(...)

Sąd Okręgowy w O.O.2025-05-20
SAOSnieruchomościdzierżawaWysokaokręgowy
nieruchomości rolnedzierżawabezumowne korzystaniewekselroszczenieSkarb Państwawynagrodzeniepodatek rolny

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania i zasądził koszty procesu od pozwanego.

Powód dochodził zapłaty z weksla zabezpieczającego zobowiązania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości rolnej. Pozwany zarzucił m.in. brak legitymacji czynnej powoda i istnienia roszczenia. Sąd Okręgowy, po analizie dowodów i argumentów stron, uznał roszczenie powoda za zasadne, utrzymując w mocy nakaz zapłaty i oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 146.238,72 zł z weksla własnego in blanco, który został złożony przez pozwanego na zabezpieczenie zobowiązań z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości rolnej. Powód wskazał, że umowa dzierżawy została rozwiązana z powodu zaległości czynszowych, a pozwany nie wydał nieruchomości w wyznaczonych terminach. W związku z tym naliczono wynagrodzenie za bezumowne korzystanie oraz podatek rolny, a następnie wypełniono weksel. Pozwany wniósł zarzuty, kwestionując m.in. zdolność sądową i legitymację czynną powoda, a także istnienie roszczenia ze stosunku podstawowego, twierdząc, że nie korzystał z nieruchomości po wypowiedzeniu umowy. Sąd Okręgowy oddalił zarzuty pozwanego, uznając, że powód ma legitymację czynną i zdolność do bycia wierzycielem wekslowym. Sąd ustalił, że pozwany nadal władał nieruchomością, co potwierdzały jego działania (wniosek o płatności obszarowe), a tym samym powstało roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie zgodnie z art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania i zasądził koszty procesu od pozwanego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwany jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ponieważ nadal władał nieruchomością pomimo rozwiązania umowy dzierżawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany nadal władał nieruchomością, co potwierdzały jego działania (wniosek o płatności obszarowe), a tym samym powstało roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie zgodnie z art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Pojęcie osoby władającej nieruchomością jest szerokie i obejmuje posiadacza zależnego, a dla powstania obowiązku zapłaty nie jest istotna dobra czy zła wiara.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy nakazu zapłaty

Strona wygrywająca

(...)

Strony

NazwaTypRola
(...)instytucjapowód
D. G. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.g.n.r.S.P. art. 39b § 1

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Osoba władająca nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu.

u.g.n.r.S.P. art. 39b § 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Wysokość wynagrodzenia ustala się na dzień, w którym Krajowy Ośrodek zażądał zwrotu nieruchomości.

p.w. art. 101

Ustawa Prawo wekslowe

Określa wymagania formalne weksla własnego.

p.w. art. 104

Ustawa Prawo wekslowe

Wystawca weksla jest bezwarunkowo zobowiązany do zapłaty sumy wekslowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 493 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd po rozpoznaniu zarzutów utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w całości lub uchyla go i orzeka co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany władał nieruchomością po rozwiązaniu umowy dzierżawy, co uzasadnia naliczenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie na podstawie art. 39b u.g.n.r.S.P. Powód posiada legitymację czynną i zdolność do bycia wierzycielem wekslowym. Weksel in blanco został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową i przepisami prawa wekslowego.

Odrzucone argumenty

Brak zdolności sądowej i procesowej powoda. Brak legitymacji czynnej powoda. Brak istnienia roszczenia ze stosunku podstawowego (bezumowne korzystanie). Pozwany nie korzystał z nieruchomości po wypowiedzeniu umowy dzierżawy. Powód miał możliwość jednostronnego przejęcia nieruchomości i nie skorzystał z niej.

Godne uwagi sformułowania

Szeroko ujęte pojęcie osoby władającej nieruchomością, obejmuje każdy podmiot władający nią dla siebie bez tytułu prawnego, a więc zarówno posiadacza samoistnego jak i zależnego w tym dzierżawcę, który nie wydał gruntu po wygaśnięciu stosunku dzierżawy. Dla utrzymania posiadania wystarczy sama możliwość wykonywania władztwa, nie ma potrzeby bezpośredniego kontaktu fizycznego z rzeczą. Przepis art. 39b ustawy ma charakter represyjny i ma na celu przeciwdziałanie zjawisku odmowy zwrotu nieruchomości przez posiadacza, który do nieruchomości nie ma tytułu prawnego.

Skład orzekający

Tomasz Cichocki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba władająca nieruchomością' w kontekście art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zasady odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezumownego korzystania z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa po rozwiązaniu umowy dzierżawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezumownego korzystania z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa i odpowiedzialności dzierżawcy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.

Rolnik nie oddał ziemi Skarbu Państwa? Zapłaci 30-krotność czynszu!

Dane finansowe

WPS: 146 238,72 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 143 219,19 PLN

podatek rolny: 1174 PLN

koszty procesu: 4500 PLN

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: (...) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w O. , I Wydział Cywilny, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Tomasz Cichocki Protokolant: sekretarz sądowy Karolina Tyc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025r. w O. sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko D. G. (1) o zapłatę, I. utrzymuje w całości w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 07 września 2022r. wydany przez Sąd Okręgowy w O. , sygn. akt (...) ; II. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty; III. zasądza dodatkowo od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 500,00 (cztery tysiące pięćset) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu nieobjętych nakazem zapłaty, w tym 2 700,00 (dwa tysiące siedemset) złotych kosztów postępowania zażaleniowego. SSO Tomasz Cichocki Sygn. akt (...) UZASADNIENIE Powód Krajowy Ośrodek (...) w W. Oddział Terenowy w O. wniósł o zasądzenie od pozwanego z weksla kwoty 146.238,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: a) od kwoty 143.219,19 zł - od dnia 24.03.2022 r. do dnia zapłaty, b) od kwoty 1204,64 zł - od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; wraz z kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że jest w posiadaniu weksla własnego wystawionego przez pozwanego na kwotę 146.238,72 zł. Weksel został złożony na zabezpieczenie zobowiązań z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki o nr (...) o powierzchni 17,25 ha położonej w obr. Ś. gm. Ś. , będącej przedmiotem dzierżawy na podstawie umowy z dnia 20.12.2017 r. Umowa została rozwiązana z dniem 17 marca 2021 r. a powód wyznaczył pozwanemu termin wydania nieruchomości na dzień 18 maja 2021 r. W wyznaczonym terminie nie doszło do wydania nieruchomości. W związku z tym wyznaczono pozwanemu ponowny termin na dzień 2 lipca 2021 r., w którym również nie doszło do wydania. Ostatecznie nieruchomość została wydana w dniu 26 października 2021 r. Zgodnie z art. 39b ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa powód naliczył pozwanemu, jako osobie władającej nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego, wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 30-krotność kwoty czynszu który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu, wynagrodzenie ustalone na dzień 18 maja 2021 r. Powód ustalił wynagrodzenie za okres od dnia 21 maja 221 r. do 26 października 2021 r. na kwotę 145.034,08 zł oraz obciążył pozwanego podatkiem rolnym za ten okres, który zapłacił mimo tego, że nieruchomość nie pozostawała w jego władaniu w wysokości 1204,64 zł oraz uzupełnił weksel na powyższe kwoty i wezwał pozwanego do jego wykupu. W zakreślonym terminie, pomimo jego przedłużenia, wymagane dokumenty nie zostały dostarczone. Powód wobec tego wezwał pozwanych do zapłaty w/w kwoty, która obejmowała także naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie. Weksel nie został wykupiony w zakreślonym terminie. (pozew k. 4-6) Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt (...) , Sąd w całości uwzględnił roszczenie powoda. (nakaz zapłaty k. 32, sprostowanie nakazu zapłaty k. 54). Pozwany D. G. (1) wniósł zarzuty od nakazu zapłaty wnosząc o uchylenie nakazu zapłaty w całości i odrzucenie pozwu na podst. art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. ewentualnie uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzuty: 1. brak zdolności sądowej po stronie powoda; 2. brak legitymacji czynnej po stronie powoda; 3. brak istnienia roszczenia względem pozwanego. Pozwany podniósł zarzut braku zdolności sądowej po stronie Powoda, jak również braku zdolności wekslowej. Na wypadek gdyby tutejszy Sąd nie podzielił twierdzeń Pozwanego w tym zakresie, pozwany zakwestionował legitymację czynną powoda do występowania z roszczeniem przeciwko pozwanemu, jak również istnienie roszczenia Powoda ze stosunku podstawowego, tj. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto podniósł zarzut, że powód nie może być wierzycielem wekslowym weksla zabezpieczającego należności z tytułu umowy, ponieważ nie był on stroną umowy, a więc nie jest podmiotem, któremu przysługują jakiekolwiek roszczenia z niej wynikające. (...) nie ma zdolności do bycia wierzycielem bowiem nie ma on zdolności do czynności prawnych z uwagi na to nakaz zapłaty winien być uchylony, ze względu na nieważność weksla. Pozwany podniósł również zarzut braku istnienia roszczenia ze stosunku istniejącego u podstaw stosunku wekslowego, tj. roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotu dzierżawy. Wskazał, że dla powstania roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, musi zostać spełniony podstawowy warunek faktycznego władztwa nad nieruchomością przez daną osobę. Natomiast pozwany, po wypowiedzeniu umowy dzierżawy z dnia 20 grudnia 2017 r. przez (...) , w ogóle nie korzystał z przedmiotowych nieruchomości, nie dokonywał żadnych zasiewów, nie uprawiał roli, nie uzyskiwał żadnych korzyści. Po wypowiedzeniu Pozwany zaprzestał jakiegokolwiek władztwa nad rzeczą. Ponadto na podstawie § 17 ust. 7 umowy dzierżawy z dnia 20 grudnia 2017 r. powód był uprawniony do dokonania jednostronnego przejęcia części lub całości nieruchomości. Pozwany udzielił powodowi w tym zakresie pełnomocnictwa do dokonania takiego jednostronnego przejęcia nieruchomości, które stanowiło załącznik nr 4 do umowy dzierżawy. Stąd w ocenie pozwanego, powód powinien najpierw wystąpić z roszczeniem wydobywczym o zwrot przedmiotu dzierżawy, a ponieważ był uprawniony do dokonania odbioru nieruchomości jednostronnie, na podstawie udzielonego przez pozwanego pełnomocnictwa, to tym samym roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie mogło w ogóle powstać w świetle okoliczności sprawy. Pozwany nie uniemożliwił powodowi w żaden sposób dokonania odbioru przedmiotu dzierżawy w dniu 18 maja 2021 r., nie pozbawił również powoda posiadania przedmiotowych nieruchomości. Podniósł, że powód nie udowodnił, iż pozwany władał nieruchomościami po wypowiedzeniu umowy dzierżawy lub pozbawił powoda posiadania tych nieruchomości, przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie. W ocenie pozwanego, powód nie wyjaśnił dlaczego - pomimo posiadania takiego umocowania - nie dokonał jednostronnego przejęcia nieruchomości w wyznaczonym przez siebie terminie. Z uwagi na to, należy stwierdzić, iż Powód miał możliwość przejęcia nieruchomości już w dniu 18 maja 2021 r. Tym samym powód nie został nigdy pozbawiony posiadania nieruchomości przez pozwanego, a więc nie może przysługiwać mu roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Pozwany wniósł również o wstrzymanie wykonalności nakazu zapłaty z dnia 7 września 2022 r., z uwagi na fakt, iż możliwość dochodzenia przez Powoda zasądzonych kwot w postępowaniu egzekucyjnym niesie dla Pozwanego negatywne skutki w przypadku, gdyby sąd uznał, że pozew powinien podlegać odrzuceniu lub roszczenie Powoda nie istnieje. (zarzuty do nakazu zapłaty k. 39-42) W odpowiedzi na zarzuty powód wniósł o ich oddalenie jako bezzasadnych oraz utrzymanie w mocy nakazu zapłaty. ( odp. na zarzuty k. 158-159) Sąd ustalił, co następuje: W dniu 20 grudnia 2017 r. powód zawarł z pozwanym umowę dzierżawy. Zgodnie z § 2 umowy, przedmiotem dzierżawy była nieruchomość niezabudowana, położona na terenie gminy Ś. , powiat (...) , (woj. (...) ), oznaczona w ewidencji gruntów obrębu Ś. jako działki Nr (...) o powierzchni ogólnej 17,25 ha, w skład której wchodzizły grunty określone w zestawieniu stanowiącym Załącznik nr 1 do umowy , w tym: - grunty orne 6,70 ha, - łąki 1,02 ha, - pastwiska 9,11 ha, - rowy 0,06 ha , -nieużytki 0,36 ha. Umowa została zawarta na okres 10 lat licząc od dnia wydania dzierżawcy przedmiotu dzierżawy, z możliwością jej przedłużenia, jeżeli dzierżawca najpóźniej na 3 miesiące przed upływem tego terminu, wystąpi z wnioskiem o przedłużenie umowy i strony uzgodnią istotne jej postanowienia. Wydzierżawiający zobowiązywał się oddać dzierżawcy przedmiot dzierżawy i pozostawić go w jego używaniu wraz z prawem pobierania pożytków naturalnych przez okres trwania umowy (§ 3 ust. 1-2 umowy). Wydanie dzierżawcy przedmiotu umowy nastąpiło na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego podpisanego w dniu 20.12.2017 r. stanowiącego załącznik do umowy( § 4). Zgodnie z § 5 umowy dzierżawca zobowiązywał się do używania przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonywania na nim działalności gospodarczej i nie mógł zmieniać przeznaczenia części lub całości przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego wyrażonej na piśmie. Ponadto dzierżawca zobowiązywał się do: 1) niedokonywania działań, które mogłyby doprowadzić do zniszczenia lub uszkodzenia zadrzewień, stosownie do przepisów o ochronie środowiska; usuwanie drzew i krzewów wymagało zgody właściwych organów po uzyskaniu zgody wydzierżawiającego, w której określone będą m.in. warunki usuwania drzew i krzewów oraz wzajemnego rozliczenia z tytułu pozyskania drewna; 2) niezwłocznego powiadamiania właściwych organów o zauważonych zanieczyszczeniach dzierżawionych gruntów lub innych działaniach mogących niekorzystnie zmienić warunki środowiskowe, 3) przedstawiania, na wezwanie wydzierżawiającego, informacji o sytuacji finansowo - majątkowej wraz z aktualnymi zaświadczeniami o wywiązywaniu się ze zobowiązań publiczno- prawnych w ciągu 21 dni od dnia otrzymania takiego wezwania, 4) informowania wydzierżawiającego o każdej zmianie adresu, pod rygorem uznania za skuteczne doręczenie korespondencji pod adres znany wydzierżawiającemu w chwili zawarcia umowy. Zgodnie z § 6 umowy dzierżawca zobowiązywał się do używania przedmiotu dzierżawy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności: o ochronie gruntów, o ochronie przyrody, ochronie środowiska, przepisów prawa wodnego i zobowiązuje się do używania przedmiotu dzierżawy stosownie do tych ograniczeń i obowiązków. Dzierżawca zobowiązywał się także do utrzymania na własny koszt przedmiotu dzierżawy przez okres jej trwania w taki sposób, aby jego poszczególne składniki nie uległy pogorszeniu z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy ( § 7 umowy). W § 14 i § 15 umowy dzierżawca zobowiązywał się do ponoszenia, oprócz czynszu dzierżawnego, wszelkich obciążeń publiczno-prawnych związanych z przedmiotem dzierżawy, a obciążających, zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela lub posiadacza nieruchomości, w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego, opłat melioracyjnych oraz innych obciążeń związanych z jego posiadaniem. Od dnia wydania przedmiotu dzierżawy protokołem zdawczo - odbiorczym, dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny, w wysokości równowartości 302 decytony pszenicy za grunty ogółem w stosunku rocznym (w tym podatek VAT). Zgodnie z § 16 umowy dzierżawca, w celu zabezpieczenia zapłaty należności wynikających z umowy dzierżawy składał zabezpieczenie w postaci: - 5 weksli własnych in blanco , w tym: 4 weksli własnych in blanco poręczonych przez A. W. na zabezpieczenia płatności czynszu dzierżawnego oraz 1 weksel własny in blanco na zabezpieczenie płatności za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W zakresie możliwości rozwiązania umowy strony postanawiały w §17 umowy, że: - jeżeli dzierżawca opóźni się z zapłatą czynszu za dwa półrocza, umowa może zostać rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym po bezskutecznym upływie dodatkowego, wyznaczonego przez wydzierżawiającego 3 miesięcznego terminu zapłaty zaległego czynszu; - przez jednostronne oświadczenie woli wydzierżawiającego ze skutkiem natychmiastowym, jeśli dzierżawca stał się niewypłacalny w rozumieniu przepisów ustawy Prawo upadłościowe; - przez jednostronne oświadczenie woli wydzierżawiającego ze skutkiem natychmiastowym, jeżeli dzierżawca używał przedmiotu dzierżawy niezgodnie z obowiązkami określonymi w § 5 ust. 1 lub nie wykonywał obowiązków określonych w § 5 ust. 2 pkt 1 - 3, w § 6, 7, § 11 oraz w § 12, § 14 ust. 1 i § 16 ust. 2 i 3 , a także jeżeli bez zgody wydzierżawiającego wykona inwestycje skutkujące zmianą przeznaczenia części lub całości przedmiotu dzierżawy, odda część lub całość nieruchomości do używania innym osobom, również jeżeli nie wyda gruntów wskazanych do wyłączenia w § 3 ust. 3. Umowa dzierżawy mogła być także rozwiązana za porozumieniem stron na podstawie pisemnego porozumienia, zawierającego w szczególności: uzgodnione wysokości i sposób rozliczenia wzajemnych roszczeń, termin rozwiązania umowy i wydania przedmiotu dzierżawy. Na wypadek wygaśnięcia lub rozwiązania umowy dzierżawca zobowiązany był do wydania nieruchomości wydzierżawiającemu w terminie wskazanym przez wydzierżawiającego (§17 ust. 6 umowy). W wypadku wygaśnięcia umowy lub jej rozwiązania i nie wydania przez dzierżawcę przedmiotu dzierżawy w terminie określonym przez wydzierżawiającego, umowa przewidywała naliczanie przez wydzierżawiającego wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z cudzej nieruchomości, w wysokości określonej w przepisach obowiązujących na dzień wskazany do wydania nieruchomości, powiększone o równowartość podatku rolnego (jeśli nie został zapłacony przez bezumownego użytkownika). W przypadku nie wydania przez dzierżawcę przedmiotu dzierżawy w terminie, wydzierżawiający miał także prawo do jednostronnego przejęcia części lub całości nieruchomości. W tym celu dzierżawca udzielał wydzierżawiającemu pełnomocnictwa do jednostronnego odbioru części lub całości nieruchomości objętej umową dzierżawy, które stanowiło załącznik Nr 4 do umowy. (§17 ust. 7 umowy). Strony postanawiały przy tym, że używanie przez byłego dzierżawcę przedmiotu dzierżawy, po wygaśnięciu albo rozwiązaniu umowy dzierżawy, nie będzie uważane za przedłużenie umowy dzierżawy na czas nieoznaczony, mimo płacenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Umowa zawierała także uregulowanie, że za datę doręczenia strony przyjmują: a) datę potwierdzenia odbioru listu poleconego wypowiadającego umowę lub wzywającego do wydania nieruchomości, albo datę adnotacji poczty o odmowie przyjęcia listu, o którym mowa w pkt a), albo datę zwrotu tego listu z adnotacją, ze adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem lub nie ma tam swojej siedziby, albo b) datę doręczenia w inny sposób pisma wypowiadającego umowę lub zawierającego wezwanie do wydania nieruchomości - za potwierdzeniem odbioru, c) datę zwrotu przez pocztę podwójnie awizowanego listu poleconego. ( § 17 ust. 1-8 umowy) (dowód: umowa z dnia 20.12.17 r. – k. 10-13, protokół zdawczo-odbiorczy - k. 14) Pozwany zgodnie z umową wystawił weksel własny „in blanco”. W deklaracji wekslowej z dnia 20.12.2017 r., pozwany wskazał, że składa 1 weksel in blanco z klauzulą „bez protestu” dla zabezpieczenia roszczeń wynikających z obowiązku zapłaty ewentualnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotu dzierżawy, tj. działek (...) położonej w obrębie Ś. gm. Ś. o powierzchni 17,25 ha. Upoważnił (...) w W. Oddział Terenowy w O. do wypełnienia weksli in blanco , w szczególności co do miejsca, daty i sumy odpowiadającej ich długowi wraz z oprocentowaniem, odsetkami i innymi kosztami powstałymi w związku z realizacją niniejszej umowy. Pozwany wyraził zgodę na opatrzenie weksli datą płatności według uznania (...) . Zgodnie z deklaracją, pozwany powinien zostać zawiadomiony o wypełnieniu weksla listem poleconym wysłanym najpóźniej na 7 dni przed terminem płatności. (dowód: deklaracja wekslowa – k. 9) Pismem z dnia 12.03.2021r. powód rozwiązał umowę dzierżawy w trybie natychmiastowym licząc od dni a doręczenia pisma. Umowa została rozwiązana z dniem 17.03.2021r. Rozwiązanie umowy było spowodowane zaległościami pozwanego w regulowaniu czynszu dzierżawnego. Zadłużenie na datę rozwiązania umowy wynosiło 35 636,23 zł i obejmowało niezapłacony czynsz za cały 2019r. i za I półrocze 2020r., tj. łącznie za trzy półrocza. ( bezsporne, pisma (...) k. 160-162v ) Pismem z dnia 22.04.2021 r. (...) Oddział Terenowy w O. w nawiązaniu do pisma z dnia 12.03.2021 roku na podstawie § 17 ust. 6 umowy dzierżawy z dnia 20 grudnia 2017 roku, wezwał pozwanego do protokolarnego przekazania do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości niezabudowanej pochodzącej z byłego (...) , położonej w obrębie Ś. , na terenie gminy Ś. , oznaczonej numerem działki (...) o pow. łącznej 17,2500 ha. (...) Oddział Terenowy w O. rozwiązał umowę dzierżawy z dniem 17.03.2021 roku i wyznaczył pozwanemu termin protokolarnego wydania nieruchomości na dzień 18.05.2021 roku o godzinie 10.00. (dowód: pismo z 22.04.2021 r. - k. 15) Do wydania nieruchomości w dniu 18.05.2021r. nie doszło. Pozwany nie stawił się celem protokolarnego przekazania. ( bezsporne ) Pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. (...) w W. Oddział terenowy w O. poinformował pozwanego, że w związku z niestawieniem się w dniu 18.05.2021 r. w celu protokolarnego wydania nieruchomości położonych w gminie Ś. , obręb Ś. działki o numerach (...) o łącznej powierzchni 17,2500 ha, wyznaczył pozwanemu ostateczny termin protokolarnego wydania nieruchomości na dzień 02.07.2021r. godz. 10.00. Wskazano, iż nieruchomość powinna zostać wydana do w stanie uporządkowanym i niepogorszonym oraz poproszono o stawienie się na gruncie - działka (...) w wyznaczonym terminie. Ponadto, poinformowano pozwanego, że od dnia 19.05.2021r. zostanie naliczone wynagrodzenie z tytułu korzystania z tej nieruchomości stanowiące 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu. Wysokość wynagrodzenia została ustalona na dzień, w którym powód zażądał zwrotu nieruchomości. Wskazano także, iż wynagrodzenie z tytułu bezumownego użytkowania będzie naliczane do czasu ostatecznego wydania nieruchomości protokołem zdawczo – odbiorczym (dowód: pismo (...) z dnia 2.06.2021 r. k. 16) W dniu 02.07.2021r. pozwany również nie stawił się celem wydania nieruchomości. ( bezsporne ) Po rozwiązaniu z umowy dzierżawy, w dniu 15.06.2021r. pozwany wystąpił do Biura Powiatowego (...) z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2021. Wniosek dotyczył przyznania płatności obejmującej także nieruchomości objęte umową dzierżawy z dnia 20.12.2017r., tj. nieruchomości położone w gminie Ś. , obręb Ś. działki o numerach (...) o łącznej powierzchni 17,2500 ha. Decyzją z dnia 21.01.2022r. nr (...) Kierownik Biura Powiatowego (...) w O. przyznał pozwanemu płatność w łącznej wysokości 43 854,60 zł w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Decyzja ta została uchylona decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr (...) z dnia 24.01.2023r. w związku z tym, że w dniu 23.03.2022r. do Biura Powiatowego w O. wpłynęła informacja przekazana prze Dyrektora (...) Oddziału (...) w O. o złożeniu przez D. G. (1) dokumentacji, z której wynikała z kolei informacja o rozwiązaniu umowy dzierżawy oraz po jej potwierdzeniu w Oddziale Terenowym (...) w O. . ( dowód: uzasadnienie decyzji Nr (...) z dnia 24.01.2023r. Kierownika (...) w O. – k. 132v-138 ) Pozwany, w związku z rozwiązaniem z nim umowy dzierżawy nieruchomości podejmował czynności odwoławcze, m.in. pismem z dnia 12.05.2021r. wystąpił do Dyrektora Generalnego (...) z prośbą o uchylenie decyzji o rozwiązaniu umowy dzierżawy. Pismo to zgodnie z właściwością zostało przez Dyrektora Generalnego przekazane Dyrektorowi Oddziału Terenowego (...) w O. i w jego rozpoznaniu pismem z dnia 05.07./2021r. decyzja o rozwiązaniu umowy została podtrzymana. Następnie pismem z dnia 28.06.2021r. kierowanym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwany ponownie wystąpił o uchylenie decyzji o rozwiązani umowy o dzierżawę gruntów rolnych, których dysponentem w imieniu Skarbu Państwa jest (...) w O. . W odpowiedzi na to pismo (...) (...) udzielił pozwanemu odpowiedzi, wskazując m.in., że Oddział wyznaczając pozwanemu pierwszy i drugi termin wydania gruntów kierował się tym, że działki były niezagospodarowane, porośnięte trawą, chwastami i pojedynczymi zakrzaczeniami. Ponadto z przeprowadzonej lustracji po 02.07.2021r. miało wynikać, że wykoszona została powierzchnia 0,30 ha na działce (...) oraz powierzchnia 0,40 ha na działce nr (...) , a na powierzchni 0,20 ha został wykonany zabieg kultywatorowania. Ponadto wskazał m.in., że czynności związane z wydzierżawianiem nieruchomości nie są regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i nie kończą się wydaniem decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie, lecz zawarciem umowy cywilnoprawnej, jaką jest umowa dzierżawy, do której maja zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego . ( dowód: korespondencja (...) k. 160-162 ) Pismem z dnia 19.10.2021r., skierowanym do (...) Oddział Terenowy O. Sekcja Zamiejscowa w L. , pozwany poinformował, że z jego strony zostały zakończone czynności odwoławcze i zaproponował komisyjny odbiór dzierżawionych działek w dniu 26.10.2021r. o godz. 10.00. Pismo to wpłynęło do (...) dnia 21.10.2021r. ( dowód: pismo pozwanego – k. 163 ) W związku z wnioskiem pozwanego, w dniu 26.10.2021r. strony dokonały protokolarnego przejęcia przez (...) (Oddział Terenowy (...) w L. na podstawie pełnomocnictwa Dyrektora Oddziału Terenowego (...) w O. ) od pozwanego działek nr (...) o łącznej powierzchni 17,2500 ha, obręb Ś. , gm. Ś. . W opisie stanu działek wskazano, że działki są niezagospodarowane, porośnięte trawą, chwastami i pojedynczymi zakrzaczeniami. ( dowód: protokół zdawczo – odbiorczy k. 17 ) Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez pozwanego w okresie od 19 maja 2021 r. do 26.10.2021 r. zostało przez powoda ustalone na kwotę 143 219,19 zł. Powód uiścił także podatek rolny od nieruchomości za okres od 19.05.2021 r. do 26.10.2021 r. w kwocie 1 174,00 zł na rzecz Gminy Ś. ( dowód: wykaz gruntów należących do (...) k. 18-19, rozliczenie należności - k. 22 ) Pismem z dnia 2 marca 2022 r. powód wezwał pozwanego do uregulowania wymagalnych należności łącznej kwocie 146.238,72 zł z tytułu bezumownego użytkowania działek nr (...) obrębu Ś. , gm. Ś. o powierzchni 17,2500 ha oraz z tytułu uiszczonego podatku rolnego za okres od 19.05.2021 r. do 26.10.2021 r., wskazując, iż na tę kwotę składa się:  kwota 143.219,19 zł należności głównej za okres bezumownego użytkowania;  kwota 1.814,89 zł odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 143.219,19 zł naliczone do dnia 23.03.2022 r. plus dalsze odsetki do dnia zapłaty;  kwota 1.174,00 zł odszkodowania za uiszczony przez (...) podatek rolny za okres od 19.05.2021r. - 26.10.2021r.;  kwota 30,64 zł odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 1.174,00 zł naliczonych do dnia 23.03.2022r. wraz z dalszymi odsetkami do dnia zapłaty. Jednocześnie powód oświadczył pozwanemu, iż przedstawia mu do wykupu załączony weksel i wezwał do zapłaty kwoty 146.238,72 zł w terminie do dnia 23 marca 2022 r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę nakazowego postępowania sądowego. (dowód: wezwanie do zapłaty – k. 20) Wezwanie zostało doręczone pozwanemu dnia 4.03.2022 r. (dowód: potwierdzenia odbioru - k. 21) Weksel in blanco pozwanego został wypełniony przez powoda na kwotę 146 238,72 zł. ( dowód: weksel – k. 8 ) W zakreślonym terminie pozwany nie dokonał zapłaty i nie wykupił weksla. ( bezsporne ) Po rozwiązaniu umowy pozwany miał świadomość bezumownego użytkowania gruntów należących do (...) . (dowód: zeznania pozwanego – protokół rozprawy k. 255-256) Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów dołączonych do pozwu oraz przedłożonych przez pozwanego, których wiarygodność nie była kwestionowana wzajemnie przez strony. W ocenie Sądu brak było przy tym podstaw do pominięcia dokumentów przedłożonych przez stronę powodową przy odpowiedzi na sprzeciw (k. 160-163) w postaci korespondencji kierowanej do pozwanego i otrzymanej od pozwanego. W szczególności z pisma powoda, stanowiącego odpowiedź na zarzuty podniesione w sprzeciwie, wynikają twierdzenia odnoszące się do kwestionowania przez pozwanego rozwiązania umowy dzierżawy i kierowania wniosków o uchylenie tej decyzji. Stąd też, w ocenie Sądu, jasny wniosek, iż dowód w postaci tych pism zmierzał do wykazania prawdziwości tych twierdzeń, czemu ostatecznie pozwany nie zaprzeczał. Jednocześnie pominięcie tej kwestii w okolicznościach sprawy prowadziłoby do sprzeczności z zasadą wynikającą z art. 3 k.p.c. W świetle ustalonych okoliczności faktycznych powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Poza sporem w sprawie było zawarcie przez powoda z pozwanym umowy dzierżawy z dnia 20.12.2017 r. oraz jej przedmiot, tj. nieruchomość niezabudowana, położona na terenie gminy Ś. , powiat (...) , (woj. (...) ), oznaczona w ewidencji gruntów obrębu Ś. jako działki Nr (...) o powierzchni ogólnej 17,25 ha. Poza sporem był także fakt złożenia przez pozwanego m.in. 5 weksli in blanco, z czego 4 na zabezpieczenia płatności czynszu dzierżawnego oraz 1 na zabezpieczenie płatności za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Pozwany w okolicznościach sprawy nie kwestionował także skuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy przez powoda oraz jej wygaśnięcia wskutek dokonanego wypowiedzenia skutkiem natychmiastowym. Bezsporne było również złożenie przez pozwanego weksli in blanco oraz sporządzenie przez strony deklaracji wekslowej. W kwestii zarzutów pozwanego, co do zdolności sądowej i procesowej powoda, prawidłowości jego oznaczenia w pozwie i reprezentacji należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 14.11.2023r. wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu na tej podstawie został oddalony (postanowienie SO w O. - k.165, postanowienie SA w Białymstoku z dnia 13.11.2024r. – k. 235). W ocenie Sądu, brak także podstaw do kwestionowania legitymacji czynnej powoda oraz zdolności do bycia wierzycielem wekslowym. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, iż powodem jest (...) w W. , tj. (...) . Wprawdzie w wekslu oraz deklaracji wekslowej zostało użyte sformułowanie (...) w W. Oddział Terenowy w O. , jednak z dalszej części dokumentu wynika, iż podmiot o tej nazwie utożsamiono z (...) . Z czego wniosek, iż użyte sformułowanie Oddział Terenowy w O. miało jedynie uszczegółowić, iż roszczenie jest związane z działalnością Oddziału Terenowego w O. . Kwestia ta wyraźnie wynika przy tym z treści umowy dzierżawy, której wykonanie miało zabezpieczać sporne zobowiązanie wekslowe, gdzie jako stronę czynności umownej wskazano (...) reprezentowany przez Dyrektora Oddziału Terenowego (...) w O. . W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania, iż powodowi, tj. (...) w W. , który jest państwową osoba prawną, stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o (...) (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1308 z późn. zm.) oraz art. 64 i 65 k.p.c. , nie przysługuje w sprawie legitymacja czynna bądź zdolność do bycia wierzycielem wekslowym. Sąd nie podzielił także zarzutu co do braku istnienia roszczenia powoda względem pozwanego. Pozwany podniósł bowiem zarzut braku istnienia roszczenia ze stosunku istniejącego u podstaw stosunku wekslowego, tj. roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotu dzierżawy. Wskazał, że aby doszło do powstania roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, w pierwszej kolejności musi zostać spełniony podstawowy warunek faktycznego władztwa nad takimi nieruchomościami przez daną osobę. Pozwany twierdził przy tym, iż po wypowiedzeniu umowy dzierżawy z dnia 20 grudnia 2017 r. przez (...) , w ogóle nie korzystał z przedmiotowych nieruchomości, nie dokonywał żadnych zasiewów, nie uprawiał roli, nie uzyskiwał żadnych korzyści. Po wypowiedzeniu zaprzestał zatem jakiegokolwiek władztwa nad rzeczą, co umożliwiało przejęcie nieruchomości przez (...) , bez konieczności obecności pozwanego. Podkreślił przy tym, iż powód dysponował pełnomocnictwem udzielonym przez pozwanego do odbioru przedmiotu dzierżawy bez udziału pozwanego. W ocenie Sądu stanowisko pozwanego nie mogło zostać podzielone. Zgodnie z art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 589 z późn. zm.), osoba władająca nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Krajowego Ośrodka wynagrodzenia za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż do dnia 19.10.2021r. pozwany kwestionował decyzję powoda o wypowiedzeniu umowy dzierżawy ze skutkiem natychmiastowym i podejmował działania, które w jego ocenie miały doprowadzić do uchylenia wypowiedzenia bądź jego cofnięcia, tj. dalszego trwania umowy dzierżawy. Ponadto z przedłożonej przez pozwanego decyzji Kierownika (...) w O. Nr (...) (...) z dnia 24.01.2023r. wynika, iż pozwany w dniu 15.06.2021r., tj. już po otrzymaniu wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym (co miało miejsce 17.03.2021r.) wystąpił z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2021, obejmującej również nieruchomość będącą przedmiotem dzierżawy. Ze wskazanej decyzji wynika także, iż wnioskowaną płatność otrzymał na podstawie decyzji z dnia 21.01.2022r. nr (...) (...) (...) Kierownika Biura Powiatowego (...) w O. . Z powyższego wynika zatem, iż pozwany pomimo wiedzy o wypowiedzeniu umowy w dalszym ciągu posiadał wolę posiadania (jako posiadacz zależny – dzierżawca) nieruchomości dla siebie i wykorzystania jej dla swoich potrzeb, tj. uzyskania płatności obszarowych, co więcej wole tę zrealizował występując z wnioskiem o przyznanie płatności. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, iż pozwany w okresie za jaki zostało naliczone wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie był osobą władającą nieruchomością powoda. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż, jak wskazał Sąd Najwyższy „Szeroko ujęte pojęcie osoby władającej nieruchomością, obejmuje każdy podmiot władający nią dla siebie bez tytułu prawnego, a więc zarówno posiadacza samoistnego jak i zależnego w tym dzierżawcę, który nie wydał gruntu po wygaśnięciu stosunku dzierżawy. Do zapłaty stawki wynagrodzenia w tej wysokości zobowiązany jest każdy władający, niezależnie od tego czy jest posiadaczem w dobrej, czy w złej wierze. Za takim rozumieniem art. 39 ust. 1 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie różnicującym w tym zakresie sytuacji posiadacza nieruchomości, przemawia jego wykładnia językowa, której rezultat potwierdza wyłączenie w art. 39 ust. 3 stosowania odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego wprowadzających takie rozróżnienie. Jest ona zgodna z celem wprowadzenia tego przepisu, jakim było przeciwdziałanie tzw. dzikim dzierżawom i sankcjonowanie osób bezprawnie korzystających z nieruchomości oraz motywowaniem ich do terminowego zwrotu po wygaśnięciu stosunku prawnego. Nawiązuje do niego mechanizm ustalania wynagrodzenia oparty na stawce czynszu dzierżawnego” (wyrok SN z 10.01.2017 r., (...) ). Zwrócić także należy uwagę, iż „dla utrzymania posiadania wystarczy sama możliwość wykonywania władztwa, nie ma potrzeby bezpośredniego kontaktu fizycznego z rzeczą. Cechę tę określa się mianem zewnętrznego elementu posiadania (używa się tu także porzymskiego określenia corpus ; określenia rzymskie to possessio corpore, possessio naturalis ). Łączy się z nią określone nastawienie psychiczne władającego noszące miano elementu wewnętrznego ( affectus tenendi, animus possidendi, intellectus possidendi ).” (B. Szolc-Nartowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 336). Mając powyższe na uwadze, Sąd przyjął, iż pozwany w spornym okresie faktycznie władał nieruchomością a powód nie mógł jej samodzielnie przejąć, co jednocześnie prowadziło do powstania po stronie powoda roszczenia względem powoda i co uzasadnia wytoczone powództwo. W ocenie Sądu, uzasadnia to także brak możliwości wykorzystania przez powoda pełnomocnictwa, o którym mowa w §17 ust. 7 umowy dzierżawy, prowadziło by to bowiem do działania wbrew woli mocodawcy i hipotetycznej, co najmniej odpowiedzialności powoda za ewentualną szkodę wyrządzona w ten sposób pozwanemu. Co do przedmiotu powództwa, mianowicie zapłaty przez pozwanego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa traktuje Skarb Państwa w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych podmiotów będących właścicielami gruntów, gwarantując mu wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnej, stanowiące 30-krotność stawki, jaką otrzymałby podczas zawarcia umowy dzierżawy. Przepis ten ma charakter represyjny i ma na celu przeciwdziałanie zjawisku odmowy zwrotu nieruchomości przez posiadacza, który do nieruchomości nie ma tytułu prawnego. W szczególności dotyczy to tzw. dzikich dzierżaw, tj. nieuprawnionego korzystania z nieruchomości rolnych w celu uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tzw. dopłat dla rolników). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 października 2016 r. sygn. P 123/15 zajął stanowisko iż, uchwalenie tego przepisu było reakcją na masowy problem związany z odmową zwrotu dzierżawionych nieruchomości rolnych i prowadzeniem na tej nieruchomości - już po wygaśnięciu stosunku prawnego dzierżawy - dalszych upraw w celu uzyskania korzyści materialnych. Przepis ten posługuje się szerokim określeniem podmiotu zobowiązanego do świadczenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości Skarbu Państwa, nazywając go „osobą władającą nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego”. Jest to - jak wskazano - pojęcie obejmujące posiadaczy samoistnych, jak i zależnych. Po drugie, ustawodawca nie uzależnił prawa do określonego tam wynagrodzenia albo zakresu roszczenia od dobrej lub złej wiary posiadacza ani od wytoczenia przez właściciela powództwa o wydanie nieruchomości. Jedynym warunkiem jest to, aby posiadacz nieruchomości rolnej władał nią bez tytułu prawnego, a (...) jako sprawująca zarząd nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - zażądała zwrotu nieruchomości. Co w niniejszej sprawie miało miejsce kilkukrotnie, a finalnie nieruchomość została wydana 26.10.2021 r. Pozwany pozostawał bez podstawy prawnej do zajmowania nieruchomości od 19.05.2021 r. do 26.10.2021 r. Wprowadzone w art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wynagrodzenie za władanie nieruchomością bez tytułu prawnego nawiązuje swą konstrukcją do odszkodowania ryczałtowego, które ma rekompensować utratę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości rolnej i wartość pożytków. Zatem, przepis ma charakter imperatywny, to znaczy, że nawet jeżeli „władanie nieruchomością” bez tytułu prawnego wynika z niezwrócenia nieruchomości po wygaśnięciu stosunku prawnego to do wzajemnych rozliczeń między stronami tego stosunku znajdzie zastosowanie art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, bez względu na odmienne uregulowanie tej kwestii w umowie. Przepis będący podstawą prawną żądania powoda, nakłada obowiązek zapłaty wynagrodzenia w określonej wysokości na każdą osobę władającą bez tytułu prawnego nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu, nie wiążąc tego obowiązku z niewykonaniem uprzednio istniejącego stosunku umownego. Obejmuje zatem zarówno taki stan faktyczny, w którym tytuł ten odpadł wobec wygaśnięcia stosunku prawnego, jak i taki, w którym władający gruntem nigdy nie miał do tego tytułu prawnego. Stosunek prawny umowy dzierżawy powstały między stronami w czasie obowiązywania ustawy przed nowelizacją wygasł już w czasie obowiązywania jej w wersji znowelizowanej, a więc w czasie obowiązywania prawa nowego. Roszczenie powoda nie jest powiązane z tym stosunkiem prawnym, bo jest to roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, co przekreśla powiązanie ze stosunkiem prawnym powstałym w czasie obowiązywania prawa dawnego. Z treści łączącej strony umowy ( § 17) wynika także, że jeżeli umowa wygasła lub uległa rozwiązaniu a Dzierżawca nie wydał przedmiotu dzierżawy w terminie określonym w ust. 6 przez Wydzierżawiającego, wówczas Wydzierżawiający naliczał będzie wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z cudzej nieruchomości, w wysokości określonej w przepisach obowiązujących na dzień wskazany do wydania nieruchomości, powiększone o równowartość podatku rolnego (jeśli nie został zapłacony przez bezumownego użytkownika). Zgodnie z art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, osoba władająca nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Krajowego Ośrodka wynagrodzenia za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu, a wysokość wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się na dzień, w którym Krajowy Ośrodek zażądała zwrotu nieruchomości (ust. 2). (...) Oddział Terenowy w O. rozwiązał umowę dzierżawy z dniem 17.03.2021 roku i wyznaczył pozwanemu termin protokolarnego wydania nieruchomości na dzień 18.05.2021 roku. Ponadto, poinformowano pozwanego, że od dnia 19.05.2021 r. zostanie naliczone wynagrodzenie z tytułu korzystania z tej nieruchomości stanowiące i 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu, a wysokość wynagrodzenia, o którym mowa wyżej, ustala się na dzień w którym Krajowy Ośrodek zażądała zwrotu nieruchomości. Wynagrodzenie z tytułu bezumownego użytkowania będzie naliczane do czasu ostatecznego wydania nieruchomości protokołem zdawczo – odbiorczym. W deklaracji wekslowej pozwany wskazał, że upoważnia powoda do wypełnienia weksla in blanco , w szczególności co do miejsca, daty i sumy odpowiadającej jej długowi wraz z oprocentowaniem, odsetkami i innymi kosztami powstałymi w związku z realizacją niniejszej umowy. Pozwany wyraził również zgodę na opatrzenie weksli datą płatności według uznania (...) . Powód, kierując wezwanie do wykupu weksla szczegółowo wskazał, jakie należności składają się na sumę wekslową. W świetle ustalonego stanu faktycznego należy stwierdzić, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wypełnienie weksla oraz, że weksel in blanco został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową. Weksel na dzień wystawienia był wekslem niezupełnym, czyli takim, który w chwili wydania go wekslobiorcy (remitentowi) nie zawierał wszystkich docelowych elementów w rozumieniu art. 101 ustawy prawo wekslowe . W podsumowaniu powyższych rozważań wskazać należy, że powód wykazał istnienie wymagalnego roszczenia, tak co do zasady, jak i wysokości. Powód bowiem złożył wypełniony weksel, który spełniał wszystkie warunki formalne określone w art. 101 i art. 102 ustawy Prawo wekslowe . Dokument ten, płatny na dzień 23 marca 2022 r. został przedstawiony pozwanemu do zapłaty i nie został przez pozwanego wykupiony w terminie wskazanym w wezwaniu. Tym samym wierzytelność, która z niego wynikała, stała się wymagalna, zgodnie z art. 38 ustawy Prawo wekslowe . Zgodnie z art. 9 prawa wekslowego – wystawca odpowiada za przyjęcie i za zapłatę weksla. Powód wykazał przy tym z jakiego tytułu domaga się zapłaty oraz przedstawił sposób wyliczenia sumy wekslowej, zgodnie z przyjętym w judykaturze wymogiem w tym zakresie. Wystawienie i wydanie weksla wierzycielowi, a następnie jego uzupełnienie stwarza domniemanie istnienia objętej tym wekslem wierzytelności wekslowej w wysokości sumy wekslowej. Ciężar dowodu przeciwnego tym samym został przerzucony na stronę pozwaną, czego strona pozwana nie zdołała wykazać w ramach niniejszego postępowania. Powód udowodnił również istnienie roszczenia ze stosunku podstawowego, co dawało mu uprawnienie do wypełnienia weksla in blanco . Wskazać przy tym należy, że gdy wierzyciel wykaże, że posiadany przez niego weksel spełnia wszystkie cechy przesądzające o jego ważności, a nadto został wydany przez wystawcę, to aktualizuje się domniemanie istnienia wierzytelności w wysokości sumy wekslowej, zaś ciężar dowodu przeciwnego przerzucony zostaje na dłużnika. Jeżeli toczy on spór z pierwszym wierzycielem wekslowym, to może powoływać się na zarzuty ze stosunku podstawowego. Ten, jak najczęściej wynika z treści porozumienia unormowanego w art. 10 Prawa wekslowego , jest podstawą wystawienia i wręczenia weksla, a w konsekwencji decyduje o istnieniu zobowiązania wekslowego (zob. wyrok z dnia 05.12.2018 r., SA w B. (...) . Nie budzi wątpliwości Sądu, że złożony przez powoda do akt sprawy weksel in blanco spełnia wszystkie wymagania przewidziane dla weksla w przepisie art. 101 ustawy prawo wekslowe . Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pozwany, stosownie do art. 104 w zw. z art. 28 ustawy prawo wekslowe bezwarunkowo zobowiązany jest do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty. Wobec tego po rozpoznaniu zarzutów pozwanego od nakazu zapłaty Sąd utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7.09.2022 r. wydany w sprawie, stosownie do art. 493§4 k.p.c. (pkt I wyroku). Z uwagi na powyższe Sąd również oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty, jako bezzasadny. (pkt II wyroku). O kosztach procesu wynikających z rozpoznania zarzutów (pkt III) orzeczono na podstawie art. 98§1, §11 i §3 k.p.c. , mając na uwadze także §2 pkt 6 oraz §3 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Sąd uwzględnił także koszty postępowania zażaleniowego, stosownie do postanowienia Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 13.11.2024r., sygn. akt (...) oraz § 10 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia. SSO Tomasz Cichocki

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę