saos:145993

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2014-02-25
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowanieruchomościpodatek od nieruchomościpodatek rolnydecyzja administracyjnanakaz płatniczyksięgi wieczystepostępowanie wieczystoksięgowegmina

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nakazy płatnicze mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej.

Gmina S. wnioskowała o wpis hipoteki przymusowej na udziale współwłaściciela A. B. z tytułu zaległego podatku od nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek w części, uznając, że nakazy płatnicze nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił to postanowienie, stwierdzając, że nakaz płatniczy jest odmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i może stanowić podstawę wpisu hipoteki.

Wnioskodawca, Gmina S., złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej na udziale współwłaściciela A. B. z tytułu zaległego podatku od nieruchomości za lata 2008-2013. Podstawą wniosku były decyzje Burmistrza Miasta i Gminy S. ustalające zobowiązanie oraz nakazy płatnicze dotyczące podatku rolnego i od nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek w części przekraczającej 1.819 zł, uznając, że jedynie decyzje administracyjne, a nie nakazy płatnicze, mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej zgodnie z art. 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 34 i 35 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i twierdząc, że nakazy płatnicze również mogą być podstawą wpisu. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Kluczową kwestią było ustalenie, czy nakaz płatniczy jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 6c ustawy o podatku rolnym oraz doktrynę i orzecznictwo, stwierdził, że nakaz płatniczy jest odmianą decyzji wymiarowej i może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. W związku z tym, postanowienie Sądu Rejonowego zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, nakaz płatniczy jest odmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że nakaz płatniczy, mimo odmiennej nazwy, jest decyzją wymiarową w rozumieniu Ordynacji podatkowej i może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej na podstawie przepisów szczególnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Gmina S.

Strony

NazwaTypRola
Gmina S.instytucjawnioskodawca
A. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.k.w.h. art. 110

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawą wpisu hipoteki przymusowej może być m.in. decyzja administracyjna, chociażby nieostateczna.

O.p. art. 34 § 1 i 3 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na podstawie doręczonej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania.

O.p. art. 35 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Przepisy statuują decyzję jako podstawę wpisu hipoteki przymusowej.

u.p.r. art. 6c § 1

Ustawa o podatku rolnym

Nakaz płatniczy jest odmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

O.p. art. 21 § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Określa decyzję wymiarową.

k.p.c. art. 626^8 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd dokonuje wpisu w granicach wniosku.

k.p.c. art. 626^9

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wpis oddala się w zakresie braku podstaw.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o wpis w księgach wieczystych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakaz płatniczy jest odmianą decyzji administracyjnej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej.

Odrzucone argumenty

Nakazy płatnicze nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 110 u.k.w.h. i nie mogą stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej.

Godne uwagi sformułowania

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy nakaz płatniczy [...] jest decyzją administracyjną [...] która może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. „Nakaz płatniczy” jest odmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, tj. decyzją wymiarową, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Odmienna nazwa nie zmienia charakteru tej decyzji i wynika jedynie z jej specyfiki, która polega na ustaleniu w jednej decyzji wysokości zobowiązania pieniężnego z tytułu dwóch rodzajów podatków.

Skład orzekający

Marcin Miczke

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Hyżak

sędzia

Anna Kulczewska-Garcia

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wpisu hipoteki przymusowej na podstawie nakazu płatniczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla gmin i podatników - możliwości zabezpieczenia należności podatkowych hipoteką na podstawie nakazów płatniczych, co ma znaczenie dla obrotu nieruchomościami.

Czy nakaz płatniczy może być podstawą wpisu hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Miczke (spr.) Sędziowie: SSO Wojciech Hyżak SSO Anna Kulczewska-Garcia po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy S. przy uczestnictwie A. B. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (...) z dnia 25 października 2013 r., Dz. Kw. 19361/13 (KW nr (...) ) postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu Poznań - Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania. SSO W. Hyżak SSO M. Miczke SSO A. Kulczewska - Garcia UZASADNIENIE Wnioskodawca Gmina S. we wniosku z 30 września 2013 r. domagał się wpisu w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) na udziale współwłaściciela - uczestnika postępowania A. B. hipoteki przymusowej do kwoty 2.076,30 zł z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego, tj. podatku od nieruchomości za lata 2008-2013. Jako podstawy wpisu przedłożył decyzje Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego: z 16 stycznia 2013 r., nr (...) i (...) ustalające zobowiązanie za 2013 r. na kwotę 264 zł i 321 zł; z 31 stycznia 2012 r. nr (...) i (...) ustalające zobowiązanie za 2012 r. na kwotę 258 zł i 314 zł; z 26 stycznia 2011 r., nr (...) i (...) na kwoty 163 zł i 163 zł; z 2 lutego 2010 r., nr (...) i (...) na kwoty 163 zł i 120 zł; z 6 lutego 2008 r., nr (...) na kwotę 96 zł oraz nakazy płatnicze w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2009 r. z 9 lutego 2009 r., nr (...) i (...) na kwoty 156 zł i 114 zł. Postanowieniem z 25 października 2013 r., Dz. Kw. 19361/13 Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej w części ponad kwotę 1.819 zł oraz kosztami postępowania obciążył wnioskodawcę w zakresie przez niego poniesionym. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z załączonych do wniosku dokumentów w postaci decyzji administracyjnych wynika zobowiązanie A. B. z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za lata 2008 i 2010-2013 w łącznej kwocie 1.819 zł. Decyzje te zostały doręczone dłużnikowi, co wynika załączonych potwierdzeń odbioru. Zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece , podstawą wpisu hipoteki przymusowej może być tymczasowe zarządzenie sądu, postanowienie prokuratora, na mocy przepisów szczególnych decyzja, chociażby decyzja nie była ostateczna, albo zarządzenie zabezpieczenia dokonane na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 34 § 1 i 3 pkt 1 oraz art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stanowią, iż jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka, także na udziale w nieruchomości dłużnika, na podstawie doręczonej decyzji, m.in. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania. Powyższe przepisy statuują decyzję w nich opisaną jako podstawę wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność dłużnika wierzyciela na rzecz którego hipoteka ma zostać ustanowiona, jak również w sytuacji, gdy nieruchomość wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Powołane przepisy są przepisami szczególnymi do art. 110 u.k.w.h.. zezwalającego na ograniczenie prawa własności nieruchomości poprzez jej obciążenie. Zatem stosowanie ich ograniczone jest do wskazanych w powołanych przepisach przypadkach i nie można stosować ich rozszerzająco. W Ordynacji podatkowej ustawodawca rozróżnił pojęcia decyzji i nakazu płatniczego, wskazując jako podstawę wpisu jedynie decyzję administracyjną o określonej treści. Dlatego też Sąd Rejonowy uznał, że działając zgodnie z treścią art. 626 8 § 1 k.p.c. w granicach wniosku, jedynie załączone decyzje mogą zostać wskazane jako podstawy żądanego wpisu i w zakresie objętym treścią tych decyzji dokonał wpisu hipoteki do kwoty 1819 zł a odnośnie kwoty przewyższającej dokonany wpis Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest podstaw uwzględnienia wniosku i na podstawie art. 626 9 k.p.c. w tym zakresie wniosek oddalił. Apelację od tego postanowienia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę przez wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej (...) na udziale współwłaściciela A. B. także do kwoty 270 zł z tytułu zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym ustalonym decyzjami (nakazami płatniczymi) z 9 lutego 2009 r. nr (...) i (...) . Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nakazy płatnicze (stanowiące podstawę żądania wpisu hipoteki przymusowej), wydane m.in. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ; art. 1, 3, 4 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym oraz art. 2-5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie stanowią decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i tym samym nie mogą stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy nakaz płatniczy określający łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 110 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), która może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1381) wynika, że „nakaz płatniczy” jest odmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, tj. decyzją wymiarową, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). Odmienna nazwa nie zmienia charakteru tej decyzji i wynika jedynie z jej specyfiki, która polega na ustaleniu w jednej decyzji wysokości zobowiązania pieniężnego z tytułu dwóch rodzajów podatków. Jak bowiem stanowi powołany art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym , osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Zarówno w doktrynie (por. L. Etel, Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz , LEX 2012, teza 1 komentarza do art. 6c), jak i orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 4 listopada 2010 r., I SA/Ke 427/10, LEX nr 748947) nie budzi wątpliwości, że nakaz płatniczy jest „normalną” decyzją wymiarową w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej , w której można wymierzyć więcej niż jeden podatek. Oznacza to, że nakazy płatnicze nr (...) z 9 lutego 2009 r. (k. 52-53) i nr (...) z 9 lutego 2009 r.(k. 54-55) co do zasady mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej w oparciu o art. 110 pkt 3 u.k.w.h. w zw. z art. 35 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. Oddalenie a limie wniosku o wpis hipoteki przymusowej w części, w jakiej zobowiązanie wynikało z powyższych nakazów, było zatem wadliwe. Sąd Rejonowy błędnie ocenił, że nakazy płatnicze z 9 lutego 2009 r. nr (...) i (...) nie mogą stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej. W rezultacie oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej w tej części, nie badając samej formy ani merytorycznej treści tych dokumentów, co oznacza, że nie rozpoznał istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał Sprawę pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy dokona analizy nakazów płatniczych i oceni, czy ich forma i treść uzasadnia dokonanie wpisu hipoteki przymusowej również co do kwoty 270 zł (156 zł z tytułu nakazu płatniczego nr (...) + 114 zł z tytułu nakazu płatniczego (...) ). SSO W. Hyżak SSO M. Miczke SSO A. Kulczewska - Garcia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI