapłaty, 2. nakazuje pozwanemu, aby wydał powódce następujące ruchomości: ⚫ trzy krzesła Ludwik Filip (salon), ⚫ stół Ludwik Filip (jadalnia), ⚫ sekreterę Biedermeier, ⚫ gerydon eklektyczny, ⚫ kanapę Biedermeier intrasje, ⚫ stół Ludwik Filip (bez kółek), ⚫ stół Ludwik Filip (na kółkach), ⚫ komodę Biedermeier, ⚫ stolik Ludwik Filip – niciak (4 nóżki), ⚫ cztery krzesła Ludwik Filip (jadalnia), ⚫ mahoniową szyfonierę, ⚫ mahoniową szafę Biedermeier, ⚫ dwa fotele Berger, ⚫ kanapę Ludwik Filip, ⚫ zegar „Jeździec”, ⚫ zegar „Boulle Chińczyk”, ⚫ zegar „Gigant”, ⚫ parawan, ⚫ sekretarzyk Napoleon III, ⚫ stolik Galle, ⚫ witrynę Napoleon III, ⚫ gerydon Napoleon III, ⚫ pomocnik Napoleon III, ⚫ półkę Biedermeier z pracy, ⚫ sofę Lph w papugi, ⚫ lampę sufit (pokój muzyczny), ⚫ lampę marmur, ⚫ popiersie z marmuru, ⚫ czarną kolumnę, ⚫ lustro i konsolę, ⚫ lustro Sopot, ⚫ 2 kinkiety (salon), ⚫ Lampę sufit – kryształ (kominkowy), ⚫ słupek kolumny LPh, 1. w pozostałej części powództwo oddala; 2. kosztami procesu obciąża strony stosunkowo: powódkę w 14 %, a pozwanego w 86 % i z tego tytułu: a) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 98.536,22 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 12.384 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, b) zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.018,38 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ SSO M. Inerowicz UZASADNIENIE W dniu 28 lutego 2013 r. do tut. Sądu wpłynął pozew A. B. (1) przeciwko W. B. (1) (rozszerzony pismem procesowym z dnia 2 czerwca 2014 r. oraz rozszerzony i sprecyzowany pismem procesowym z dnia 19 maja 2015 r.) o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 4.893.158,02 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, na którą to kwotę składają się następujące kwoty: ⚫ kwota 1.954.299,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem należności głównych udzielonych i nierozliczonych pożyczek, ⚫ kwota 1.160.543,07 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odsetek od udzielonych pożyczek (łącznie wszystkie odsetki do dnia wniesienia pozwu), ⚫ kwota 750.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem kwoty wypłaconej z rachunku bankowego powódki przez pozwanego w dniu 19 stycznia 2009 r.; ⚫ kwota 967.315,07 zł wraz z odsetkami do dnia wniesienia pozwu wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem rozliczenia „przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości” z dnia 30 sierpnia 2005 r., ⚫ kwota 61.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty stanowiącą równowartość obrazu Alberta Reigera „Rwący potok, ewentualnie nakazanie wydania ww. przedmiotu łącznie kwoty 4.893.158,02 zł oraz, po rozszerzeniu powództwa pismem z dnia 2 czerwca 2014r. (k. 1068-1070), o nakazanie pozwanemu wydania na rzecz powódki następujących ruchomości stanowiących własność powódki: - trzech krzeseł Ludwik Filip, - mahoniowego stołu Ludwik Filip ok. 1880 r., - sofy - sekretery Biedermeier z ok. 1830 r., - gerydonu eklektycznego, - kanapy Biedermeier; - stołu Ludwik Filip bez kółek; - stołu Ludwik Filip na kółkach; - stołu Ludwik Filip (mahoń), - komody Biedermeier; - stolika Ludwik Filip (niciak) ok. 1860 r., - stolika Ludwik Filip (niciak), - komody Biedermeier; - czterech krzeseł Ludwik Filip; - mahoniowej szyfoniery; - mahoniowej szafy Biedermeier; - dwóch foteli Berger; - kanapy Ludwik Filip; - zegara „Jeździec” ; - zegara „ Bulle” Chińczyk, - zegara „Gigant” ; - parawanu; - sekretarzyka N III; - niciaka Lph; - stolika Galle; - witryny N III; - gerydonu N III; - pomocnika N III; - półki Biedermeier z pracy; - sofy Lpg w papugi; - lampy sufit; - lampy z marmuru; - popiersia marmur; - czarnej kolumny; - lustra konsoli; - lustra Sopot; - kinkietów salon; - lampy sufit kominkowy; - słupka kolumny Lph; ewentualnie zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 264.056,80 zł wraz z odsetkami od dnia doręczenia pisma z dnia 2 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, iż strony są małżeństwem w trakcie sprawy rozwodowej. Jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego w dniu 26 sierpnia 2003 r. strony zawarły umowę majątkową małżeńską wyłączającą wspólność ustawową majątku nabytego przez oboje lub jednego z nich po zawarciu związku małżeńskiego. Przed, jak i w trakcie trwania związku małżeńskiego powódka dokonywała zakupu antyków, które stanowiły wyposażenie domu przy ul. (...) w P. , w którym strony zamieszkiwały i w którym obecnie zamieszkuje wyłącznie pozwany. Powódka oszacowała wartość tych ruchomości ostatecznie na kwotę 264.056,80 zł i domagała się ich wydania na podstawie art. 222 § 1 k.c. , ewentualnie o zasądzenie ww. kwoty na jej rzecz. Nadto w latach 2006 – 2011 powódka zawarła z pozwanym jako pożyczkobiorcą osiem umów pożyczek na łączną kwotę 3.000.000 zł. Powódka wskazała, że pozwany zwrócił jej kwoty, które zostały przez nią zaliczone na poczet całkowitej spłaty pożyczki nr 2 i 8 oraz na częściową spłatę pożyczek nr 3 i nr 5. Pozostałe pożyczki nr 4, nr 6 i nr 7 nie zostały przez pozwanego spłacone ani w całości ani w części. Powódka podała, że w przypadku niewskazania przez pozwanego, którą należność spłaca, wpłaty pozwanego w pierwszej kolejności powódka zalicza na poczet spłaty dłużnych należności głównych, a nie odsetek. Ostatecznie zaś, po rozszerzeniu powództwa, odnośnie pożyczki nr 1 z dnia 28.07.2006 r. to powódka domagała się od pozwanego zapłaty kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 300.000 zł tytułem należności głównej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie (od dnia wymagalności pożyczki do dnia wniesienia pozwu) w wysokości 395.506,85 zł i odsetek ustawowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wskazując, że pożyczka nr 1 nie została spłacona w całości, ani w części. Odnośnie pożyczki nr 2 z dnia 19.03.2007 r to powódka jako zobowiązanie pozwanego przyjęła kwotę pożyczki w wysokości 194.237 zł, a nie kwotę 200.000 zł, z uwagi na stanowisko procesowe pozwanego. Pożyczka nr 2 została spłacona w kwocie 194.237 zł w całości, do zapłaty pozostają ustawowe odsetki od dnia wymagalności zwrotu pożyczki do dnia wniesienia pozwu w wysokości 73.255,42 zł oraz odsetki ustawowe od zaległych odsetek od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Odnośnie pożyczki nr 3 z dnia 1.07.2008 r. w kwocie 200.000 zł to powódka wskazała, iż należność główna pożyczki została spłacona w całości wpłatą dokonaną przez pozwanego w dniu 21.12.2010 r. (300.000 zł – 44.237 zł pożyczka nr 2 = 255.763 zł – 200.000 zł pożyczka nr 3= 55.763 zł), częściowo zostały spłacone odsetki za okres od dnia wymagalności pożyczki do dnia wniesienia pozwu w wysokości 301,34 zł oraz odsetki ustawowe od zaległych odsetek od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty dwoma wpłatami pozwanego w dniu 13.01.2011 r. na kwotę 21.650 zł oraz w dniu 18.02.2011 r. na kwotę 34.350,03 zł. Odsetki umowne w kwocie 5.013,70 zł naliczono od dnia zawarcia umowy tj. 1.07.2008 r. do dnia terminu zwrotu pożyczki tj. 31.12.2008 r. w wysokości 5% w skali roku, a odsetki ustawowe w wysokości 51.287,67 zł naliczono od dnia 31.12.2008 r. do dnia wpłaty kwoty 300.000 zł tj. 21.12.2010r. Odnośnie pożyczki nr 4 z 2009 r. (termin zwrotu 15.10.2010 r.) na kwotę 100.000 zł, to pożyczka została spłacona w części należności głównej w kwocie 55.763 zł z wpłaty dokonanej przez pozwanego w dniu 21.12.2010 r., a powódka domaga się od pozwanego zapłaty kwoty 44.237 zł tytułem części należności głównej oraz kwoty 14.975,06 zł tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, obliczonych za okres od 15.10.2010 r. (termin zwrotu pożyczki) do 21.12.2010 r. (dzień wpłaty kwoty 55.763 zł), a następnie po umniejszeniu kwoty o częściową spłatę pożyczki obliczono kwotę odsetek za okres od dnia 21.12.2010 r. do dnia wniesienia pozwu tj. 27.02.2013 r. Odnośnie pożyczki nr 5 z dnia 28.08.2009 r. na kwotę 700.000 zł to powódka domaga się od pozwanego zapłaty całości kwoty 700.000 zł tytułem należności głównej, odsetek ustawowych wynikających z umowy (6,5 % w skali roku) w wysokości 45.998,63 zł za okres od 28.08.2009r. (data zawarcia umowy) do dnia 1 września 2010 r. (termin zwrotu pożyczki) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości 226.876,71 zł od dnia 1.09.2010r. do dnia wniesienia pozwu tj. 27.02.2013 r. i odsetek ustawowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Łączna wartość naliczonych odsetek od pożyczki nr 5 na dzień złożenia pozwu wynosiła 272.875,34 zł. Odnośnie pożyczki nr 6 z dnia 28.02.2010 r. na kwotę 700.000 zł to powódka domaga się od pozwanego zapłaty kwoty 610.062,88 zł (700.000 zł tytułem należności głównej pomniejszonej o kwotę 89.937,12 zł za zakup urządzenia terapeutycznego przez pozwanego – powódka kwestionuje, że pozwany zakupił aparat na kwotę 97.550 zł) oraz odsetek ustawowych wynikających z umowy (w wysokości 3,5% w skali roku) od dnia 28.02.2010 r. (data zawarcia umowy) do dnia 30.04.2010 r. od kwoty 700.000 zł i od dnia 30.04.2010 r. do dnia 28.02.2011 r. od kwoty 610.062,88 zł (umniejszenie o wydatki w kwocie 89.987,12 zł), odsetek umownych za opóźnienie w płatności 20% od kwoty 610.062,88 zł (od dnia wymagalności pożyczki tj. 28.02.2011 r. do dnia wniesienia pozwu tj. 27.02.2013 r.) w łącznej wysokości 265.903,43 zł na dzień wniesienia pozwu oraz odsetek ustawowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Odnośnie pożyczki nr 7 z dnia 1.05.2010 r. na kwotę 300.000 zł powódka domaga się od pozwanego zapłaty kwoty 300.000 zł tytułem należności głównej, odsetek ustawowych wynikających z umowy w wysokości 4% w skali roku od dnia 1.03.2010 r. do dnia 31.12.2010 r. i odsetek umownych za opóźnienie w płatności 20% (od dnia wymagalności pożyczki tj. od 31.12.2010 r. do dnia wniesienia pozwu tj. 27.02.2013 r.) w łącznej wysokości 137.725,63 zł na dzień złożenia pozwu oraz odsetek ustawowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Odnośnie pożyczki nr 8 z dnia 26.09.2011 r. na kwotę 500.000 zł, to powódka podała, że pożyczka ta została spłacona w całości wraz z należnymi odsetkami przed terminem wymagalności. Powódka wskazała, iż pozwany dodatkowo – mając upoważnienie do jej rachunku bankowego – bez jej wiedzy i zgody dokonał wypłaty kwoty 750.000 zł, której do dnia wniesienia pozwu nie zwrócił, w związku z czym domaga się od pozwanego zwrotu ww. kwoty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Pozwany również bez zgody powódki, ze zgromadzonych na jej rachunku bankowym środków finansowych, dokonał zakupu obrazu Alberta Riegera „Rwący potok” za cenę 61.000 zł, w związku z czym powódka domaga się wydania ww. przedmiotu stanowiącego jej własność bądź zapłaty kwoty - równowartości obrazu. Jednocześnie pozwany zawarł z powódką trzy umowy darowizny darując jej łącznie kwotę 1.709.000 zł. Strony zawarły również przedwstępną umowę sprzedaży z dnia 30 sierpnia 2005 r. nieruchomości położonej w S. wpisanej do księgi wieczystej po nr (...) , której wartość określiły na 900.000 zł. Na poczet ceny nieruchomości powódka uiściła pozwanemu zaliczkę w wysokości 300.000 zł. W przepisie § 5 pkt. 2a wskazanej umowy strony określiły, iż w przypadku nie dojścia umowy przyrzeczonej do skutku, po odstąpieniu strony kupującej na jej żądanie strona sprzedająca wypłaci na jej rzecz przez stronę kupującą zaliczkę w wysokości 300.000 zł wraz z karą umowną w wysokości 600.000 zł, jeżeli strona kupująca odstąpi od umowy w przeciągu 5 lat od jej zawarcia wraz z odsetkami umownymi w wysokości 4,5% liczonymi od dnia 1 września 2010 r. od kwoty 600.000 zł. Powódka wskazała, że wolą stron było umożliwienie jej odstąpienia od umowy, przy jednoczesnym zwrocie zaliczki. Dnia 10 stycznia 2013r. powódka złożyła pozwanemu pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży z dnia 30 sierpnia 2005 r. W wezwaniu do zapłaty z dnia 31 stycznia 2013 r. powódka domagała się zwrotu przedmiotu umów pożyczek zawieranych z pozwanym oraz nienależnego świadczenia w łącznej kwocie 5.128.256,47 zł. Pozwany w odpowiedzi na powyższe zażądał od powódki stosownych dokumentów uzasadniających jej roszczenie twierdząc, iż żądana przez nią kwota jest znacznie wygórowana. W odpowiedzi na pozew z dnia 23 sierpnia 2013 r. sprecyzowanej rozszerzeniu powództwa, pismem z dnia 7 lipca 2014r. i pismem z dnia 27.08.2015r., pozwany W. B. (1) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 14.400 zł i kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że zarzuty powódki wskazane w pozwie są sprzeczne z ustaleniami stron i nie zasługują na uwzględnienie. Pozwany wskazał, że od 2003r. wpłacał na konto powódki znaczne kwoty, które łącznie stanowią kwotę tytułem pożyczek udzielanych przez powódkę pozwanemu, przy czym działając w zaufaniu do żony nie zawsze wskazywał w tytule przelewu, że wpłata została dokonana na poczet spłaty pożyczek. Pozwany podniósł, że większość zakupów dokonywanych przez powódkę, jak również pożyczek udzielonych pozwanemu pochodziła ze środków pieniężnych przekazanych powódce przez pozwanego. Wszelkie zobowiązania finansowe pozwany spłacał powódce bądź w formie darowizn, bądź też poprzez dokonywanie wpłat finansowych na jej konto, przy czym zaliczał poszczególne spłaty na poczet długu najdawniej wymagalnego zgodnie z art. 451 § 3 k.c. Pozwany wskazał, że zawarł z powódką trzy umowy darowizny, na podstawie których przekazał powódce następujące kwoty: 209.000 zł – w dniu 2.10.2007 r., kwotę 1.200.000 zł – w dniu 22.12.2008 r., kwotę 300.000 zł – w dniu 9.02.2012 r. Strony umówiły się, że powyższe „darowizny” będą zaliczane na poczet spłat umów pożyczek udzielanych pozwanemu przez powódkę, aby powódka uniknęła konieczności uiszczenia podatku od ww. czynności prawnych. Z tego względu, w ocenie pozwanego, umowy darowizn zawierane pomiędzy stronami były jedynie czynnościami prawnymi pozornymi, które nie wywarły żadnych skutków prawnych. Pozwany podniósł, że w formie darowizny została spłacona w znacznej części pożyczka nr 1, pożyczka nr 3 oraz kwota wynikająca z „przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości” z dnia 30 sierpnia 2005 r. Pozwany zarzucił powódce, że domagając się zwrotu pożyczek udzielonych pozwanemu w trakcie trwania ich małżeństwa, działa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (tzw. nadużycie kontraktowe), wykorzystując fakt, że strony jako małżonkowie działali w zaufaniu. Odnośnie pożyczki nr 1 to pozwany wskazał, iż spłacił ją w całości w okresie od sierpnia 2006 r. do grudnia 2008 r. dokonując wpłat na konto powódki, jak i częściowo dokonując darowizny kwoty 1.200.000 zł. Zarzucił, że postanowienia umowy są rażąco krzywdzące dla pożyczkobiorcy w zakresie odsetek, jak również zastrzeżono w niej zbyt długi – pięcioletni termin zwrotu pożyczki. Pozwany wskazał nadto, że twierdzenia powódki dotyczące umowy są sprzeczne z przedłożonymi przez nią dokumentami, a także, że powódka niewłaściwe oznaczyła termin wymagalności odsetek na dzień 28.07.2006 r. tj. na dzień zawarcia umowy, gdy tymczasem winna ona określić termin ich wymagalności na dzień 28.07.2011 r., co wynika z umowy. Odnośnie pożyczki nr 2 pozwany wskazał, że została ona zawarta w celu realizacji przez strony inwestycji i że powódka straciła w ramach ww. inwestycji kwotę 5.763zł, które to ryzyko było wpisane w umowę. Pozwany wskazał, że powódka nie wykazała, iż przekazała mu całą kwotę pożyczki oraz że pożyczka ta została zwrócona przez pozwanego w całości na podstawie „umowy darowizny” z dnia 2.10.2007 r. Wskazał nadto, że powódka winna jest zaliczyć dokonaną ww. umową darowizny nadpłatę w wysokości 14.767 zł - na poczet pożyczki nr 1. Odnośnie pożyczki nr 3 pozwany podniósł, iż została w całości spłacona oraz przedmiot pożyczki został mu wydany w dniu 3.07.2008 r., a nie jak twierdzi powódka w drodze przelewu kwoty na konto. Z sumy przekazanej powódce na podstawie „umowy darowizny” z dnia 22.12.2008 r., pozwany zaliczył na poczet spłaty umowy nr 3 kwotę 200.000 zł wraz z odsetkami w wysokości 5% tj. kwotę 4.808,74 zł. Podniósł, iż twierdzenia powódki dotyczące tej umowy są sprzeczne z przedłożonymi przez nią dokumentami. Odnośnie pożyczki nr 4 pozwany wskazał, że pożyczka została spłacona przez niego z nadwyżką 1.500 zł poprzez wpłaty dokonane: w dniu 31.03.2009 r. – kwota 11.000 zł, w dniu 1.06.2009 r. – kwota 13.000 zł, w dniu 15.07.2009 r., w dniu 20.07.2009 r. – kwota 10.000 zł, w dniu 22.07.2009 r. -7.500 zł, w dniu 28.07.2009 r. – kwota 11.000 zł, w dniu 31.07.2009 r. – kwota 10.000 zł, w dniu 26.10.2009 r. – kwota 10.000 zł, w dniu 12.11.2009 r. – kwota 10.000 zł, w dniu 13.11.2009 r. – kwota 3.500 zł, w dniu 13.11.2009 r. – kwota 5.500 zł. Odnośnie pożyczki nr 5 pozwany podniósł, że w całości została przez niego spłacona następującymi wpłatami na konto powódki: - w dniu 30.04.2010 r. – 97.550 zł (równowartość 25.000 zł euro, które pozwany przekazał powódce na jej prośbę za zakup urządzenia terapeutycznego sprowadzonego z Francji), w dniu 21.07.2010 r. – kwota 26.000 zł, w dniu 10.08.2010 r. – kwota 150.000 zł, w dniu 6.09.2010 r. – kwota 30.000 zł, w dniu 6.09.2010 r. – kwota 34.800 zł, w dniu 8.09.2010 r. – kwota 40.000 zł, w dniu 21.12.2010 r. – kwota 300.000 zł, w dniu 13.01.2011 r. – kwota 21.650 zł. Pozwany wskazał nadto, że przedstawił inny egzemplarz umowy, aniżeli powódka, w którym jest inny termin zwrotu pożyczki tj. na dzień 31.01.2011 r. i inna wysokość odsetek w kwocie 4,5%. W ocenie pozwanego twierdzenia powódki, iż nie posiadała wiedzy od jakiej pożyczki pozwany spłacił odsetki są niewiarygodne. Wbrew zatem twierdzeniom powódki w ocenie pozwanego pożyczka nr 5 była oprocentowana w wysokości 4,5%, gdyż na taką wysokość odsetek powódka wypłaciła fakturę VAT nr ODS/1/2011 oraz że odsetki na kwotę 27.823,03 zł zostały przekazane przez pozwanego na konto powódki w dniu 18.02.2011 r. Z kwoty odsetek w wysokości 4,5%, którą stanowi kwota 34.350,03 zł pozwany potrącił podatek w wysokości 6.527 zł. Odnośnie pożyczki nr 6 to pozwany wskazał, że umowa ta nie jest umową pożyczki, a umową na mocy której pozwany zobowiązał się dokonać dla powódki określonych czynności modernizacji ponad standard deweloperski nieruchomości lokalowej położonej w P. przy ul. (...) oraz wykonać konieczne prace wykończeniowe wraz z zakupem odpowiednich mebli i sprzętu. Jest to zatem umowa nienazwana, do której należy odpowiednio zastosować przepisy o zleceniu ( art. 734 k.c. i inne). Pozwany podniósł, że wydatki poniesione przez powódkę w lokalu przy ul. (...) wyniosły kwotę 583.061 zł brutto, co zostało potwierdzone przez powódkę w mailu do księgowej M. P. (1) z dnia 21 czerwca 2012 r. oraz że powódka zaproponowała rozliczenie pożyczki poprzez zapłatę przez pozwanego kwoty 398.480,77 zł za nakłady poczynione przez nią na adaptację pomieszczeń stanowiących przedmiot najmu. Ostatecznie jednak strony nie doszły do porozumienia w zakresie rozliczenia pożyczki nr 6. W ocenie pozwanego, powódka nie udowodniła dlaczego przyjęła w poczet spłaty pożyczki kwotę 89.937,12 zł oraz dlaczego zrezygnowała z zaliczenia na poczet spłaty kwoty pożyczki nakładów w wysokości 339.700 zł. Pozwany wskazał, że kwota wydatków poczynionych przez pozwanego na lokal położony w P. przy ul. (...) wyniosła 665.851,65zł. Faktury dołączone przez pozwanego do odpowiedzi na pozew były przez niego opłacane w formie gotówkowej, bądź przelewami. Pozostała część prac dotycząca modernizacji I piętra budynku na kwotę 180.939,94 zł netto (bez faktur) została rozpisana przez pracownika pozwanego. Pozwany podniósł również, że powódka używała i amortyzowała zakupione przez pozwanego środki trwałe w postaci zakupionych przez pozwanego ruchomości. Pozwany wskazał, że powódka zabrała wyposażenie zakupione przez pozwanego a lokal zdewastowała, pozwany uznaje przedmiotową umowę za rozliczoną. Odnośnie pożyczki nr 7 to pozwany podniósł, że została w całości spłacona przez pozwanego do końca 2010 r. poprzez dokonanie wpłat na konto powódki w dniach: 1.07.2010 r. – kwoty 28.000 zł, 9.07.2010 r. – kwoty 15.000 zł, 12.08.2010 r. – kwoty 28.400 zł, 8.10.2010 r. – kwoty 30.000 zł, 15.10.2010 r. – kwoty 25.000 zł, 29.10.2010 r. – kwoty 5.000 zł., 15.03.2010 r. – kwoty 20.000 zł, 22.04.2010 r. – kwoty 11.950 zł, 19.05.2010 r. – kwoty 11.000 zł, 26.05.2010 r. – kwoty 24.000 zł, 23.06.2010 r. – kwoty 18.000 zł, 4.08.2010 r. – kwoty 5.000 zł, 29.10.2010 r. – kwoty 7.217 zł, 10.12.2010 r. – kwoty 13.600 zł, 8.10.2010 r. – kwoty 16.500 zł, 5.11.2010 r. – kwoty 30.000 zł, 19.11.2010 r. – kwoty 25.000 zł. Odnośnie pożyczki nr 8 to pozwany wskazał, że została w całości przez niego spłacona w dniu 26.09.2011 r., a odsetki w kwocie 22.438,36 zł zostały spłacone przelewem w dniu 31.07.2012 r. Pozwany podniósł, że na poczet jego zobowiązań względem powódki winna ona zaliczyć wszystkie inne wpłaty gotówkowe, które stanowiły zawsze rozliczenie stron m.in. wpłaty dokonane przez pozwanego w 2010 r. na łączną kwotę 47.000 zł, a w 2011 r. na kwoty 365.026 zł, 118.871,19 zł i 198.600 zł. Suma wpłat gotówkowych pozwanego w latach 2010 – 2011 r. to kwota 729.497,16 zł. Pozwany podniósł, iż odnośnie roszczenia związanego z wypłatą przez niego z konta powódki kwoty 750.000 zł to wskazał, że powódka udzieliła mu pełnomocnictwa do korzystania z jej rachunku bankowego i że w związku z tym był uprawniony do wypłacenia spornej kwoty. Odnośnie roszczeń powódki z tytułu przedwstępnej umowy sprzedaży to pozwany wskazał, że nie doszło do zawarcia tej umowy, gdyż była ona umową pozorną, strony nie miały na celu przeniesienia przedmiotowej nieruchomości, umowa ta jest nielogiczna w swojej treści a jej celem było uzyskanie przez powódkę korzyści majątkowej od pozwanego w ramach zabezpieczenia jej interesów finansowych w razie braku zwrotu faktycznie pożyczonej sumy. Nadto zawierała postanowienia niekorzystne dla pozwanego tj. zastrzeżenie możliwości odstąpienia od umowy jedynie po stronie powódki z obowiązkiem zapłaty przez pozwanego rażąco wygórowanej kary umownej, zastrzeżenie rażąco długiego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej oraz możliwość wypowiedzenia przez powódkę umowy w okresie czterech miesięcy z jednoczesną możliwością odstąpienia od umowy. W ocenie pozwanego, oświadczenie powódki o odstąpieniu od umowy jest bezskuteczne, gdyż strony przewidziały możliwość odstąpienia od umowy jedynie w razie „nie dojścia do skutku umowy ostatecznej”, a odstąpienie winno być poprzedzone czteromiesięcznym okresem wypowiedzenia, jak również umowa nie zawierała terminu odstąpienia od umowy. Pozwany wskazał również, że przekazał powódce sumę 1.200.000 zł na podstawie „umowy darowizny” z dnia 22.12.2008 r. zwracając jej kwotę 300.000 zł w ramach rozliczeń stron w związku z „przedwstępną umową sprzedaży”. Odnośnie roszczenia powódki o wydanie ruchomości – mebli to pozwany wskazał, iż jest ono niezasadne wobec oświadczenia powódki, iż meble i przedmioty pozostające w domu pozwanego stanowić będą jego własność zaprzeczając, że jest w posiadaniu jakichkolwiek mebli należących do powódki. Część przedmiotów, które powódka pozostawiła w domu pozwanego odkupił on na podstawie umowy z dnia 4.07.2012r. Zdaniem pozwanego, również obraz „Rwący potok” stanowi jego wyłączną własność, a roszczenie powódki o jego wydanie jest bezzasadne. Pozwany przyznał, iż kwotę należności za obraz przekazał z konta powódki, jednakże zwrócił jej tę kwotę w następujących dniach: 6.03.2007 r. – kwota 19.000 zł, 12.03.2007 r. – kwota 18.000 zł, 15.03.2007 r. – kwota 8.476 zł, 16.03.2007 r. – kwota 20.000 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka A. B. (1) i pozwany W. B. (1) zawarli związek małżeński w dniu 30 sierpnia 2003 r. W dniu 26 sierpnia 2003 r. strony zawarły umowę majątkową małżeńską wyłączającą wspólność ustawową majątku nabytego przez oboje lub jedną ze stron po zawarciu przez nich związku małżeńskiego. Strony postanowiły również, że będą samodzielnie rozporządzali swoimi majątkami (§ 2 umowy). W dniu 9 lipca 2012 r. W. B. (1) wniósł powództwo o rozwód z A. B. (1) . Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z winy obu stron. Bezsporne, a nadto dowód: umowa majątkowa małżeńska z dnia 26.08.2003 r. k. 24 – 26, wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18.12.2013 r. w akta ch sprawy (...) . Powódka przez kilkanaście lat mieszkała we Francji. Była tam zamężna z G. G. . Wróciła do Polski pod koniec lat 90- tych, jako osoba majętna. Posiadała majątek z tytułu podziału tegoż majątku po rozwodzie z G. G. oraz z tytułu rozliczeń rodzinnych ze swoim bratem P. G. , od którego otrzymała kwotę 850.000 USD. Zamieszkała w L. pod P. , gdzie kupiła mieszkanie i rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej – gabinetu odchudzania pn. Instytut (...) . Znaczną część posiadanej po powrocie z Francji gotówki powódka przechowywała w sejfie znajdującym się w mieszkaniu brata i bratowej w W. oraz w sejfie bratowej w banku w W. . Pozwany w okresie zawarcia związku małżeńskiego posiadał majątek wart kilkanaście milionów złotych, ale był to głównie majątek w postaci nieruchomości obciążonych w znacznym stopniu hipotecznie. Dowód: kopia listu G. G. z 14.08.2015r. z tłumaczeniem przysięgłym k. 1730, kopia oświadczenia P. G. z 23.09.1999r. z tłumaczeniem przysięgłym k. 1731 – 1732 (oryginały okazane Sądowi na rozprawie z dnia 1.12.2015r. k. 1769), zeznania świadków: częściowo U. B. (min. 3:35.719 –57:43.860 e-protokołu z dnia 16.10.2014r.), częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), D. B. (min. 6:15.294 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), B. G. (1) (min. 5:41.669 – godz. 1:09:38.967 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), P. G. (godz. 1:10.29.675 – godz. 2:03:23.867 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W dniu 29 czerwca 2005 r. strony zawarły umowę określoną jako „umowa alimentacyjna”, na mocy której pozwany oświadczył, że w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia lub sytuacji materialnej powódki zobowiązuje się do przekazania jej rocznej renty alimentacyjnej w wysokości 10% wartości w PLN podstawy alimentacyjnej stanowiącej ustaloną przez strony wartość 300.000 zł, która powstała wskutek zsumowania kwot otrzymanych przez pozwanego od powódki tj. kwoty 9.039,68 zł oraz 38.000 EUR i 38.191,81 USD w dniu 20.07.2005 r. Strony uzgodniły, że maksymalnie istnieje możliwość zrealizowania dziesięciu takich wpłat do roku 2015 włącznie. Umowa została podpisana również przez dzieci pozwanego: M. Z. (1) i A. B. (2) , którzy zobowiązali się wykonać umowę w przypadku śmierci pozwanego. Faktycznym celem umowy było zabezpieczenie powódki na przyszłość, w sytuacji gdy nie będzie już mogła wykonywać pracy w swojej firmie. Bezsporne, a nadto dowód: umowa alimentacyjna z dnia 29.06.2005 r. k. 1094, zeznania świadków: częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), częściowo M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). Dnia 15 lipca 2005r. pozwany z dziećmi zawarli „Porozumienie rodzinne” z podpisami notarialnie poświadczonymi, odnośnie ułożenia wzajemnych relacji rodzinnych i zawodowych pozwanego oraz A. B. (2) i M. Z. (1) . Dowód: umowa z 15.07.2005r. k. 80-85. Strony w trakcie wyjazdu do C. omawiały kwestie finansowe. Pozwany zaproponował powódce rozwiązanie umowy alimentacyjnej, a w jej miejsce zawarcie innej umowy, przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, którą pozwany zakupił korzystając z ulgi podatkowej i nie mógł jej sprzedać przez okres wielu lat. W dniu 30 sierpnia 2005 r. strony zawarły umowę określoną jako „umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości” położonej w S. , oznaczonej ewidencyjne jako działka nr (...) o pow. 826 m ( 2) , mapa 26, dla której Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadził księgę wieczystą o nr (...) o wartości 900.000 zł. W § 4 umowy wskazano, że powódka na poczet ceny nieruchomości wpłaciła zaliczkę w kwocie 300.000 zł (w istocie na poczet tej zaliczki zostało zaliczone 300.000 zł przekazane pozwanemu na podstawie umowy z 29.06.2005r.), a pozostała część ceny miała zostać uiszczona w wysokości 600.000 zł do dnia 30.08.2015 r. W § 5 pkt. 2 a i b umowy strony ustaliły, że w przypadku nie dojścia umowy przyrzeczonej do skutku, po zachowaniu wcześniejszego okresu wypowiedzenia tj. 4 miesięcy, po odstąpieniu powódki od umowy, na jej żądanie, pozwany wypłaci A. B. (1) wpłaconą przez nią zaliczkę w wysokości 300.000 zł wraz z karą umowną w wysokości 600.000 zł, jeżeli powódka odstąpi od umowy w okresie 5 lat od jej zawarcia wraz z umownymi odsetkami w wysokości 4,5% liczonymi od dnia 1 września 2010 r. od kwoty 600.000 zł, a razie wykonania przez powódkę umownego prawa odstąpienia po upływie 10 lat od jej zawarcia – pozwany zobowiązał się zwrócić powódce zaliczkę wraz z karą umowną w wysokości 900.000 zł. Rzeczywistą intencją stron ww. umowy było zabezpieczenie A. B. (1) na przyszłość w sytuacji wystąpienia przypadków losowych np. w przypadku jej choroby, braku środków finansowych. Powódka mogła bowiem, za dopłatą 600.000 zł, za 10 lat nabyć nieruchomość, w której mogłaby np. prowadzić działalność gospodarczą, zamieszkać czy wynająć lokale uzyskując dochód. Z kolei korzyść pozwanego wyrażała się w tym, że otrzymał on gotówkę (a w tym czasie pozwany był w pilnej potrzebie pozyskania środków pieniężnych na zapłacenie bieżących należności z uwagi na odmowę przyznania kredytu), jak i miał już kupca na nieruchomość, której aktualnie (ze względów podatkowych) nie mógł sprzedać. A. B. (1) – na wypadek odstąpienia od umowy – miała otrzymać zwrot kapitału (300.000 zł) wraz z odsetkami albo odpowiednią kwotą pieniężną. Redagowaniem poszczególnych zapisów umowy zajmował się pozwany. Z uwagi na fakt, że ww. umowa przewidywała zawarcie umowy przyrzeczonej do dnia 31 grudnia 2015r., nie była ona między stronami przedmiotem negocjacji w 2012r. W 2013r. powódka złożyła pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 30.08.2005r. W tym czasie toczyła się bowiem – w sposób sporny co do winy – sprawa rozwodowa powódki i pozwanego i A. B. (1) stwierdziła, że nie zamierza od pozwanego kupić tej nieruchomości. Dowód: „ umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości” z dnia 30.08.2005 r. k. 27, oświadczenie powódki z 7.01.2013r. o odstąpieniu od umowy k. 28, zeznania świadków A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). Wysokość obrotów na koncie powódki w (...) Banku (...) S.A. w okresie od 8.10.1999 r. do 31.12.2005 r. wyniosła kwotę 3.934.644,23 zł tytułem obciążeń i kwotę 3.960.712,57 zł tytułem uznań. Dowód: zaświadczenie (...) S.A. z dnia 21.11.2014 r. k. 1505, zaświadczenie (...) S.A. z dnia 20.11.2014 r. k. 1506 – 1507. Do około 2011 roku relacje pomiędzy stronami na tle finansowym układały się zasadniczo poprawnie, strony darzyły się zaufaniem. Powódka cały czas prowadziła własną działalność gospodarczą z zakresu dietetyki i kosmetologii, a pozwany prowadził działalność w zakresie branży deweloperskiej. Strony zamieszkiwały w domu stanowiącym własność pozwanego przy ul. (...) w P. . Pod koniec 2011r. między małżonkami zaczęło dochodzić do nieporozumień, w związku z czym powódka wyprowadziła się od męża. Na przełomie 2011 i 2012r., z inicjatywy pozwanego strony pogodziły się, a A. B. (1) powróciła do domu przy ul. (...) . Małżonkowie chcieli wówczas uregulować niektóre kwestie majątkowe miedzy nimi, aby mogli w zgodzie kontynuować pożycie małżeńskie. Po kilku miesiącach A. i W. B. (1) ponownie się skonfliktowali, w wyniku czego powódka w kwietniu 2012r. ostatecznie wyprowadziła się w domu. W okresie od 2006 r. do 2011 r. powódka zawarła z pozwanym osiem umów pożyczek. Pozwany inicjował zawarcie tych umów, gdyż potrzebował środków finansowych na prowadzenie własnej działalności. Powódka miała natomiast oszczędności, lokaty, które niekiedy zrywała w celu udzielenia W. B. (1) pożyczki. Od 2008r. powódka z każdym rokiem osiągała też w ramach prowadzonej działalności gospodarczej coraz wyższe przychody (w 2008r. wyniosły one 101.876 zł, a w 2013r. 449.710 zł). Powódka wielokrotnie, jeździła do brata i bratowej do W. , aby pobrać zdeponowaną u nich gotówkę. Pozwany, w ramach swojej działalności osiągał milionowe zyski, które inwestował. Mimo to, zaciągał on pożyczki u powódki, gdyż było to dla niego dużo dogodniejsze niż zaciągniecie pożyczki czy kredytu w banku. Dowód: deklaracje podatkowe powódki (k. 901), deklaracje podatkowe pozwanego (k. 1053 i 1065), zeznania świadków: częściowo M. Z. (1) (min. 6:37.288 – godz. 2:11:38.306 e-protokołu rozprawy z dnia 27.03.2014r.), częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), częściowo M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). W dniu 28 lipca 2006 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 300.000 zł (zwana pożyczką nr 1). Pozwany zobowiązał się do zwrotu na rzecz powódki dwukrotności kwoty pożyczki, czyli kwoty 600.000 zł do dnia 28 lipca 2011 r. (§ 3 ust. 1 umowy). Strony ustaliły, że w dowolnym okresie od dnia udzielenia pożyczki do dnia 28 lipca 2011 r. powódka może wezwać pozwanego do zwrotu pożyczki w terminie nie krótszym niż 3 miesiące od dnia wezwania. W takim przypadku kwota zostanie zwrócona z odsetkami w wysokości 10% w skali roku obliczonymi od dnia udzielenia pożyczki do dnia jej zwrotu (§ 3 ust. 2 umowy). Strony postanowiły również, że wszystkie rozliczenia pieniężne związane z umową pożyczki muszą być realizowane drogą przelewu bankowego lub gotówką za pokwitowaniem na piśmie po uwzględnieniu przez obie strony (§ 3 ust. 3 umowy). Strony uregulowały również w umowie, iż pozwany zapłaci powódce odsetki w wysokości 20% w skali roku za każdy dzień zwłoki w zwrocie pożyczki (§ 4 umowy). Kwota 300.000 zł została pozwanemu przekazana przez powódkę przelewem z dnia 16 sierpnia 2006 r. Dowód: umowa pożyczki z dnia 28.07.2006 r. k. 43, potwierdzenie przelewu k. 44, zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W lutym 2007r. pozwany zakupił w Desie ( (...) sp. z o.o. w W. ), obraz autorstwa Alberta Riegera „Rwący Potok”. Cenę w wysokości 61.000 zł przelał z konta powódki. W. B. (1) nie zwrócił powódce ww. kwoty. Przekazał powódce, że zakupił ten obraz i na podstawie tego oświadczenia powódka umieściła obraz na prowadzonej przez siebie odręcznej liście ruchomości jako stanowiący własność pozwanego. Dowód: PISMO Z Desy k. 73, certyfikat k. 74, wyciąg z rachunku bankowego k. 75, lista obrazów stanowiących własność pozwanego k. 513, zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W dniu 19 marca 2007 r. powódka zawarła z pozwanym umowę określoną przez strony jako „pożyczka w celach inwestycyjnych” na kwotę 200.000 zł (zwana pożyczką nr 2). Umowa została zawarta, gdyż pozwany chciał dokonać inwestycji przynoszącej zysk. Powódka liczyła się z tym, iż z uwagi na inwestycyjny charakter umowy wiąże się ona z ryzykiem utraty pieniędzy. Przedmiotem umowy była pożyczka kwoty 200.000 zł zawarta w ściśle określonym celu – wspólnej inwestycji pożyczkodawców: E. i K. K. (1) i A. B. (1) i pożyczkobiorcy: W. B. (1) w indywidualny portfel instrumentów finansowych za pośrednictwem (...) SA . W § 1 umowy ustalono, że umowa z wyżej wymienioną spółką została zawarta z uwagi na regulamin tejże instytucji przez pożyczkobiorcę, przy założeniu partycypowania zarówno w zyskach, jak i stratach według proporcji wniesionego przez pożyczkobiorcę i pożyczkodawców kapitałem tj. 30%, 20% i 50%. Ustalono maksymalny termin spłaty pożyczki w terminie 19 marca 2008 r. lub wcześniejszym, jeżeli wcześniej zostanie rozwiązana umowa o świadczenie usług zarządzania indywidualnym portfelem instrumentów finansowych pomiędzy PB i (...) . Strony mogły przesłużyć termin spłaty z zastrzeżeniem formy pisemnej pod rygorem nieważności (§ 2 umowy). W § 4 ust. 1 umowy strony ustaliły, że po rozwiązaniu przez pożyczkobiorcę umowy z (...) S.A. o świadczenie usług zarządzania indywidualnym portfelem instrumentów finansowych w terminie 5 dni pożyczkobiorca przeleje na rachunek bankowy pożyczkodawcy kwotę pożyczki wraz z zyskami netto lub po umniejszeniu o ewentualne straty poniesione przez (...) . W załączniku nr 1 do umowy z dnia 19 marca 2007 r. ustalono wytyczne dotyczące wspólnej inwestycji E. i K. K. (2) oraz A. i W. B. (1) , w tym ustalono minimalną kwotę inwestycji po stronie A. B. (1) na kwotę 200.000 zł, a po stronie W. B. (1) na kwotę 500.000 zł, a także ustalono wielkość udziałów stron umowy w stracie kapitału w wysokości 15% oraz zysku w wysokości 60% brutto. Powódka przekazała pozwanemu przedmiot umowy przelewem w dniu 2 kwietnia 2007 r. w kwocie 150.000 zł wpisując w tytule przelewu „inwestycja”, a kwotę 50.000 zł przekazała pozwanemu gotówką. (...) S.A. w dniu 22.08.2007r. dokonało wyceny portfela klienta na kwotę 973.291,18 zł. E. K. dokonała w dniu 23.08.2007r. rozliczenia straty przypadającej na nią i jej męża oraz na pozwanego i powódkę. E. K. nie informowała powódki o tym, że ww. inwestycja przyniosła stratę, ani o sposobie jej rozliczenia. Wysokość straty, jaka przypadła na powódkę wyniosła 5.763 zł. W 2007r. pozwany poinformował A. B. (1) , że ww. inwestycja w całości zakończyła się stratą. Powódka była tym bardzo zmartwiona i narzekała, że straciła pieniądze. Wówczas, pozwany niejako „na pocieszenie” powódki, dokonał na jej rzecz darowizny kwoty 209.000 zł. Z dokumentami dotyczące rozliczenia ww. inwestycji, w szczególności o fakcie, że inwestycja ta przyniosła po jej stronie niewielką stratę powódka dowiedziała się z dokumentów przedłożonych przez pozwanego w niniejszej sprawie (przy odpowiedzi na pozew). Dowód: co do wysokości straty przypadającej na powódkę - okoliczność przygnana przez nią ( art. 229 kpc ), umowa pożyczki z dnia 19 marca 2007 r. wraz z aneksem k. 45 – 47, potwierdzenie przelewu k. 48, rozliczenie k. 408, wycena portfela k. 410, dyspozycja rozwiązania w części umowy maklerskiej i dyspozycja przelewu k. 372, odwołanie pełnomocnictwa do dysponowania rachunkiem papierów wartościowych k. 373, umowa o zarządzanie indywidualnym portfelem instrumentów finansowych k. 374 – 376, pełnomocnictwo do zarządzania indywidualnym portfelem instrumentów finansowych k. 377 – 378, informacje dotyczące (...) SA k. 379 – 383, regulamin świadczenia usług zarządzania indywidualnym portfelem (...) SA k. 384 – 392, rozwiązanie umowy o zarządzenie indywidualnym portfelem instrumentów finansowych k. 409, umowa darowizny z 2.10.2007r. k. 69, zeznania świadków: B. G. (1) (min. 5:41.669 – godz. 1:09:38.967 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), P. G. (godz. 1:10.29.675 – godz. 2:03:23.867 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). Na podstawie pełnomocnictwa bankowego z dnia 27 września 2007r., powódka udzieliła W. B. (1) , jako swojemu małżonkowi, pełnomocnictwa ogólnego do wykonywania wszystkich czynności w ramach zwykłego zarządu związanych z dysponowaniem wszystkimi rachunkami powódki otwartymi obecnie i w przyszłości w banku (...) S.A. tj. do odbierania wyciągów, dokonywania wpłat, zleceń stałych, wypłat, przelewów, w przypadku lokat wypłat / przelewów skutkujących zamknięciem rachunku i innych dyspozycji) i jednocześnie rodzajowego do otwierania rachunków / zawierania umów o prowadzenie rachunków oraz do zamykania rachunków / rozwiązywania / wypowiadania umów o prowadzenie rachunków. Pozwany dysponował, w szczególności, pełnomocnictwem do rachunku bankowego związanego z jej działalnością gospodarczą, jak i do rachunku powódki w banku (...) . Powódka posiadała następujące konta bankowe w (...) SA : o nr (...) (konto osobiste), (...) (konto osobiste), (...) (konto osobiste) oraz (...) (konto związane z prowadzeniem działalności gospodarczej), jak i konto osobiste w (...) o nr (...) . Pozwany posiadał konto osobiste złotówkowe, konta osobiste walutowe oraz kilka kont w ramach oprowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Powódka nie dysponowała pełnomocnictwem do żadnego z kont W. B. (1) . Pozwany nie życzył sobie również, aby powódka kontaktowała się z pracownikami jego firmy. Powódka ostatecznie odwołała pełnomocnictwa W. B. (1) do jej kont wiosną 2012r. Bezsporne, a nadto dowód: wyciągi z kont bankowych powódki k. 908- 1045 i k. 1246-1332, dyspozycja udzielenia pełnomocnictwa k. 781, dyspozycja odwołania pełnomocnictwo k. 780, pełnomocnictwo k. 772, częściowo zeznania świadka M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), D. B. (min. 6:15.294 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). W dniu 1 lipca 2008 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 200.000 zł (zwana pożyczką nr 3). Pozwany w pisemnym oświadczeniu z dnia 1 lipca 2008 r. oświadczył, że kwituje odbiór kwoty 200.000 zł oraz że zwróci powódce kwotę pożyczki z końcem roku 2008 r. wraz z odsetkami w wysokości 5% w skali roku obliczonymi od dnia udzielenia pożyczki do dnia jej zwrotu, a w przypadku udanego interesu z odsetkami podwyższonymi do wysokości 10% w skali roku. Przedmiot pożyczki został przekazany przez powódkę pozwanemu w wysokości 182.000 zł przelewem z dnia 3 lipca 2008 r., a kwota 18.000 zł gotówką. Dowód: oświadczenie pozwanego z dnia 1 lipca 2008 r. k. 49., zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W dniu 19 stycznia 2009 r. pozwany dokonał wypłaty z rachunku bankowego powódki o nr (...) kwoty 750.000 zł bez jej wiedzy i zgody. Powódka wypłatę tę zauważyła następnego dnia. Wywiązała się wówczas między małżonkami awantura. Strony nie usankcjonowały ww. wypłaty żadną umową. W dniu 23 stycznia 2009r. pozwany nabył za cenę 860.000 zł nieruchomość (z rozpoczętą inwestycją budowlaną) położoną w P. przy ul. (...) , stanowiącą działkę nr (...) o obszarze 0.08.48 ha, dla której Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ). Z umowy tej wynika, że cena za nieruchomość oraz projekt budowalny została w całości zapłacona, co sprzedający pokwitował. Dowód: potwierdzenie przelewu k. 79, akt notarialny z dnia 23.01.2009r. rep. (...) (k. 1865 – 1871), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). W 2009 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 100.000 zł (zwana pożyczką nr 4). Strony ustaliły, że pozwany zwróci powódce przedmiot pożyczki w terminie do 15 października 2010 r., jak również może on zwrócić przedmiot pożyczki wcześniej na mocy porozumienia stron. Umowa ta stanowiła usankcjonowanie przekazania pozwanemu środków pieniężnych gotówką. Dowód: umowa pożyczki z 2009 r. k. 51, zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). Pozwany zamierzał wykończyć budynek posadowiony na zakupionej w styczniu 2009r. nieruchomości przy ul. (...) w P. , przygotowując tam lokale do wynajęcia. Inwestycję tę realizował bez zaciągania kredytu w banku. Jeden z lokali w ww. budynku miał być wynajęty A. B. (1) dla potrzeb prowadzonej przez nią działalności gospodarczej – Instytutu (...) . Początkowo powódka nie miała płacić z tytułu najmu, przez umówiony okres czasu, żadnego czynszu, jako że miała ponieść część nakładów na jego wykończenie. Później jednak pozwany zmienił zdanie i zażądał, aby płaciła czynsz w wysokości 6.000 zł netto miesięcznie. Powódka tytułem zaliczki na poczet rocznego czynszu wpłaciła pozwanemu kwotę 72.000 zł. W. B. (1) wpłacił tę kwotę na swoje prywatne konto. Powódka wpłaciła również kaucję z tytułu najmu lokalu w kwocie 25.000 zł Powódka objęła lokal w posiadanie jesienią 2010r. Umowa najmu została podpisana w grudniu 2011r., opiewała jednak na jeszcze wyższy czynsz w wysokości 9.084,10 zł netto miesięcznie. Umowa najmu, choć powódka poniosła z własnych środków pieniężnych część nakładów na wykończenie lokalu na I piętrze, w § 2 przewidywała, że przedmiot najmu zostanie przekazany w stanie surowym w celu wykonania prac adaptacyjnych przez najemcę wg. własnych potrzeb. W 2013r., z uwagi na konflikt stron, powódka opuściła lokal w budynku przy ul. (...) , zabierając ze sobą część wyposażenia tego lokalu. Kwota 72.000 zł została częściowo rozliczona przez pozwanego z powódką. Dowód: umowa najmu lokalu k. 1759-1762, maile i faktury związane z rozliczeniem kwoty 72.000 zł k. 1133-1151, oświadczenie o potrąceniu wierzytelności, przelew kwoty 19.648,30 zł – zwrot po kompensacie k. 491, dokumentacja fotograficzna k. 495 – 512, zeznania świadka M. O. (min. min. 46:42.140 – godz. 1:20:51.467 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W dniu 28 sierpnia 2009 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 700.000 zł (zwana pożyczką nr 5) na cele prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą (...) W. B. (1) . Przedmiot pożyczki został przekazany pozwanemu przez powódkę przelewem bankowym w dniu 28 sierpnia 2009 r. Pożyczka ta była związana z rozpoczęciem przez pozwanego inwestycji przy ul. (...) w P. . Strony sporządziły dwie wersje ww. umowy. Umowa ta, w początkowej wersji, przewidywała zwrot do dnia 31 stycznia 2011r., z odsetkami kapitałowymi 4,5%. Powódkę satysfakcjonowały uzgodnione odsetki kapitałowe 4,5%, zwłaszcza, że umowa miała obowiązywać do 31 stycznia 2011r., a więc około 1,5 roku. Następnie, pozwany zaproponował powódce – w związku z oszacowaniem inwestycji – że jest w stanie pożyczkę tę spłacić wcześniej – równocześnie z planowanym ukończeniem inwestycji. Oznaczało to jednak, że powódka będzie miała niższy przychód z tytułu odsetek umownych od pożyczki. Powódka nie była z tego zadowolona, gdyż w celu udzielenia pozwanemu ww. pożyczki zerwała lokatę w banku. W konsekwencji strony uzgodniły krótszy termin zwrotu pożyczki – do dnia 1.09.2010r. oraz wyższe odsetki kapitałowe (6,5% w stosunku rocznym). W § 2 umowy pozwany zobowiązał się do zwrotu na rzecz powódki kwoty stanowiącej przedmiot umowy pożyczki do dnia 1 września 2010 r. wraz z odsetkami w wysokości 6,5% za okres od dnia zawarcia umowy do dnia zwrotu przedmiotu pożyczki. W styczniu 2011 pozwany chciał rozliczyć ww. umowę pożyczki i poprosił o to M. P. (1) , przekazując jej pierwotną wersję umowy (z oprocentowaniem 4,5%). M. P. (1) poprosiła wówczas powódkę o wystawienie faktury na kwotę 34.350,03 zł z tytułu odsetek od tej pożyczki. Powódka na to wyraziła zgodę, podpisując fakturę VAT z dnia 7.02.2011r. Wcześniej M. P. (1) sporządziła fakturę VAT z 31.01.2011r., w której wyliczała odsetki naliczone od pożyczki nr 5, na której znajdował się nr konta A. B. (2) , a której powódka nie podpisała. Pozwany – jako płatnik w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej – zapłacił do właściwego Urzędu Skarbowego podatek należny od powódki z tytułu uzyskania przychodu w wysokości 34.350,03 zł – odsetek kapitałowych od pożyczki nr 5, w wysokości 6.527 zł. Pozostałą zaś część odsetek tj. kwotę 27.823,03 zł przelał na konto powódce. Dowód: umowa pożyczki z dnia 28 sierpnia 2009 r. k. 52, umowa pożyczki nr (...) k. 435, potwierdzenie przelewu k. 53, potwierdzenie zasilenia konta kwotą 700.000 zł k. 436, potwierdzenie zasilenia konta kwotą 700.000 zł k. 437, faktura VAT z 31.01.2011r,. K. 1231, wyciąg z konta bankowego pozwanego k. 891, wyciąg z konta bankowego pozwanego k. 451, częściowo M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). W dniu 28 lutego 2010 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 700.000 zł (zwana pożyczką nr 6). Kwotę pożyczki przekazała mu gotówką, co W. B. (1) pokwitował w treści umowy (§ 2). Pozwany zobowiązał się do jednorazowego zwrotu kwoty pożyczki powiększonej o odsetki w wysokości 3,5% w skali roku w terminie 28 lutego 2011 r. (§ 3 ust. 1 umowy). Strony ustaliły również, że z tej pożyczki pozwany będzie pobierał kwoty na wydatki w celu wykończenia ponad standard deweloperski dla powódki nowej siedziby prowadzonego przez nią Instytutu (...) na pierwszym piętrze w obiekcie biurowym przy ul. (...) / narożnik z ul. (...) , a wartość nakładów na prace wykończeniowe w kwotach netto będzie sumowana na koniec każdego miesiąca w okresie trwania pożyczki, a odsetki wskazane w § 3 ust. 1 umowy będą naliczane od kwoty pozostałej proporcjonalnie do miesięcy pozostałych do jej zwrotu. Finalnie kwota pożyczki do zwrotu zostanie pomniejszona o wartość poniesionych wydatków (§ 3 ust. 2 umowy). Strony ustaliły również w umowie, że pozwany gwarantuje, iż w przypadku ewentualnej sprzedaży obiektu biurowego wydatki poniesione przez powódkę zostaną jej zwrócone wraz z odsetkami w wysokości 10% w skali roku (nie narastająco). W § 4 umowy wskazano, że w przypadku zwłoki w zwrocie pożyczki, pożyczkobiorca zapłaci odsetki w wysokości 20% w skali roku za każdy dzień zwłoki. Powódka nie otrzymywała miesięcznych zestawień wydatków poniesionych przez pozwanego, zgodnie z § 2 pkt. 2 umowy. M. P. (1) i M. Z. (1) nie wiedziały o tej umowie do 2012r., kiedy to powódka poprosiła o jej rozliczenie. A. W. sporządziła zestawienie wydatków dotyczących I piętra budynku na łączną kwotę 398.480,77 zł. Na podstawie tego rozliczenia oraz innych posiadanych dokumentów M. P. (1) sporządziła i przedstawiła powódce rozliczenie wszelkich nakładów związanych z wykończeniem i wyposażeniem lokalu, który zajmowała na kwotę 665.851,65 zł. Zgodnie ww. z rozliczeniem sporządzonym przez M. P. (1) , na nakłady na lokal powódki, miały składać się: 1. środki trwałe o wartości 77.331,31 zł netto (417.031,31 zł – 339.700 zł faktury EGO), 2. wyposażenie o wartości 79.448,66 zł netto, 3. faktury EGO 339.700 zł netto łącznie : 496.479,97 zł netto. Ww. kwotę powiększono o podatek VAT: 4. 22% do 31.12.2012r. - 79.188,32 zł, 5. 23% po 01.01.2011r. - 31.402,59 zł, 6. modernizacja I piętra budynku wg. faktur (...) 217.540,83 zł (zestawienie A. W. ), 7. modernizacja I piętra budynku bez faktur - 180.939,94 zł (zestawienie A. W. ), 8. – 339.700 zł faktury Ego (uwzględnione w zestawieniu A. W. ). Razem wydane pieniądze: kwotę 665.851,65 zł Pozwany 27 kwietnia 2010r. zakupił urządzenie terapeutyczne (...) o wartości 89.937,12 zł (równowartość kwoty 23.200 Euro na dzień zakupu). W dniu 8 listopada 2010 r. została wystawiona przez firmę (...) S.A. faktura na wykonanie prac wykończeniowych w Instytucie (...) na kwotę 121.500 zł netto (148.230 zł brutto). W dniu 6 grudnia 2010 r. została wystawiona przez firmę (...) S.A. faktura na wykonanie prac wykończeniowych w Instytucie (...) na kwotę 101.000 zł netto (123.220 zł brutto). W dniu 3 stycznia 2011 r. została wystawiona przez firmę (...) S.A. faktura na zakończenie prac wykończeniowych na kwotę 117.200 zł netto (144.156 zł brutto). Dowód: umowa pożyczki z dnia 28 lutego 2010 r. k. 54, faktura VAT nr (...) k. 66 i k. 475, faktura VAT nr (...) k. 67, faktura VAT (...) k. 480, częściowo e- maile M. P. (1) z zestawieniem środków trwałych Instytutu (...) k. 454 – 456, zestawienie środków trwałych oraz wartości niematerialnych prawnych za rok 2012 Instytutu (...) k. 457, e- mail M. P. (1) do powódki k. 462, protokół zakończenia prac w budynku Instytutu (...) k. 463, częściowo zestawienie nakładów na I piętro budynku sporządzone przez A. W. k. 483, dokumentacja fotograficzna k. 495 – 512. W dniu 1 maja 2010 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 300.000 zł (zwana pożyczką nr 7). W dniu 1 maja 2010 r. pozwany podpisał pokwitowanie w którym zobowiązał się do jednorazowego zwrotu pożyczki powiększonej o odsetki w wysokości 4% w skali roku w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. a w przypadku zwłoki w zwrocie pożyczki pozwany zobowiązał się do zapłaty odsetek w wysokości 20% w skali roku za każdy dzień zwłoki. Przedmiot umowy pożyczki został przekazany przez powódkę na rzecz pozwanego przelewem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Dowód: pokwitowanie pozwanego z dnia 1 maja 2010 r. k. 55, potwierdzenie przelewu k. 56, zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). W dniu 26 września 2011 r. powódka zawarła z pozwanym umowę pożyczki na kwotę 500.000 zł (zwana pożyczką nr 8). Powódka przekazała pozwanemu kwotę stanowiącą przedmiot pożyczki przelewem w dniu 26 września 2011 r. W § 2 ust. 1 i 2 pozwany zobowiązał się do zwrotu pożyczki w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz że wraz ze spłatą nominalnej kwoty pożyczki zapłaci powódce odsetki w wysokości 6%, za okres od dnia wpływu pieniędzy na konto bankowe do dnia zwrotu przedmiotu pożyczki. Celem ww. umowy było przekazanie kwoty udzielonej pożyczki córce pozwanego M. Z. (1) , która w tym czasie remontowała dom. Powódka bała się pożyczyć jednak ww. kwotę bezpośrednio córce pozwanego. Z uwagi na powstały miedzy stronami w 2012r. konflikt powódka poprosiła W. B. (1) o zwrot ww. pożyczki przed umówionym terminem. Pozwany dokonał zwrotu przedmiotu pożyczki wraz z odsetkami przelewem w dniu 25 czerwca 2012 r. w kwocie 500.000 zł oraz w dniu 31 lipca 2012 r. w kwocie 22.438,36 zł. Dowód: umowa pożyczki z dnia 26 września 2011 r. k. 57 i k. 522, polecenie przelewu kwoty 500.000 zł k. 523, potwierdzenie przelewu – zwrot pożyczki na kwotę 500.000 zł – k. 524, zestawienie odsetek od pożyczki nr 8 k. 525, potwierdzenie przelewu kwoty 22.438,36 zł tytułem odsetek od pożyczki nr 8 k. 526, przekreślenie pożyczki nr 8 k. 527, częściowo zeznania świadka M. Z. (1) (min. 6:37.288 – godz. 2:11:38.306 e-protokołu rozprawy z dnia 27.03.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). Pozwany tytułem zwrotu zaciągniętych od powódki pożyczek dokonał następujących przelewów: ⚫ dnia 10.08.2010r. na kwotę 150.000 zł z tytułem „zwrot pożyczki”, ⚫ dnia 21.12.2010r. na kwotę 300.000 zł z tytułem „częściowa spłata pożyczki”, ⚫ dnia 13.01.2011r. na kwotę 21.650 zł z tytułem „końcowa spłata pożyczki”, ⚫ dnia 18.02.2011r. na kwotę 27.823 zł z tytułem „odsetki od pożyczki 700 tys.”, ⚫ dnia 25.06.2012r. na kwotę 500.000 zł tytułem „zwrotu pożyczki”, ⚫ dnia 31.07.2012r. kwotę 22.438,36 zł tytułem „odsetek od pożyczki” Bezsporne, a nadto dowód: transakcje na koncie – wydruki k. 59, k. 60, 61, 62, 63, 64,65 Zarówno przed zawarciem związku małżeńskiego, jak i w czasie jego trwania powódka dokonywała zakupu antyków – mebli, obrazów i innych ruchomości stanowiących wyposażenie domu przy ul. (...) w P. . W czasie trwania małżeństwa również pozwany zaczął kupować antyki. Początkowo strony zbierały paragony na zakup ww. ruchomości, z czasem jednak tego zaniechały. Powódka prowadziła odręczne listy ruchomości zakupionych i stanowiących własność A. B. (1) albo W. B. (1) . Następnie, listy te kilkakrotnie przepisywała. Na podstawie paragonów i oświadczeń stron w spisach ruchomości przypisywano im konkretne wartości (równowartość zapłaconej ceny). Powódka w czasie małżeństwa z pozwanym zakupiła m.in.: ⚫ trzy krzesła Ludwik Filip (salon) o wartości 3.600 zł, ⚫ stół Ludwik Filip (jadalnia) o wartości 5.000 zł, ⚫ sekreterę Biedermeier o wartości 25.000 zł; ⚫ gerydon eklektyczny o wartości 1.800 zł, ⚫ kanapę Biedermeier intarsjowaną o wartości 5.000 / 13.000 zł, ⚫ stół Ludwik Filip (bez kółek) o wartości 4.200 zł, ⚫ stół Ludwik Filip (na kółkach) o wartości 5.000 zł, ⚫ komodę Biedermeier o wartości 6.000 zł, ⚫ stolik Ludwik Filip – niciak (4 nóżki) o wartości 3.000 zł, ⚫ cztery krzesła Ludwik Filip (jadalnia) o wartości 4.000 zł (4 x 1.000 zł), ⚫ mahoniową szyfonierę o wartości 6.000 zł, ⚫ mahoniową szafę Biedermeier o wartości 4.600 zł, ⚫ dwa fotele Berger o wartości 6.000 zł, ⚫ kanapę Ludwik Filip o wartości 6.000 zł, ⚫ zegar „Jeździec” o wartości 12.000 zł, ⚫ zegar „Boulle” Chińczyk o wartości 4.000 zł, ⚫ zegar „Gigant” o wartości 25.200 zł, ⚫ parawan o wartości 3.200 zł, ⚫ sekretarzyk Napoleon III o wartości 3.200 zł, ⚫ stolik Galle o wartości 5.830 zł, ⚫ witrynę Napoleon III o wartości 9.000 zł, ⚫ gerydon Napoleon III o wartości 6.950 zł, ⚫ pomocnik Napoleon III o wartości 10.220 zł, ⚫ półkę Biedermeier z pracy o wartości 1.500 zł, ⚫ sofę Lph w papugi o wartości 9.500 zł, ⚫ lampę sufit (pokój muzyczny) o wartości 2.000 zł, ⚫ lampę marmur o wartości 300 zł, ⚫ popiersie z marmuru o wartości 7.600 zł, ⚫ czarną kolumnę o wartości 2.400 zł, ⚫ lustro i konsolę o wartości 40.000 zł, ⚫ lustro Sopot o wartości 19.000 zł, ⚫ 2 kinkiety (salon) o wartości 440 zł (110 Euro), ⚫ lampę sufit – kryształ (pokój kominkowy) o wartości 5.300 zł, ⚫ słupek kolumny LPh o wartości 7.000 zł. Wszystkie ww. ruchomości znajdują się w domu przy ul. (...) w P. , gdzie obecnie zamieszkuje pozwany. W okresie od czerwca 2012r. do grudnia 2012r. między stronami toczyły się negocjacje odnośnie możliwości odkupienia od powódki przez pozwanego powyższych ruchomości, w szczególności mebli, ale nie doszło ostatecznie do zawarcia porozumienia w tym zakresie. W dniu 4 lipca 2012 r. strony zawarły umowę przedwstępną sprzedaży ruchomości: przedmiotów urządzenia domowego: zestawu biurowego porcelanowego, serwisu do kawy, serwisu porcelanowego + srebra 1850 r. wazonu szkło niebieski brąz złocony, żardyniery żeliwnej, wazonu pozłacanego i obrazów: „Dziadek Rosja, „Puszkin Zima”, „Mendoly Zima”, „Mendoly Żagiel”, Marek Szewc + rama, „Wygrzywalski Park”, Ernest Hubert „Pejzaż z Dalmacji”, „Cmentarz” + rama, „Róże” + rama, akwareli, „Goździki” + rama, Grabone Arnold, „Skalisty Brzeg morza”, Taranczewski, rama „Liść akantu. na mocy której pozwany zakupił od powódki ruchomości o wartości 124.105 zł. Dowód: umowa przedwstępna sprzedaży ruchomości k. 549 – 552, pokwitowania za zakup: stołu Ludwik Filip, 4 krzeseł Ludwik Filip, szyfoniery mahoń k. 29; sekretery Biedermeier, komody Biedermeier k. 30, sekretery Biedermeier o wartości 10.000 zł k. 31, 2 foteli Berger k. 32, przedpłata za sekreterę k. 33, przedpłata za kanapę Ludwik Filip k. 34, wpłata na stół Ludwik Filip i szafę Biedermeier k. 35, pokwitowania za zakup: sekretarzyka Ludwik Filip, fotela Biedermeier, 3 krzeseł Ludwik Filip k. 36, komody Biedermeier, taboretu Ludwik Filip k. 37, zegara Kwadrans, stolu Ludwik Filip k. 38, stolika Ludwik Filip (mahoń) k. 39, sofy Biedermeier (mahoń) k. 40, stolika Ludwik Filip (mahoń) k. 41, kanapy Biedermeier k. 42, lista ruchomości stanowiących własność powódki (k. 532-533, przepisana na k. 1549 - 1551), listy ruchomości stanowiących własność pozwanego k. 529-531), załącznik do projektu oświadczenia nr 6 (k. 599), maile wraz z załącznikami k. 537-548, 557-600, zeznania świadków: częściowo M. Z. (1) (min. 6:37.288 – godz. 2:11:38.306 e-protokołu rozprawy z dnia 27.03.2014r.), częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), U. B. (min. 3:35.719 –57:43.860 e-protokołu z dnia 16.10.2014r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). Pozwany zawarł również z powódką trzy umowy darowizny. W dniu 2 października 2007 r. pozwany darował powódce kwotę 209.000 zł. Strony oświadczyły w § 4 umowy, że przedmiot darowizny zostanie przekazany powódce w dniu 2 października 2007 r. Kwota stanowiąca przedmiot darowizny została zwolniona od podatku od spadków i darowizn. W dniu 22 grudnia 2008 r. pozwany darował powódce kwotę 1.200.000 zł. Kwota została przelana przez pozwanego powódce na jej konto. W dniu 9 lutego 2012 r. pozwany darował powódce kwotę 300.000 zł. Powódka otrzymała przedmiot darowizny przelewem na konto w dniu 9 lutego 2012 r. Umowy darowizny na prośbę W. B. (1) przygotowywała M. P. (1) . Dowód: umowa darowizny z dnia 2.10.2007 r. k. 69, zaświadczenie z dnia 16.10.2012r. o zwolnieniu z podatku k. 70, umowa darowizny z dnia 9.02.2012 r. k. 71, potwierdzenie przelewu k. 72, zaświadczenie z dnia 12.11.2012 r. o zwolnieniu od podatku k. 70, umowa darowizny z dnia 22.12.2008r. k. 411, informacja o transakcji k. 414, wyciąg z konta pozwanego k. 417, zeznania świadków: częściowo M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), B. G. (1) (min. 5:41.669 – godz. 1:09:38.967 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), P. G. (godz. 1:10.29.675 – godz. 2:03:23.867 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.). Powódka po raz pierwszy wyprowadziła się z domu jesienią 2011r. Na przełomie 2011 i 2012r. małżonkowie pogodzili się, w związku z czym powódka powróciła do domu przy ul. (...) . Relacje stron uległy poprawie. Strony prowadziły wówczas rozmowy jak uregulować na przyszłość stosunki majątkowe i niemajątkowe między sobą. Doszło wówczas do podpisania porozumienia z lutego 2012r., w którym strony ramowo określiły w jaki sposób uregulują te kwestie. W porozumieniu tym przewidziano m.in., że pozwany notarialnie daruje A. B. (1) połowę domu jednorodzinnego wraz z udziałem w gruncie położonego przy ul. (...) w P. , jak również podaruje połowę apartamentu (...) nr 98 w K. wraz z udziałem w gruncie. W przypadku niezgodności charakterów i ewentualnego rozstania się A. i W. B. (1) , powyższe darowizny miały być zwrócone pozwanemu. W przypadku zaś zgodnego pożycia małżeńskiego czy też ewentualnego wcześniejszego zgonu W. B. (1) pozostała część ww. domu jednorodzinnego przy ul. (...) w P. z gruntem oraz pozostała część ww. apartamentu w K. z gruntem należą się żonie – A. B. (1) . A. B. (1) oświadczyła, że nie wnosi obecnie ani nie będzie wnosić w przyszłości roszczeń majątkowych do własności prywatnych W. B. (1) innych niż ww. dom i apartament, ani także wobec innych aktywów ani pasywów firmy (...) W. B. (1) czy firm powiązanych kapitałowo lub osobowo. Osobnym porozumieniem A. B. (1) i W. B. (1) spiszą listę mebli i obrazów, ich aktualnej lokalizacji i uzgodnionej wartości z ustaleniem właściciela danej pozycji na liście. Dalej, w nowym akapicie, stwierdzono, że W. B. (1) przekaże A. B. (1) darowiznę w kwocie 300.000 zł w terminie do „….lutego 2012r.” Uzgodniono, że jeśli A. B. (1) będzie kiedyś planowała sprzedaż swojej biżuterii – to z uwagi na wartość sentymentalną – zaoferuje prawo jej pierwokupu dzieciom i wnukom W. B. (1) . A. B. (1) będzie miała decydujący głos jeśli chodzi o obecnego kota lub przyszłe koty, a W. B. (1) – w sprawach psa. Do wykonania tego porozumienia nigdy jednak nie doszło. W grudniu 2012r. strony, poprzez swoich pełnomocników, negocjowały porozumienie obejmujące całokształt relacji majątkowych stron. Do zawarcia takiego porozumienia ostatecznie również nie doszło. Dowód: porozumienie z lutego 2012r. k. 554, zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.), projekt porozumienia z grudnia 2012r. k. 1221-1222. W. B. (1) , poza wyżej opisanym umowami pożyczek, pożyczał od A. B. (1) relatywnie mniejsze kwoty - rzędu kilku -, kilkunastu tysięcy tygodniowo, w gotówce, na różne swoje potrzeby. A. B. (1) , w domu, w sejfie, dysponowała bowiem gotówką co najmniej w wysokości 100.000 zł. Niekiedy pozwany sam pobierał różne kwoty z konta powódki (był do jej kont upoważniony), a następnie zwracał je z powrotem na konto. A. B. (1) zazwyczaj przekazywała pozwanemu również utargi z jej działalności gospodarczej, a pozwany wpłacał je na konta: niekiedy wprost na konto firmowe powódki, ale często w pierwszej kolejności na swoje konto, a następnie przelewał na konto firmowe powódki. Zdarzało się, że powódka prosiła W. B. (1) o wpłatę prywatnej gotówki na jej konto, przekazując mu ją w domu. Strony prowadziły tygodniowe rozliczenia z powyższego tytułu. Powódka często zapisywała saldo rozliczeń na małych, żółtych karteczkach. Na dowód dokonania zwrotu wyżej wymienionych, relatywnie niewielkich kwot pożyczanych na bieżąco od powódki, jak i wpłat gotówki przekazanej przez A. B. (1) (utargów z firmy, gotówki „prywatna”), pozwany okazywał powódce wyciągi z kont bankowych. Powódka analizowała je. Jeśli rozliczenia się zgadzały, wówczas powódka darła żółte karteczki. Dowód: wyciągi z kont bankowych pozwanego k. 291-370, k .416-433, wyciąg z konta powódki w (...) nr (...) k. 908 – 913, wyciąg z konta powódki w (...) nr (...) k. 914 – 918, wyciąg z konta powódki w (...) nr (...) k. 919 – 922, wyciąg z konta firmowego powódki w (...) nr (...) k. 931 – 1045, wyciągi z konta powódki k. 1246 – 1332, zeznania świadków: częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), M. O. (min. min. 46:42.140 – godz. 1:20:51.467 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), B. G. (1) (min. 5:41.669 – godz. 1:09:38.967 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), P. G. (godz. 1:10.29.675 – godz. 2:03:23.867 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), zeznania powódki (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.), częściowo zeznania pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 5.128.256,47 zł z tytułu zwrotu przedmiotu umów pożyczki wraz z dalszymi odsetkami w wysokości ustawowej i umownej, nienależytego świadczenia oraz zwrotu zaliczki oraz zapłaty kary umownej w związku z odstąpieniem powódki od umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości z dnia 30 sierpnia 2005 r. w terminie 7 dni. Pozwany odmówił zapłaty żądanej przez powódkę kwoty. Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 31 stycznia 2013 r. k. 76 – 77, odpowiedź pozwanego z dnia 18 lutego 2013 r. k. 78. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, zeznań świadków: częściowo M. Z. (1) (min. 6:37.288 – godz. 2:11:38.306 e-protokołu rozprawy z dnia 27.03.2014r.), częściowo A. B. (2) (min. 9:11.813 – godz. 1:47.44.267 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r.), częściowo M. P. (1) (godz. 1:51:03.791 – 3:36:23.961 e-protokołu rozprawy z dnia 24.06.2014r. oraz min. 02:18.781 – godz. 2:29:57.965 e-protokołu rozprawy z dnia 9.10.2014r.), częściowo U. B. (min. 3:35.719 –57:43.860 e-protokołu z dnia 16.10.2014r.), E. K. (min. 58:46.375 – godz. 1:24.41.487 e-protokołu z dnia 16.10.2014r.), D. B. (min. 6:15.294 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), M. O. (min. min. 46:42.140 – godz. 1:20:51.467 e-protokołu z dnia 2.01.2015r.), B. G. (1) (min. 5:41.669 – godz. 1:09:38.967 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), P. G. (godz. 1:10.29.675 – godz. 2:03:23.867 e-protokołu rozprawy z dnia 29.01.2015r.), zeznań powódki – w zdecydowanej części (min. 11:36:810 – godz. 4:03:45.008 e-protokołu z dnia 1.12.2015r.) oraz częściowo zeznań pozwanego (min. 2:22.559 - godz. 4:31:44.476 e-protokołu z dnia 16.02.2016r.). Jeśli chodzi o wymienione w części ustalającej uzasadnienia dokumenty, a zgromadzone w sprawie, jak i inne środki dowodowe (zestawienia, wydruki, wyciągi z kont, maile, a które nie zostały przez nikogo własnoręcznie podpisane – art. 309 kpc ), a które były przydatne dla rozstrzygnięcia, to wskazać należy, że nie były one kwestionowane co do ich autentyczności i prawdziwości. Natomiast część z dokumentów i innych środków dowodowych miała niewielką moc dowodową, a to z uwagi na to, że nie mogły stanowić wiarygodnych dowodów na okoliczności, na które zostały powołane, np. jeśli chodzi o rozliczenie nakładów na lokal powódki na I piętrze w budynku przy ul. (...) w P. sporządzone przez M. P. (1) , to nie był kwestionowany fakt sporządzenia przez nią takiego rozliczenia, ale nie był to wiarygodny dowód na fakt i prawidłowość rozliczenia przez pozwanego umowy nr (...) z tego względu, że rozliczenie to nie stanowiło rozliczenia pożyczki, a jedynie zestawienie wszelkich nakładów (zarówno powódki, jak i pozwanego) na wykończenie I piętra budynku. Dalej, przykładowo, strony nie kwestionowały treści przedłożonej w sprawie korespondencji mailowej. Niemniej, dowody te nie miały dostatecznej mocy dowodowej dla udowodnienia części twierdzeń stron, zwłaszcza pozwanego. O mocy dowodowej części z dokumentów oraz innych środków dowodowych przedstawionych przez strony, a zwłaszcza pozwanego Sąd wypowie się szczegółowo w części zważającej uzasadnienia, przy omówieniu zasadności poszczególnych roszczeń zgłoszonych przez powódkę w niniejszej sprawie. Jeśli chodzi o przedłożone przez strony tabele w postaci zestawień transakcji na kontach stron, przepływów środków między kontami, to miały one ostatecznie niewielką moc dowodową, albowiem zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu, to pozwany powinien udowodnić okoliczności, z których wywodził pozytywne dla siebie skutki prawne ( art. 6 kc w zw. z art. 232 kpc ), to jest przede wszystkim faktu, że zwrócił powódce kwoty zaciągniętych pożyczek wraz z odsetkami – zgodnie z treścią umów (poza faktami bezspornymi), że rozliczył się z powódką z umowy inwestycyjnej z 2007r. w sposób zgodny z tą umową (poza faktami bezspornymi), że rozliczył się z kwoty 61.000 zł, pobranej z konta powódki na zakup obrazu „Rwący potok”, że rozliczył się z powódką z umowy z 30.08.2005r., po odstąpieniu od niej przez powódkę w 2013r., że ruchomości, których wydania domaga się powódka stanowią jego własność, w szczególności, że prawo własności tych ruchomości przeszła z powódki na pozwanego, że zwrócił powódce pobraną w dniu 19.01.2009r. kwotę 750.000 zł, względnie, że wydatkował ją zgodnie z wiedzą i wolą powódki oraz że został zwolniony z obowiązku jej zwrotu. Powódka bowiem udowodniła fakt zawarcia poszczególnych umów, przekazania na ich podstawie pozwanemu środków pieniężnych (o czym szczegółowo Sąd wypowie się w części zważającej), pobrania przez pozwanego kwoty 750.000 zł bez wiedzy powódki, jak i nierozliczenia się z tego tytułu z powódką, udowodniła prawo własności spornych ruchomości, jak i fakt, że nie doszło do przeniesienia ich własności na pozwanego, ani do zapłaty ceny za te ruchomości. Sąd wypowie się w sposób szczegółowy o wiarygodności, mocy dowodowej przedstawionych przez strony dowodów: dokumentów, innych środków dowodowych, zeznań świadków i stron, w części zważającej uzasadnienia, przy okazji omawiania zasadności poszczególnych roszczeń powódki. Tytułem ogólnych uwag, Sąd wskazuje jednak, że nie miały wystarczającej mocy dowodowej wyciągi z kont bankowych pozwanego na okoliczność tego, że doszło do całkowitej spłaty pożyczek zaciągniętych u powódki, jak i do całkowitego rozliczenia pozostałych roszczeń. Wyciągi z kont bankowych pozwanego, w omawianym zakresie, mogą jedynie stanowić dowód przepływów środków pieniężnych pomiędzy kontami pozwanego oraz powódki, co samo w sobie nie stanowi dowodu wykonania zobowiązania. Z tego samego względu Sąd oddalił wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z dziedziny rachunkowości na okoliczność ustalenia przepływów finansowych dokonywanych na kontach bankowych stron, a także wpłat i wypłat gotówkowych. W istocie bowiem okoliczność ta nie była istotna między stronami (fakt przepływów finansowych, wpłat i wypłat) - zarówno powódka, jak i pozwany potwierdzili ten fakt w swoich zeznaniach, nadto – jak już wskazano – fakt przepływów, wpłat i wypłat wynika z analizy samych dokumentów przedłożonych przez strony. Pozwany jednak był obowiązany do udowodnienia innej okoliczności – tego, że i ewentualnie które z wpłat na konta powódki (przelewów, wpłat gotówkowych) stanowiły wykonanie spornych w niniejszej sprawie umów i zobowiązań. Takich dowodów, w ocenie Sądu, pozwany nie zaoferował w niniejszej sprawie, co będzie również szczegółowo omówione w części zważającej uzasadnienia. Sąd nie dał przy tym wiary pozwanemu, że uwidocznione w treści dokumentów tytułu wpłat gotówkowych i przelewów nie były istotne w sprawie (o czym szerzej – poniżej). Analizując kwestię dokumentów, Sąd jako wiarygodne ocenił złożone przez powódkę kopie: listu G. G. z 14.08.2015r. z tłumaczeniem przysięgłym k. 1729 - 1730, oświadczenia P. G. z 23.09.1999r. z tłumaczeniem przysięgłym k. 1731 – 1732. Oryginały tych dokumentów zostały okazane Sądowi na rozprawie. Brak było też okoliczności, dla których powódka winna złożyć te dokumenty w oryginale (zarzuty pozwanego w tej mierze były ogólnikowe i nieprzekonujące). Fakt, że ww. oświadczenie P. G. było autentyczne i nie stworzone dla niniejszego procesu, został w wysokim stopniu uprawdopodobniony tym, że zostało ono przesłane w toku przedmiotowej sprawy, przez G. G. , na prośbę powódki. Sama zaś okoliczność dokonania rodzinnych rozliczeń majątkowych pomiędzy powódką a jej bratem została wykazana również zbieżnymi i szczerymi zeznaniami powódki, jak i świadka P. G. . Podkreślić w tym miejscu należy, że okoliczność, że powódka w momencie powrotu do Polski, jak i ślubu z pozwanym była osobą zamożną wynika nie tylko z zeznań A. B. (1) , ale również zeznań świadków U. B. , M. O. , D. B. , B. G. (1) oraz P. G. . Zeznaniom świadków M. P. (1) , M. Z. (1) , A. B. (2) , jak i pozwanego, deprecjonujących fakt zamożności powódki Sąd nie dał wiary. Sąd w dominującej części dał wiarę zeznaniom powódki. Były one szczere, wyważone, konsekwentne (choćby w stosunku do jej informacyjnych wyjaśnień), logiczne, przekonujące w świetle zasad doświadczenia życiowego, a nadto zgodne z innymi przedstawianymi przez powódkę dowodami – dokumentami, jak i zeznaniami świadków przede wszystkim D. B. , M. O. , P. G. oraz B. G. (1) . Świadek D. B. jest znajomą stron, a nadto przez kilka lat pracowała u pozwanego. Odnośnie okoliczności, na które zeznawała miała wiedzę pochodzącą m.in. z własnych obserwacji i doświadczeń. W ocenie Sądu, zeznawała ona rzeczowo, szczerze, racjonalnie. Świadek M. O. , pracownik powódki, zeznawała nieco emocjonalnie, ale również szczerze i w dużej mierze posiadała wiedzę z własnych obserwacji (np. odnośnie pobierania przez pozwanego utargów z działalności powódki, faktu, że kiedyś miał go w tym zastąpić syn A. B. (2) , do czego jednak ostatecznie nie doszło). Jej zeznania były dla Sądu przekonujące i przydatne. Sąd nie odmówił wiarygodności zeznaniom świadków B. G. (1) i P. G. z samego tylko faktu ich pokrewieństwa i powinowactwa wobec powódki. Choć niewątpliwie, popierają oni w niniejszym sporze powódkę, to jednak w zeznaniach starali się wskazać szczerze odnośnie jakich okoliczności mają wiedzę na podstawie własnych doświadczeń i spostrzeżeń, a jakie są im znane jedynie z relacji powódki. Oboje świadkowie wyraźnie to odróżniali, np. oboje podawali, że o fakcie pobierania utargów przez pozwanego mają wiedzę bezpośrednio od samego W. B. (1) , wskazali okoliczności, w których o tym się dowiedzieli. Świadkowie B. G. (1) i P. wskazywali wyraźnie na fakty, co do których mają, a co do których nie mają wiedzy. W ocenie Sądu, nie może decydować o odrzuceniu a priori zeznań świadka P. G. sama okoliczność, że napisał on książkę, w której pośrednio i w sposób subiektywny odnosi się do relacji między stronami i w której wyraża ocenę - w domyśle - postawy pozwanego. Jest to bowiem wypowiedź literacka, a Sąd oceniał zeznania P. G. jako świadka. Sąd jako wiarygodne, a w konsekwencji przydatne ocenił zeznania świadka E. K. , zwłaszcza, jeśli chodzi o okoliczność, że po rozwiązaniu umowy inwestycyjnej, nie informowała powódki o sposobie jej rozliczenia, o poniesionej stracie i wysokości tej straty. W tym zakresie zeznania powódki i ww. świadka były zgodne. Przeciwnym zeznaniom pozwanego Sąd nie dał wiary. Jeśli chodzi o świadka U. B. , to przede wszystkim stwierdzić należy, że odnośnie istotnych okoliczności spornych, nie miała ona takiej wiedzy, która byłaby przydatna dla rozstrzygnięcia. Jej zeznania w dużej mierze były ogólnikowe, choć potwierdziła fakt posiadania przez pozwanego spornych ruchomości. Pozwany zresztą tej okoliczności nie kwestionował. Zeznania świadków M. Z. (1) , A. B. (2) i M. P. (1) były wiarygodne jedynie w części, co zostanie szczegółowo omówione poniżej. Wskazać należy przede wszystkim, że ww. osoby o większości umów pożyczek między stronami dowiedziały się dopiero w 2012r. Nie mogły zatem znać szczegółów rozliczeń między stronami. Ich zeznania w tej mierze są w znacznym stopniu domniemaniami. Z racji dowiedzenia się o większości umowach dopiero w 2012r., zwłaszcza świadek M. Z. (1) , nie mogła mieć przekonującej, stanowczej wiedzy o tym, aby strony były całkowicie rozliczone. To również mogły być w dużej mierze domniemania świadka – nie były bowiem poparte analizą dokumentów. Sąd nie dał również, w szczególności wiary zeznaniom świadków M. Z. (1) i A. B. (2) , że między stronami obowiązywała zasada, że kolejna pożyczka mogła być udzielona pozwanemu dopiero wówczas, kiedy zwrócił powódce wcześniejszą. Takiemu wnioskowi sprzeciwia się choćby fakt, że terminy spłaty pożyczek nakładają się. W okolicznościach sprawy, nie ma żadnych podstaw, ab konstruować domniemanie faktyczne, a mianowicie z faktu, że ww. zasada obowiązywała miedzy pozwanym z jego dziećmi, wyprowadzać wniosek, że taka sama zasada obowiązywała między stronami. Relacje ówczesnych małżonków, zwłaszcza te finansowe, pomijając początkowy okres małżeństwa, nie były szczegółowo znane dzieciom pozwanego. Były też oparte na pewnych sprzecznościach – z jednej strony były oparte na realnie obowiązującej umowie majątkowej małżeńskiej (rozdzielności majątkowej), a z drugiej strony były oparte o wzajemne zaufanie A. B. (1) i W. B. (1) , co zresztą ww. świadkowie podkreślali w swoich zeznaniach. Jeśli chodzi o zeznania M. P. (1) , to były one częściowo przydatne dla rekonstrukcji stanu faktycznego. Świadek nie miała na bieżąco pełnej wiedzy o relacjach finansowych stron, a jeśli już w nich w jakikolwiek sposób uczestniczyła, to wykonywała ona jedynie wskazówki pozwanego i opierała się na jego relacjach, na wersjach umów przez niego przedstawionych. Jak zeznała powódka, a co potwierdziła świadek D. B. , pozwany izolował powódkę od pracowników jego firmy, z reguły to on zawoził firmowe dokumenty finansowe powódki do księgowej M. P. (1) . W zasadzie nie było pomiędzy powódką a świadkiem M. P. (1) przepływu informacji odnośnie prywatnych relacji finansowych stron. W tym miejscu Sąd zauważa też, że świadek M. P. (1) nie miała pełnej wiedzy o okolicznościach i celu zawartych miedzy małżonkami umów darowizn – o ich przygotowanie została poproszona przez W. B. (1) , nie rozmawiała na ich temat z A. B. (1) . Podobnie o umowie stron z 28.02.2011r. dowiedziała się dopiero w 2012r., kiedy to została poproszona przez powódkę o przedstawienie rozliczenia wszelkich nakładów na lokal powódki w budynku przy ul. (...) w P. . Rozliczenie to – jak zeznała – nie było zaś rozliczeniem zawartej przez strony umowy. W przekonaniu Sądu, w niewielkim zakresie (zasadniczo jedynie co do okoliczności bezspornych), wiarygodne były zeznania pozwanego. Przede wszystkim zauważyć należy na wielką niespójność i niekonsekwencje pomiędzy informacyjnymi wyjaśnieniami złożonymi przez W. B. (1) a zeznaniami w charakterze strony, choćby odnośnie okoliczności dotyczących zawarcia umów darowizn i tego że rzekomo miały być spłatami pożyczek, a powstałe nadwyżki były zwracane przez powódkę w gotówce, odnośnie sposobu rozliczenia i zwrotu pożyczek (niekiedy pozwany zasłania się niepamięcią, a niekiedy w wyjaśnieniach i zeznaniach podje inne fakty), odnośnie tego w jaki sposób wydatkował kwotę 750.000 zł (nie pamiętał tych okoliczności podczas składania wyjaśnień, a w swoich zeznaniach je naprowadzał). Zeznania pozwanego były chaotyczne, często wymijające i z tego względu w niewielkim stopniu przekonujące. Sąd zważył, co następuje. Powództwo okazało się w przeważającej mierze uzasadnione. Powódka, ostatecznie wywodziła swoje roszczenie o zapłatę z „umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości” zawartej przez strony dnia 30 sierpnia 2005r., z 7 umów określonych jako umowy pożyczki, jak i z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Odnośnie niektórych umów strony przedstawiały inny ich charakter – interpretację. Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości z dnia 30 sierpnia 2005r. Pierwszą (chronologicznie) sporną umową zawartą przez strony była umowa z dnia 30 sierpnia 2005r. nazwana przez strony kontraktu „umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości”. Powódka twierdziła, że nazwa umowy odpowiada jej rzeczywistemu charakterowi, natomiast pozwany wywodził, że była to jedynie umowa pożyczki kwoty 300.000 zł. W ocenie Sądu, ww. umowa była umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości. Po pierwsze, wynika to wprost z treści tej umowy, w której w § 2 W. B. (1) „oświadczył, że zobowiązuje się nieruchomość KW nr 140.872 sprzedać A. B. (1) , a A. B. (1) oświadczyła, że zobowiązuje się wymienioną nieruchomość kupić z majątku osobistego i w jej małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej zgodnie z umową majątkową małżeńską”. W okolicznościach sprawy, żadna ze stron umowy nie była osobą nieporadną, czy też po raz pierwszy zawierającą jakąkolwiek umowę. Przeciwnie – każdy z kontrahentów był osobą prowadzącą działalność gospodarczą i posiadająca większą niż przeciętna osoba wiedzę na temat możliwych stosunków zobowiązaniowych (co nie znaczy, że wiedzę stricte prawniczą). Gdyby strony chciały zawrzeć zwykłą umowę pożyczki, to nie było żadnych przeszkód faktycznych, ani prawnych, aby taką umowę zawarły. Tego jednak wówczas nie uczyniły. Strony w późniejszym terminie zawierały wielokrotnie umowy pożyczek, co było bezsporne, zatem taka czynność prawna była im znana. Przedmiotowej umowy nie można zatem wykładać inaczej, niż tak jak to wówczas strony ukształtowały. Potwierdzają to również poniższe okoliczności. Zgodnie z art. 65 § 1 kc oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu ( art. 65 § 2 kc ). W przekonaniu Sądu z zeznań stron (a przede wszystkim te zeznania, jako kontrahentów umowy, były w sprawie istotne, zeznania zaś świadków M. P. (1) , M. Z. (1) i A. B. (2) jakoby ww. umowa była umową pożyczki były niewiarygodne i dostosowane wyłącznie do potrzeb procesowych pozwanego) wynikało, że zarówno A. B. (1) , jak i W. B. (1) , przewidywali w przyszłości (najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015r.) zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości położonej przy w S. , zapisanej w KW nr (...) . Na taką wolę, wskazują w szczególności zeznania pozwanego, w których - potwierdzając fakt otrzymania od powódki oświadczenia o odstąpieniu od ww. umowy – stwierdza, że dla niego oznaczało to, że może – wówczas - sprzedać obiekt (min. 55:58:049 zeznań). Tym samym pozwany potwierdził, że do tego czasu (odstąpienia od umowy) czuł się nią związany (nie mógł sprzedać nieruchomości). Jak zresztą zeznała stanowczo powódka, umowa z 30.08.2005r. jest „umową zakupu budynku z woli męża, inaczej nawet bym nie wiedziała, że posiada taki budynek, bo mnie nie informował o swoim majątku (godz. 01:12:56.572 zeznań powódki). Z kolei, jak zeznała powódka, w omawianej umowie zostało dla niej zastrzeżone prawo odstąpienia, na wypadek zaistnienia zdarzeń losowych. Z tej możliwości nie korzystała ona do 2013r., kiedy to w toku była już sprawa o rozwód, a na skutek jej przebiegu powódka stwierdziła, że nie chce przedmiotowej nieruchomości nabyć od pozwanego (zeznania godz. 01:14:43:059). Dopiero zatem wówczas i w okolicznościach narastającego od wiosny 2012r. konfliktu stron, powódka w styczniu 2013r. skierowała do pozwanego oświadczenie o odstąpieniu od umowy z 30.08.2005r. Do tego czasu czuła się zatem – podobnie jak pozwany - związana umową i przewidywała kupno nieruchomości od pozwanego. W tym miejscu, ubocznie Sąd stwierdza, że okoliczności, że umowa ta przewidywała termin zawarcia umowy przyrzeczonej do końca 2015r. i że do momentu odstąpienia od tej umowy przez powódkę strony czuły się nią związane, wyjaśniają fakt, że kwestia rozliczenia tej umowy nie powstała w toku negocjacji prowadzonych przez strony, przy udziale pełnomocników, w 2012r. W 2013r. zaś – jak zeznała powódka - pozwany usiłował zaprzeczyć w ogóle istnieniu tej umowy. Dokonując wykładni tej umowy, należało również wziąć pod uwagę jej cel. W ocenie Sądu, w zeznaniach obie strony potwierdziły, że celem tym – z punktu widzenia powódki – było zabezpieczenie jej na przyszłość: powódka mogła, za dopłatą 600.000 zł, za 10 lat nabyć nieruchomość, w której mogłaby np. prowadzić działalność gospodarczą, zamieszkać czy np. wynająć lokale uzyskując dochód (zeznania powódki godz. 01:14:43:059 i n. w zw. z jej wyjaśnieniami min. 16:40:570 i n., zeznania pozwanego min. 46:18.612). Nadto A. B. (1) – na wypadek odstąpienia od umowy – miała otrzymać zwrot kapitału (300.000 zł) wraz z odsetkami albo odpowiednią kwotą pieniężną. Z kolei korzyść pozwanego wyrażała się w tym, że otrzymał on gotówkę (a w tym też czasie pozwany był w pilnej potrzebie pozyskania środków pieniężnych na zapłacenie bieżących należności z uwagi na odmowę przyznania kredytu – vide: zeznania świadka M. P. (1) oraz świadka A. B. (2) ), jak i miał już kupca na nieruchomość, której wówczas (ze względów podatkowych) nie mógł sprzedać. Z punktu widzenia celu ww. umowy, istotnym również było to, że była ona powiązana z wcześniejszym zawarciem przez strony tzw. „umowy alimentacyjnej” z 29 czerwca 2005r. (k. 1094), której celem przede wszystkim było zabezpieczenie finansowe powódki (co pozwany przyznał – min. 41:53.995 i n. zeznań). Na mocy tego porozumienia bowiem pozwany, na wypadek pogorszenia się jej stanu zdrowia lub sytuacji materialnej, zobowiązał się do przekazania A. B. (1) rocznej renty alimentacyjnej w wysokości 10% wartości w PLN podstawy alimentacyjnej, stanowiącej ustaloną przez strony wartość 300.000 zł. Umowa ta była również zawarta na 10 lat. To pozwany jednak, po dwóch miesiącach, zaproponował powódce, zastąpienie tej umowy inną (przedwstępną sprzedaży nieruchomości), zredagował jej tekst. Bezspornym zaś było, że kwota 300.000 zł (równowartość euro i USD), przekazana na poczet umowy z 29 czerwca 2005r., została zaliczona na poczet umowy z 30 sierpnia 2005r. Wprawdzie z § 5 ust. 2 lit. b wynika, że po zawarciu umowy z 30.08.2005r., umowa alimentacyjna miała nadal obowiązywać, niemniej bezspornym było, że umowa ta została w sposób konkludentny rozwiązana ( art. 60 kc ) – nigdy nie zostało na jej podstawie wypłacone powódce świadczenie, a kapitał 300.000 zł został zaliczony na poczet umowy z 30.08.2005r. Z powyższych względów, w przekonaniu Sądu, oświadczenia stron kontraktu z 30.08.2005r. przewidujące nabycie przedmiotowej nieruchomości przez powódkę, w terminie do 31 grudnia 2015r. były rzeczywiste – zgodne z faktyczną wolą stron i niezłożone dla pozoru. W myśl art. 389 § 1 kc – w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.08.2005r. – umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Umowa z 30.08.2005r. spełnia ten warunek: określony został przedmiot umowy, cena nabycia oraz termin zawarcia umowy przyrzeczonej. Faktycznie, był to termin odległy, niemniej w przekonaniu Sądu mieścił się w granicach swobody umów, która przysługuje kontraktującym w myśl art. 353 1 kc. Przepis ten przewiduje, że podmioty mają w stosunkach obligacyjnych kompetencję w zakresie kształtowania treści zobowiązania: „(...) mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego". Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości nie sprzeciwiała się naturze tego stosunku, zasadom współżycia społecznego (każda ze stron była usatysfakcjonowana jej treścią). Nadto, strony ukształtowały tę umowę tak, aby spełniała dla każdego z kontrahentów oczekiwany dla niego cel umowy. Nie było przeszkód, aby w umowie tej zastrzec dla każdej ze stron prawo odstąpienia od ww. umowy (§ 5 dla kupującej, § 6 dla W. B. (1) ). W myśl art. 395 § 1 kc – w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.08.2005r. – można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Z kolei art. 395 § 2 kc stanowi, że w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za nie zawartą. To, co strony już świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba, że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z cudzej rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. W świetle ww. regulacji nie miała, w ocenie Sądu, znaczenia (np. dla ważności umowy), pewna asymetria w zastrzeżeniu prawa odstąpienia od umowy: dla powódki w każdym praktycznie czasie (z różnymi skutkami w sferze wzajemnych rozliczeń w zależności od tego w jakim czasie oświadczenie o odstąpieniu zostałoby przez powódkę złożone), a dla pozwanego jedynie w okresie po 30.08.2015r. a przed 31.12.2015r. Skoro w myśl art. 395 § 1 kc można zastrzec prawo odstąpienia od umowy tylko dla jednej ze stron kontaktu, to tym bardziej dopuszczalne jest ukształtowanie tego prawa w sposób odmienny dla każdej ze stron umowy, z dalej omówionym zastrzeżeniem. Jak wskazuje się w doktrynie, istotą umownego prawa odstąpienia jest pełna swoboda w możliwości odstąpienia od umowy – dla strony lub stron, stosownie do treści zastrzeżenia – bez konieczności wystąpienia i w konsekwencji wskazania jakiejkolwiek przyczyny oraz bez konieczności uzasadniania decyzji w tym przedmiocie (tak: Agnieszka Rzetecka – Gil, Komentarz do art. 395 Kodeksu cywilnego, Lex). Wykonanie umownego prawa odstąpienia powoduje ingerencję w autonomiczność drugiej strony stosunku prawnego przez wyeliminowanie swobody jego zakończenia, najczęściej wbrew woli strony drugiej. Zastrzeżenie dla powódki prawa do odstąpienia od umowy z 30.08.2005r. bez podania konkretnej przyczyny (powódka zeznała, że w istocie chodziło o zaistnienie jakiś zdarzeń losowych), było zatem zgodne z ukształtowaniem tego prawa na tle kodeksu cywilnego . Pozwany podniósł jednak zarzut nieważności umowy z 30.08.2005r. w zakresie omawianego postanowienia, podnosząc, że zastrzeżono dla powódki prawo odstąpienia - wbrew art. 395 § 1 kc - bez oznaczonego terminu. Sąd rozpoznający sprawę, przychyla się do powyższej konstatacji. Jak już wyżej wskazano, w analizowanej umowie dla powódki zostało zastrzeżone prawo odstąpienia od umowy w każdym praktycznie czasie. Umowa reguluje jedynie jakie będą skutki odstąpienia przez powódkę od umowy, w sferze wzajemnych rozliczeń, w zależności od tego w jakim czasie oświadczenie o odstąpieniu zostałoby przez powódkę złożone. Mianowicie: w przypadku odstąpienia od umowy przed upływem 5 lat od jej zawarcia (§ 5 pkt. 1), po upływie 5 lat od jej zawarcia (§ 5 pkt. 2 lit.a) oraz po upływie 10 lat od jej zawarcia (§ 5 pkt. 2 lit. b). W judykaturze i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że niespełnienie wymogu podania terminu odstąpienia powoduje nieważność zastrzeżenia umownego, a nawet nieważność umowy (por. (tak: Agnieszka Rzetecka – Gil, Komentarz do art. 395 Kodeksu cywilnego, Lex, wyrok SN z dnia 8.02.2007r., II PK 159/06, wyrok SN z dnia 6.05.2004r., II CK 261/03, wyrok SN z dnia 23.01.2008r., V CSK 379/07, wszystkie publ. w Lex). W umowie nie wskazano w jakim czasie powódka może wykonać umowne prawo odstąpienia, a taki brak czyni umowę – co najmniej w tej części – nieważną ( art. 58 § 1 kc w zw. z art. art. 395 § 1 kc ). Analizując treść umowy z 30.08.2005r. należało również dokonać interpretacji i oceny ważności umowy w zakresie zastrzeżenia przez strony kontraktu „kar umownych” należnych powódce na wypadek odstąpienia przez nią od umowy. W myśl art. 483 § 1 kc (w brzmieniu na dzień 30.08.2005r.) można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej ( § 2 art. 483 kc ). Kara umowna stanowi dodatkowe zastrzeżenie umowne. Wbrew swej nazwie, nie jest karą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz sankcją cywilnoprawną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Dlatego mówi się o funkcji represyjnej kary umownej, która szczególnie widoczna jest wówczas, gdy strony już przy zawieraniu umowy przewidują karę umowną przewyższającą wysokość potencjalnej szkody oraz gdy strony ustalają karę umowną w wysokości odpowiadającej potencjalnej szkodzie, lecz na skutek naruszenia zobowiązania do szkody nie dochodzi lub dochodzi, lecz w o wiele mniejszym zakresie niż wysokość zastrzeżonej kary umownej. Element represji wyraża się również w uniezależnieniu prawa do domagania się należności z tytułu kary umownej od wielkości szkody ( art. 484 § 1 zdanie pierwsze k.c. ; wyrok SN z dnia 17 czerwca 2003 r., III CKN 122/01, LEX nr 141400). Najistotniejszą funkcję, jaką pełni kara umowna, jest jednak funkcja kompensacyjna. Kara umowna jest surogatem odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego. Ważnym zadaniem kary umownej jest zabezpieczenie wykonania zobowiązania, tym samym zwiększenie realności wykonania zobowiązania oraz ułatwienie naprawienia szkody. Z kolei funkcja symplifikacyjna kary umownej wiąże się z ułatwieniem dla wierzyciela w dochodzeniu kary umownej w procesie. Wierzyciel bowiem nie ma obowiązku wykazania ani faktu powstania szkody, ani jej wysokości. Zobligowany jest jedynie udowodnić, że kara umowna została skutecznie zastrzeżona oraz że doszło do nienależytego wykonania lub niewykonania zobowiązania. (funkcja stymulacyjna kary umownej). Zastrzeżenie kary umownej jest więc środkiem jurydycznym, mającym na celu wzmocnienie więzi między stronami (tak: A. Rzetecka – Gil. Komentarz do art. 483 kc, Lex). W § 5 umowy z 30.08.2005r. strony zastrzegły, na wypadek niedojścia do skutku umowy ostatecznej sprzedaży nieruchomości, obowiązek zapłaty przez pozwanego kary umownej. W razie wykonania przez powódkę umownego prawa odstąpienia: przed upływem 5 lat od zawarcia umowy - pozwany miał zwrócić jej wpłaconą zaliczkę wraz z karą umowną w maksymalnej kwocie 4,5 % w stosunku rocznym (§ 5 pkt. 1), po upływie 5 lat od daty zawarcia umowy – pozwany miał zwróci jej zaliczkę wraz z karą umowną w wysokości 600.000 zł wraz z karą umowną w maksymalnej kwocie 4,5% (w stosunku rocznym) liczoną począwszy od okresu po upływie 5 lat od kwoty 600.000 zł (§ 5 pkt. 2 lit a), a razie wykonania przez powódkę umownego prawa odstąpienia po upływie 10 lat od jej zawarcia – pozwany zobowiązał się zwrócić powódce zaliczkę wraz z karą umowną w wysokości 900.000 zł (§ 5 pkt. 2 lit b). Jak wynika z zeznań stron, istotą umowy stron, której treść odzwierciedla wyżej powołany § 5, było to, że w przypadku odstąpienia przez powódkę od przedmiotowej umowy, pozwany zwróci A. B. (1) zaliczkę (300.000 zł) wraz z odsetkami z tytułu korzystania przez pozwanego z ww. kapitału (zaliczki). Jak wyjaśniała powódka (min. 16:40.570 i n.), po odstąpieniu przez nią od umowy, pozwany miał jej wypłacić „300.000 zł plus tam określone odsetki”, z kolei w zeznaniach stwierdziła, że w przypadku zrezygnowania przez nią z umowy, napisania odstąpienia, to będzie to po 5 latach rozliczone odpowiednią kwotą „odszkodowania dla mnie, że te pieniądze były zablokowane” (godz. 01:14:43.059 i n. zeznań). W ocenie Sądu, choć zeznania powódki są już nieco zmodyfikowane w stosunku do wyjaśnień informacyjnych (powódka zeznaje o „odszkodowaniu”, a wyjaśniając użyła wprost określenie „odsetki”), to jednak rozumienie przez powódkę istoty, celu zastrzeżenia „kary umownej” jest tożsame tj. takie, że w rzeczywistości owa kara miała stanowić (odpowiednio wysokie) wynagrodzenie za korzystanie przez pozwanego z przekazanej mu kwoty 300.000 zł (kapitału) w pewnym okresie czasu. Takie rozumienie umowy oznacza, że w rzeczywistości „kara umowna” pełniła funkcję odsetek kapitałowych (umownych) od kwoty 300.000 zł. W przypadku odstąpienia przez powódkę od umowy przed upływem 5 lat od jej zawarcia, umowa stanowi wprost, że kara umowna ma wynosić 4,5% w stosunku rocznym, w przypadku odstąpienia od umowy po 5 latach ma wynosić 600.000 zł wraz z karą umowną - dalszymi odsetkami 4,5 % w stosunku rocznym od okresu po upływie 5 lat od zawarcia umowy, a w przypadku odstąpienia od umowy po 30.08.2005r. – kara miała wynosić 900.000 zł. Z kolei w przypadku odstąpienia przez pozwanego od umowy w okresie po 30.08.2015 r. a 31.12.2015r., W. B. (1) miał zwrócić kupującej kwotę zaliczki 300.000 zł oraz maksymalnie kwotę kary umownej 600.000 zł (ewentualnie umniejszonej o wypłaty dokonane na podstawie umowy alimentacyjnej). Pozwany w swoich zeznaniach również wskazywał, że w razie odstąpienia od umowy, zapłaciłby A. B. (1) „odsetki od tego, co ona pożyczyła” (min. 46:38.781 zeznań). Powyższe oznacza, że strony w sposób tożsamy rozumiały cel, w jakim zastrzeżone zostały w § 5 i § 6 kary umowne: nie chodziło w istocie o wzmocnienie więzi między stronami poprzez ustanowienie sankcji zapłaty kary umownej za nienależyte wykonanie albo niewykonanie zobowiązania, ale chodziło o dokonanie rozliczeń na wypadek odstąpienia od umowy, tak, aby powódka otrzymała zwrot zaliczki (kapitału) przekazanego pozwanemu na podstawie umowy, z godziwym (powódka zeznała „hojnym”) wynagrodzeniem za korzystanie z kwoty 300.000 zł. Wprawdzie powódka zeznała, że chodziło o „odszkodowanie za to, że pieniądze były zablokowane”, ale ta treść zeznań tylko potwierdza wniosek, że – zastrzegając karę umowną - stronom nie chodziło o ustan

[... tekst skrócony ...]