saos:274036

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2014-04-18
SAOSnieruchomościhipotekaŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowanieruchomościpodatek od nieruchomościdecyzja administracyjnaksięgi wieczysteOrdynacja podatkowazabezpieczenie wierzytelnościpostępowanie cywilne

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika, potwierdzając możliwość wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie podatku od nieruchomości na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej.

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpatrywał apelację uczestnika (...) sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego w Pile, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości uczestnika na rzecz Gminy L. z tytułu zaległości podatkowych. Uczestnik kwestionował wpis, argumentując, że decyzja podatkowa nie była ostateczna i nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, wyjaśniając, że hipoteka przymusowa jest środkiem zabezpieczenia, a nie egzekucji, i może być ustanowiona na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację złożoną przez uczestnika (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Pile, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej w kwocie 18.403 zł na rzecz Gminy L. na nieruchomości należącej do uczestnika. Wpis ten miał zabezpieczać należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 rok. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na decyzji Wójta Gminy L. z dnia 5 grudnia 2012 r., wskazując, że zgodnie z art. 34 i 35 Ordynacji podatkowej, decyzja ta stanowi podstawę do wpisu hipoteki przymusowej, nawet jeśli nie jest ostateczna. Sąd pierwszej instancji uznał również, że hipoteka została rozdzielona stosownie do przepisów. Uczestnik w apelacji zarzucił naruszenie art. 239a Ordynacji podatkowej, twierdząc, że decyzja nieostateczna, bez rygoru natychmiastowej wykonalności, nie może stanowić podstawy do wykonania, a wpis hipoteki jest formą wykonania. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wyjaśniając, że hipoteka przymusowa jest środkiem zabezpieczenia, a nie egzekucji. Podkreślono, że wpis hipoteki nie oznacza przymusowego ściągnięcia należności, a jedynie zabezpieczenie jej wykonania. Sąd powołał się na art. 110 pkt 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 34 i 35 Ordynacji podatkowej, które dopuszczają wpis hipoteki przymusowej na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej. W związku z tym, zarzuty apelacji dotyczące braku ostateczności decyzji i rygoru natychmiastowej wykonalności uznano za nietrafne. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów zastępstwa radcy prawnego w kwocie 60 zł, uznając interesy stron za sprzeczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieostateczna decyzja administracyjna, określająca wysokość zobowiązania podatkowego, może stanowić podstawę do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że hipoteka przymusowa jest środkiem zabezpieczenia wierzytelności, a nie środkiem egzekucyjnym. Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 34, 35) oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece (art. 110 pkt 3) dopuszczają wpis hipoteki przymusowej na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej, o ile przepisy szczególne tak stanowią. Wpis ten zabezpiecza wykonanie zobowiązania, ale nie oznacza jego przymusowego ściągnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni Gmina L.

Strony

NazwaTypRola
Gmina L.instytucjawnioskodawczyni
(...) sp. z o.o.spółkauczestnik

Przepisy (9)

Główne

Ord. pod. art. 34 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika z tytułu zobowiązań podatkowych oraz zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę.

Ord. pod. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Hipoteka przymusowa powstaje przez wpis do księgi wieczystej na podstawie m.in. doręczonej decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

u.k.w.h. art. 110

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Hipoteka przymusowa może być uzyskana na podstawie decyzji administracyjnej, chociażby nie była ostateczna, jeśli przepisy szczególne tak stanowią.

Pomocnicze

Ord. pod. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja nieostateczna, nakładająca obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż wpis hipoteki nie jest wykonaniem decyzji.

u.k.w.h. art. 111

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hipoteka przymusowa jest środkiem zabezpieczenia, a nie egzekucji. Przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o księgach wieczystych i hipotece dopuszczają wpis hipoteki przymusowej na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Nieostateczna decyzja podatkowa bez rygoru natychmiastowej wykonalności nie może stanowić podstawy do wpisu hipoteki przymusowej. Wpis hipoteki przymusowej jest równoznaczny z wykonaniem decyzji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

Ustanowienie (wpis) hipoteki przymusowej nie jest rodzajem ani sposobem egzekucji, tylko środkiem zabezpieczenia wierzytelności, ułatwiającym jej wyegzekwowanie. Decyzja podatkowa określająca wysokość podatku od nieruchomości może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika nawet wówczas, gdy nie jest jeszcze ostateczna.

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący

Danuta Silska

sędzia

Marcin Miczke

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie podatku od nieruchomości na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku zabezpieczenia należności podatkowych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się nieruchomościami, prawem podatkowym i postępowaniem cywilnym, ponieważ wyjaśnia ważną kwestię zabezpieczenia należności podatkowych.

Hipoteka na nieruchomości za nieopłacony podatek? Nawet jeśli decyzja nie jest ostateczna!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Dziedzic Sędziowie: SSO Danuta Silska SSO Marcin Miczke (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy L. przy uczestnictwie (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Pile (...) z dnia 7 czerwca 2013 r., Dz. Kw. (...) (KW nr (...) ) postanawia 1. oddalić apelację, 2. zasądzić od uczestnika (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz wnioskodawczyni Gminy L. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym. SSO D. SilskaSSO K. DziedzicSSO M. Miczke UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r., Dz. Kw (...) Sąd Rejonowy w Pile (...) (1) utrzymał w mocy wpis w księdze wieczystej (...) hipoteki przymusowej w kwocie 18.403 zł na rzecz Gminy L. , dokonany przez referendarza sądowego tego Sądu w dniu 25 marca 2013 r. (Dz. Kw. (...) ) oraz (2) kosztami postępowania obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca przedłożył decyzję Wójta Gminy L. z dnia 5 grudnia 2012 r., (...) określającą wysokość należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r., która stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej zgodnie z art. 34 § 1 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . Akcentowany przez uczestnika (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. (właściciela nieruchomości) w skardze na orzeczenie referendarza sądowego fakt złożenia odwołania od decyzji Sąd Rejonowy uznał za nieistotny dla rozstrzygnięcia wskazując, że nawet ewentualna zmiana tej decyzji nie stanowiłaby podstawy do wykreślenia hipoteki. W ocenie tego Sądu, podstawę do wykreślenia mogłoby stanowić jedynie oświadczenie wierzyciela – Gminy L. . Sąd Rejonowy za bezzasadny uznał również zarzut nadmiernego obciążenia hipotecznego nieruchomości uczestnika wskazując, że wierzyciel rozdzielił hipotekę stosownie do art. 111 ( 1) ust. 1 i 2 u.k.w.h. Apelację od tego postanowienia wniósł uczestnik, (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. , będący właścicielem nieruchomości. Zaskarżył to postanowienie w całości oraz wniósł o jego zmianę przez uchylenie wpisu hipoteki przymusowej i oddalenie wniosku. Skarżący zarzucił naruszenie art. 239a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przez nieuwzględnienie zasady, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Powołując się na tę zasadę apelujący zakwestionował dokonanie wpisu hipoteki przymusowej wskazując, że organ w czasie składania wniosku o wpis hipoteki nie dysponował tytułem wykonawczym wymaganym do jego dokonania, z uwagi na fakt, iż decyzji Wójta Gminy L. z 5 grudnia 2012 r., (...) nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności a uczestnik wniósł odwołanie od tej decyzji do SKO w P. . Wnioskodawczyni w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie na koszt uczestnika. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Argumentacja skarżącego, zaprezentowana w apelacji, została oparta na założeniu, że wpis w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na rzecz gminy na zabezpieczenie należności z tytułu podatku od nieruchomości jest równoznaczny z wykonaniem decyzji określającej wysokość tegoż podatku, czyli stanowi środek egzekucyjny. Poglądu tego nie można podzielić. Ustanowienie (wpis) hipoteki przymusowej nie jest rodzajem ani sposobem egzekucji, tylko środkiem zabezpieczenia wierzytelności, ułatwiającym jej wyegzekwowanie (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 sierpnia 2013 r., II CSK 17/13, LEX nr 1363191 oraz tam powołane dalsze orzecznictwo). Tym samym, wbrew stanowisku uczestnika, wpis hipoteki przymusowej z 25 marca 2013 r., Dz. Kw. (...) nie oznacza, że decyzja Wójta Gminy L. z 5 grudnia 2012 r., (...) - mimo braku waloru ostateczności - jest wykonywana. Skutkiem wpisu tej hipoteki przymusowej nie jest bowiem wyegzekwowanie od uczestniczki należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r., lecz tylko zabezpieczenie wykonania wspomnianego zobowiązania podatkowego. Nie ma zatem racji apelujący wskazując na naruszenie art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), powoływanej poniżej jako „Ord. pod.”, do którego miałoby jakoby dojść przez wykonanie decyzji nakładającej na uczestnika obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo że wspomniana decyzja nie jest ostateczna. Z tego względu nie ma też znaczenia kwestionowany w apelacji fakt braku zaopatrzenia decyzji w rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor taki byłby niezbędny, gdyby - mimo braku przymiotu ostateczności - decyzja Wójta Gminy L. z 5 grudnia 2012 r., (...) miała być przymusowo wykonywana, tj. należność w niej określona podlegałaby ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Tak tymczasem nie było w niniejszej sprawie, w której – o czym była już mowa – nie następuje przymusowa realizacja należności wymienionej we wspomnianej decyzji, a jedynie na skutek wpisu hipoteki przymusowej należność ta zyskuje zabezpieczenie jej wykonania. Zarzuty skarżącego są nietrafne również z tej przyczyny, że art. 110 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) wprost przewiduje, że hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie decyzji administracyjnej, o ile przepisy szczególne tak stanowią, chociażby decyzja nie była ostateczna. Takim szczególnym przepisem jest m.in. art. 34 § 1 Ord. pod., zgodnie z którym jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 Ord. pod., a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana „hipoteką przymusową”. Z kolei zgodnie z art. 35 § 1 i 2 lit a-c Ord. pod., hipoteka przymusowa powstaje przez dokonanie wpisu do księgi wieczystej a podstawą wpisu jest m.in. doręczona decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, bądź określająca wysokość zobowiązania podatkowego lub określająca wysokość odsetek za zwłokę. Z powołanych przepisów jasno wynika, że decyzja podatkowa określająca wysokość podatku od nieruchomości może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika nawet wówczas, gdy nie jest jeszcze ostateczna. Taka decyzja została złożona jako podstawa kwestionowanego w apelacji wpisu. Fakt, iż uczestnik zaskarżył decyzję Wójta Gminy L. z 5 grudnia 2012 r., (...) do SKO w P. nie ma natomiast jakiegokolwiek znaczenia, skoro bezspornie decyzja ta została uczestnikowi doręczona i może stanowić podstawę wpisu choćby nawet nie była ostateczna. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację uczestnika jako bezzasadną. O kosztach postępowania w instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z § 2 ust. 1 i § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Interesy wnioskodawczyni i uczestnika były sprzeczne, przy czym apelacja tego ostatniego została w całości oddalona. Dlatego też uczestnik winien zwrócić wnioskodawczyni koszty niezbędne do celowego dochodzenia przez nią swych praw. Na koszty te składało się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 60 zł. SSO D. SilskaSSO K. DziedzicSSO M. Miczke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI