saos:202851
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, utrzymując w mocy postanowienie o wpisie hipoteki umownej na podstawie nieprawomocnego wyroku zaocznego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, podkreślając ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Wniosek o wpis hipoteki umownej na kwotę 80.000 zł zabezpieczającej zwrot pożyczki został uwzględniony przez referendarza, a następnie utrzymany w mocy przez Sąd Rejonowy, mimo skargi uczestników domagających się zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny stanowiący podstawę wpisu. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, wskazując na ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, a także na możliwość wpisu na podstawie wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności.
Sprawa dotyczyła wniosku o wpis hipoteki umownej w kwocie 80.000,00 zł do księgi wieczystej, zabezpieczającej zwrot pożyczki. Podstawą wpisu był wyrok zaoczny Sądu Okręgowego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Referendarz i Sąd Rejonowy uwzględnili wniosek, uznając, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie formalne aspekty wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, zgodnie z art. 626^8 k.p.c. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, domagając się zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki, ani do wstrzymywania wpisu na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, ze względu na potrzebę aktualności wpisów w księgach wieczystych. Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt innej sprawy, gdyż nie mieści się to w kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie może odmówić wpisu w takiej sytuacji, a zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych przypadkach.
Uzasadnienie
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Nie jest upoważniony do badania innych dokumentów ani do wstrzymywania wpisu na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane rzadko, ze względu na potrzebę aktualności wpisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawca (M. S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy polega na sprawdzeniu czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści dokumentu dołączonego do wniosku mieści w sobie konieczność oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu. Badanie treści księgi odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania ma charakter fakultatywny, ale sąd musi rozważyć wszystkie okoliczności i ocenić, czy zawieszenie jest celowe. Nie jest celowe, gdy sąd może samodzielnie rozstrzygnąć wszystkie zagadnienia prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego. Możliwość wpisu hipoteki na podstawie wyroku zaocznego z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Potrzeba szybkości i aktualności wpisów w księgach wieczystych. Niemożność badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki.
Odrzucone argumenty
Konieczność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, w której wydano wyrok zaoczny. Domaganie się przeprowadzenia dowodu z akt innej sprawy.
Godne uwagi sformułowania
ograniczony przez regulację art. 626^8 k.p.c. zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego sąd nie może brać pod uwagę innych okoliczności niż wynikające z treści wniosku o wpis, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki oraz księgi wieczystej zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane w niezwykle rzadkich, incydentalnych przypadkach
Skład orzekający
Ryszard Marchwicki
przewodniczący-sprawozdawca
Danuta Silska
sędzia
Ryszard Małecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz dopuszczalności wpisu hipoteki na podstawie nieprawomocnego wyroku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i nie wyłącza możliwości późniejszego wykreślenia hipoteki w przypadku zmiany stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak rygor natychmiastowej wykonalności wpływa na możliwość wpisu hipoteki.
“Wpis hipoteki na podstawie wyroku zaocznego? Sąd wyjaśnia, co może, a czego nie może sąd wieczystoksięgowy.”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ryszard Marchwicki (spr.) Sędziowie: SSO Danuta Silska SSO Ryszard Małecki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. przy uczestnictwie E. G. i R. P. o wpis w księdze wieczystej nr (...) hipoteki umownej na skutek apelacji uczestników E. G. i R. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 22 lipca 2015 roku Nr.Dzkw : (...) , Kw.Nr. (...) postanawia: oddalić apelację. /-/ Danuta Silska /-/ Ryszard Marchwicki /-/ Ryszard Małecki UZASADNIENIE W dniu 7 maja 2015 roku M. S. złożył wniosek o wpis hipoteki umownej w kwocie 80.000,00 zł w księdze wieczystej nr (...) , prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność E. G. , celem zabezpieczenia zwrotu pożyczki udzielonej przez wnioskodawcę R. P. . Do wniosku M. S. dołączył wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2015 roku, wydany w sprawie XII C 442/15, stanowiący podstawę wpisu hipoteki umownej. Referendarz Sądowy w dniu 18 czerwca 2015 roku, uwzględnił wniosek M. S. o wpis hipoteki umownej. W terminie przewidzianym przez ustawę, E. G. i R. P. złożyli skargę na orzeczenie Referendarza Sądowego w przedmiocie wpisu hipoteki umownej. W uzasadnieniu skargi uczestnicy podnieśli, że zasadne jest zawieszenie wpisu hipoteki, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu. Ponadto, przedłożyli dokumenty związane z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy orzeczenie Referendarza Sądowego, stwierdzając, że wniosek o wpis hipoteki umownej zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał na ograniczony przez regulację art. 626 8 k.p.c. zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, zgodnie z którym sąd nie może brać pod uwagę innych okoliczności niż wynikające z treści wniosku o wpis, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, a także nie może badać innych dokumentów niż załączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej i wskazanie przez wnioskodawcę. Od powyższego apelację złożyli E. G. i R. P. w dniu 5 sierpnia 2015 roku, domagając się zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. akt: XII C 442/15 w której został wydany wyrok zaoczny, stanowiący podstawę wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się nieuzasadniona. Sąd Rejonowy na podstawie wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej nr (...) poczynił prawidłowe ustalenie faktyczne i ustalenia te Sąd Okręgowy przyjął jako własne. Sąd Okręgowy podzielił także dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną. Zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c. sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą być podstawą dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy polega na sprawdzeniu czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści dokumentu dołączonego do wniosku mieści w sobie konieczność oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu. Badanie treści księgi odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Wynika z tego, że postępowanie dowodowe w sprawach wieczystoksięgowych przeprowadzane jest wyłącznie w wyżej wskazanym ograniczonym zakresie. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wniosek i dokumenty do niego załączone, przyznając, że wniosek złożył podmiot do tego legitymowany, w formie przewidzianej w przepisach, a jego treść nie budzi wątpliwości. Podstawą wpisu hipoteki był wyrok zaoczny z dnia 1 kwietnia 2015 r , któremu sąd Okręgowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności . Skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu który mógłby stanowić podstawę do zmiany zaskarżonego orzeczenia . w szczególności nie przedłożył postanowienia Sądu o wstrzymaniu rygoru natychmiastowej wykonalności , ani wyroku oddalającego powództwo w sprawie XII C 442/15. Należy przy tym pamiętać, że sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania innych dokumentów niż wniosek i jego załączniki oraz księgi wieczystej. Dlatego też zawarty w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. akt: XII C 442/15 nie może zostać uwzględniony. Odnosząc się natomiast do kwestii zawieszenia postępowania, to należy po pierwsze odnieść się do treści art. 177 § 1 k.p.c. , który stanowi, że zawieszenie postępowania ma charakter fakultatywny. Nie oznacza to pozostawienia sądowi decyzji w tym przedmiocie do dowolnego uznania, lecz obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności i oceny, czy zawieszenie postępowania jest w danej sytuacji celowe. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest celowe, gdy sąd może samodzielnie w ramach swojej kognicji rozstrzygnąć wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy głównej. Równocześnie musimy pamiętać, że zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że stosowanie procesowej instytucji zawieszenia postępowania w postępowaniach nieprocesowych, jakim jest postępowanie wieczystoksięgowe, musi uwzględniać specyfikę tego drugiego. Mając na uwadze podstawowe założenie szybkości dokonywania wpisów w księgach wieczystych, wynikające z uproszczonej konstrukcji postępowania wieczystoksięgowego, należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania wieczystoksięgowego powinno być stosowane w niezwykle rzadkich, incydentalnych przypadkach. Musimy bowiem pamiętać, że księgi wieczyste mają na celu ukazywanie aktualnego stanu prawnego, a zatem odpowiednio do jego zmian można dokonywać wpisów i ich wykreśleń w księgach wieczystych. Dlatego też zasadnym jest uwzględnienie wniosku o wpis hipoteki na podstawie nieprawomocnego wyroku zaocznego, któremu jednak został nadany rygor natychmiastowego wykonania, bowiem na tej podstawie wierzycielowi przysługuje tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi, a wpis będzie odzwierciedlał aktualny stan prawny. Nie wyklucza to możliwości późniejszego wykreślenia hipoteki w razie jego zmiany i przedstawienia przez skarżącego postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie wstrzymania natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego, bądź wyroku oddalającego powództwo. Jednakowoż ustalenie tych okoliczności nie należy do kompetencji sądu wieczystoksięgowego, a także nie ma podstaw do przedłużania niniejszego postępowania, zawieszając je. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , oddalił apelację uczestników jako bezzasadną. /-/ Danuta Silska /-/ Ryszard Marchwicki /-/ Ryszard Małecki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI