saos:202851

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2015-12-15
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekaksięga wieczystawpiswyrok zaocznysąd wieczystoksięgowykognicja sąduapelacjapostępowanie nieprocesowe

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, utrzymując w mocy postanowienie o wpisie hipoteki umownej na podstawie nieprawomocnego wyroku zaocznego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, podkreślając ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Wniosek o wpis hipoteki umownej na kwotę 80.000 zł zabezpieczającej zwrot pożyczki został uwzględniony przez referendarza, a następnie utrzymany w mocy przez Sąd Rejonowy, mimo skargi uczestników domagających się zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny stanowiący podstawę wpisu. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, wskazując na ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, a także na możliwość wpisu na podstawie wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności.

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis hipoteki umownej w kwocie 80.000,00 zł do księgi wieczystej, zabezpieczającej zwrot pożyczki. Podstawą wpisu był wyrok zaoczny Sądu Okręgowego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Referendarz i Sąd Rejonowy uwzględnili wniosek, uznając, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie formalne aspekty wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, zgodnie z art. 626^8 k.p.c. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, domagając się zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki, ani do wstrzymywania wpisu na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, ze względu na potrzebę aktualności wpisów w księgach wieczystych. Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt innej sprawy, gdyż nie mieści się to w kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy nie może odmówić wpisu w takiej sytuacji, a zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych przypadkach.

Uzasadnienie

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Nie jest upoważniony do badania innych dokumentów ani do wstrzymywania wpisu na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane rzadko, ze względu na potrzebę aktualności wpisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawca (M. S.)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawca
E. G.osoba_fizycznauczestnik
R. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 626^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy polega na sprawdzeniu czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści dokumentu dołączonego do wniosku mieści w sobie konieczność oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu. Badanie treści księgi odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

k.p.c. art. 177 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania ma charakter fakultatywny, ale sąd musi rozważyć wszystkie okoliczności i ocenić, czy zawieszenie jest celowe. Nie jest celowe, gdy sąd może samodzielnie rozstrzygnąć wszystkie zagadnienia prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego. Możliwość wpisu hipoteki na podstawie wyroku zaocznego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Potrzeba szybkości i aktualności wpisów w księgach wieczystych. Niemożność badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki.

Odrzucone argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny. Domaganie się przeprowadzenia dowodu z akt innej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

ograniczony przez regulację art. 626^8 k.p.c. zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego sąd nie może brać pod uwagę innych okoliczności niż wynikające z treści wniosku o wpis, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki oraz księgi wieczystej zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane w niezwykle rzadkich, incydentalnych przypadkach

Skład orzekający

Ryszard Marchwicki

przewodniczący-sprawozdawca

Danuta Silska

sędzia

Ryszard Małecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz dopuszczalności wpisu hipoteki na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i nie wyłącza możliwości późniejszego wykreślenia hipoteki w przypadku zmiany stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak rygor natychmiastowej wykonalności wpływa na możliwość wpisu hipoteki.

Wpis hipoteki na podstawie wyroku zaocznego? Sąd wyjaśnia, co może, a czego nie może sąd wieczystoksięgowy.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ryszard Marchwicki (spr.) Sędziowie: SSO Danuta Silska SSO Ryszard Małecki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. przy uczestnictwie E. G. i R. P. o wpis w księdze wieczystej nr (...) hipoteki umownej na skutek apelacji uczestników E. G. i R. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 22 lipca 2015 roku Nr.Dzkw : (...) , Kw.Nr. (...) postanawia: oddalić apelację. /-/ Danuta Silska /-/ Ryszard Marchwicki /-/ Ryszard Małecki UZASADNIENIE W dniu 7 maja 2015 roku M. S. złożył wniosek o wpis hipoteki umownej w kwocie 80.000,00 zł w księdze wieczystej nr (...) , prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność E. G. , celem zabezpieczenia zwrotu pożyczki udzielonej przez wnioskodawcę R. P. . Do wniosku M. S. dołączył wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2015 roku, wydany w sprawie XII C 442/15, stanowiący podstawę wpisu hipoteki umownej. Referendarz Sądowy w dniu 18 czerwca 2015 roku, uwzględnił wniosek M. S. o wpis hipoteki umownej. W terminie przewidzianym przez ustawę, E. G. i R. P. złożyli skargę na orzeczenie Referendarza Sądowego w przedmiocie wpisu hipoteki umownej. W uzasadnieniu skargi uczestnicy podnieśli, że zasadne jest zawieszenie wpisu hipoteki, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu. Ponadto, przedłożyli dokumenty związane z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy orzeczenie Referendarza Sądowego, stwierdzając, że wniosek o wpis hipoteki umownej zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał na ograniczony przez regulację art. 626 8 k.p.c. zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, zgodnie z którym sąd nie może brać pod uwagę innych okoliczności niż wynikające z treści wniosku o wpis, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, a także nie może badać innych dokumentów niż załączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej i wskazanie przez wnioskodawcę. Od powyższego apelację złożyli E. G. i R. P. w dniu 5 sierpnia 2015 roku, domagając się zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. akt: XII C 442/15 w której został wydany wyrok zaoczny, stanowiący podstawę wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się nieuzasadniona. Sąd Rejonowy na podstawie wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej nr (...) poczynił prawidłowe ustalenie faktyczne i ustalenia te Sąd Okręgowy przyjął jako własne. Sąd Okręgowy podzielił także dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną. Zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c. sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy polega na sprawdzeniu czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści dokumentu dołączonego do wniosku mieści w sobie konieczność oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu. Badanie treści księgi odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Wynika z tego, że postępowanie dowodowe w sprawach wieczystoksięgowych przeprowadzane jest wyłącznie w wyżej wskazanym ograniczonym zakresie. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wniosek i dokumenty do niego załączone, przyznając, że wniosek złożył podmiot do tego legitymowany, w formie przewidzianej w przepisach, a jego treść nie budzi wątpliwości. Podstawą wpisu hipoteki był wyrok zaoczny z dnia 1 kwietnia 2015 r , któremu sąd Okręgowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności . Skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu który mógłby stanowić podstawę do zmiany zaskarżonego orzeczenia . w szczególności nie przedłożył postanowienia Sądu o wstrzymaniu rygoru natychmiastowej wykonalności , ani wyroku oddalającego powództwo w sprawie XII C 442/15. Należy przy tym pamiętać, że sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki oraz księgi wieczystej. Dlatego też zawarty w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. akt: XII C 442/15 nie może zostać uwzględniony. Odnosząc się natomiast do kwestii zawieszenia postępowania, to należy po pierwsze odnieść się do treści art. 177 § 1 k.p.c. , który stanowi, że zawieszenie postępowania ma charakter fakultatywny. Nie oznacza to pozostawienia sądowi decyzji w tym przedmiocie do dowolnego uznania, lecz obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności i oceny, czy zawieszenie postępowania jest w danej sytuacji celowe. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest celowe, gdy sąd może samodzielnie w ramach swojej kognicji rozstrzygnąć wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy głównej. Równocześnie musimy pamiętać, że zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że stosowanie procesowej instytucji zawieszenia postępowania w postępowaniach nieprocesowych, jakim jest postępowanie wieczystoksięgowe, musi uwzględniać specyfikę tego drugiego. Mając na uwadze podstawowe założenie szybkości dokonywania wpisów w księgach wieczystych, wynikające z uproszczonej konstrukcji postępowania wieczystoksięgowego, należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane w niezwykle rzadkich, incydentalnych przypadkach. Musimy bowiem pamiętać, że księgi wieczyste mają na celu ukazywanie aktualnego stanu prawnego, a zatem odpowiednio do jego zmian można dokonywać wpisów i ich wykreśleń w księgach wieczystych. Dlatego też zasadnym jest uwzględnienie wniosku o wpis hipoteki na podstawie nieprawomocnego wyroku zaocznego, któremu jednak został nadany rygor natychmiastowego wykonania, bowiem na tej podstawie wierzycielowi przysługuje tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi, a wpis będzie odzwierciedlał aktualny stan prawny. Nie wyklucza to możliwości późniejszego wykreślenia hipoteki w razie jego zmiany i przedstawienia przez skarżącego postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie wstrzymania natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego, bądź wyroku oddalającego powództwo. Jednakowoż ustalenie tych okoliczności nie należy do kompetencji sądu wieczystoksięgowego, a także nie ma podstaw do przedłużania niniejszego postępowania, zawieszając je. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , oddalił apelację uczestników jako bezzasadną. /-/ Danuta Silska /-/ Ryszard Marchwicki /-/ Ryszard Małecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI