saos:424334
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając, że wpłata składki przez powoda stanowiła ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia OC pojazdu, która została milcząco przyjęta przez ubezpieczyciela.
Powód domagał się ustalenia zawarcia umowy ubezpieczenia OC pojazdu, po tym jak wpłacił składkę, a ubezpieczyciel nie zwrócił jej przez półtora roku. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wpłatę za brak oferty. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, stwierdzając, że wpłata wraz z danymi pojazdu i powoda stanowiła ofertę, a brak odpowiedzi ubezpieczyciela w terminie 14 dni, zgodnie z art. 5a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, oznaczał jej milczące przyjęcie. Dodatkowo, przyjęcie składki i brak zwrotu środków przez długi czas potwierdzały wolę zawarcia umowy.
Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił powództwo T. P. przeciwko (...) S.A. w W. o ustalenie zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, obciążając powoda kosztami procesu. Powód zaskarżył wyrok, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ubezpieczeń obowiązkowych oraz kodeksu cywilnego, wskazując, że wpłata przez niego 423 złotych na rachunek pozwanego powinna być traktowana jako oferta zawarcia umowy, a brak zwrotu środków przez półtora roku świadczy o jej przyjęciu. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Sąd Okręgowy aprobowal stan faktyczny, ale stwierdził naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 5 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd podkreślił, że przepisy te ograniczają swobodę ubezpieczycieli w zakresie odmowy zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego. W ocenie Sądu Okręgowego, wpłata dokonana przez powoda na rzecz pozwanego, wraz z podaniem danych powoda i pojazdu, stanowiła ofertę w rozumieniu art. 66 k.c., zawierającą istotne postanowienia umowy. Sąd wziął pod uwagę również fakt, że strony łączyła wcześniej umowa ubezpieczeniowa. Zgodnie z art. 5a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, brak odpowiedzi ubezpieczyciela na ofertę w terminie 14 dni poczytuje się za jej przyjęcie. Sąd uznał, że doszło do zawarcia umowy przez milczące przyjęcie oferty. Dodatkowo, przyjęcie składki przez pozwanego i brak jej zwrotu do momentu powstania sporu, a także brak kwestionowania wysokości składki czy sumy gwarancyjnej, potwierdzały wolę zawarcia umowy. Sąd wskazał, że brak polisy nie oznacza braku zawarcia umowy, a dowód potwierdzający opłacenie składki może być dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uwzględnił powództwo, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z zasadami odpowiedzialności za wynik procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wpłata ta stanowi ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wpłata składki wraz z danymi powoda i pojazdu zawierała istotne postanowienia umowy i stanowiła ofertę w rozumieniu art. 66 k.c. Dodatkowo, wcześniejsza umowa między stronami oraz brak zwrotu środków przez pozwanego potwierdzały tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
T. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.u.o. art. 5a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Brak odpowiedzi ubezpieczyciela na ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego w terminie 14 dni poczytuje się za jej przyjęcie.
k.c. art. 66 § § 1
Kodeks cywilny
Wpłata dokonana przez powoda na rzecz pozwanego wraz z podaniem danych powoda, jak i pojazdu stanowiła ofertę w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
u.u.o. art. 5
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Uprawnienia stron umowy ubezpieczenia obowiązkowego są ograniczone przez niemożność odmowy zawarcia umowy przez zakład ubezpieczeń.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zachowanie pozwanego w postaci przyjęcia składki i braku jej zwrotu poczytywać należało za złożenie oświadczenia woli.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania odwoławczego na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie rodzaju i zakresu dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego art. 1 § ust. 2
Dowodem potwierdzającym zawarcie umowy może być także dowód potwierdzający opłacenie składki ubezpieczeniowej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa do orzekania o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłata składki stanowi ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia. Brak odpowiedzi ubezpieczyciela na ofertę w terminie 14 dni oznacza jej milczące przyjęcie. Przyjęcie składki i brak jej zwrotu przez długi okres świadczy o woli zawarcia umowy. Dowód opłacenia składki może być dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy, nawet bez polisy.
Odrzucone argumenty
Wpłata przez powoda na rachunek pozwanego nie stanowiła oferty zawarcia umowy ubezpieczenia. Oddalenie powództwa w sytuacji, gdy pozwany przez półtora roku nie dokonał zwrotu wpłaconej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
wpłata dokonana przez powoda na rzecz pozwanego wraz z podaniem danych powoda, jak i pojazdu marki H. stanowiła ofertę w rozumieniu artykułu 66 k.c. brak odpowiedzi w terminie 14 dni poczytuje się za jej przyjęcie. doszło do zawarcia umowy przez milczące przyjęcie oferty. zachowanie pozwanego w postaci przyjęcia składki (...) poczytywać należało za złożenie oświadczenia woli w rozumieniu art. 60 k.c. nie można z faktu niewystawienia polisy ubezpieczeniowej wywodzić, iż nie doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia.
Skład orzekający
Jachowicz Bogdan
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących milczącego przyjęcia oferty ubezpieczenia obowiązkowego oraz znaczenia wpłaty składki jako oferty."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ubezpieczeń obowiązkowych i interpretacji przepisów z okresu wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów dotyczących zawierania umów ubezpieczeniowych i jak zachowanie stron (np. przyjęcie składki) może wpływać na ocenę zawarcia umowy.
“Czy wpłata składki to już umowa ubezpieczenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 423 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony[Sędzia Przewodniczący Jachowicz Bogdan 00:04:48.384] Początek uzasadnienia. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca w 2019 r. Sąd Rejonowy w sprawie z powództwa T. P. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. o ustalenie zawarcia umowy oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu i przyznał adwokat K. R. 738 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną powodowi z urzędu i nakazał wypłacenie tej kwoty ze środków Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Pabianicach. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się powód, wyrok zaskarżył w pkt. 1, zarzucając naruszenie przepisów art. 5a Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z artykułem 60 k.c. i w związku z artykułem 66 § 1 k.p.c. , k.c. przez błędne przyjęcie, że wpłata przez powoda na rachunek pozwanego 423 złotych nie stanowiła oferty zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności obowiązkowej posiadacza pojazdu mechanicznego, art. 5 k.c. przez niezastosowanie i oddalenie powództwa w sytuacji, gdy pozwany przez półtora roku od wpłaty nie dokonał jej zwrotu. I w oparciu o to wnoszono o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że między stronami została zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotycząca samochodu H. (...) w okresie od 6 czerwca 2016 do 5 czerwca 2017 oraz zasądzenie koszów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest zasadna. Zaskarżone orzeczenie, aczkolwiek w oparciu o niesporny stan faktyczny, który to Sąd aprobuje w całości narusza wskazany przepis prawa materialnego, mianowicie artykułu 5 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z art. 5 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z 22 maja 2003 r. tekst jednolity z 8 lutego 2013, Dziennik Ustaw z 2013 pozycja 392 dalej powołanej jako ustawa o ubezpieczeniach. Uprawnienia stron umowy ubezpieczenia obowiązkowego są znacznie ograniczone przez niemożność odmowy zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego przez zakład ubezpieczeń, jak i postanowienia rozporządzenia określającego rodzaj i zakres dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Swobodzie stron pozostawiono określenie sumy gwarancyjnej, choć też przy ustawowo określonej jej minimalnej wysokości, art. 7 ustawy ubezpieczeniowej oraz wielkość składki ubezpieczeniowej art. 8 ustawy ubezpieczeniowej. Uznać należy odmiennie niż przyjął to Sąd Rejonowy, że wpłata dokonana przez powoda na rzecz pozwanego wraz z podaniem danych powoda, jak i pojazdu marki H. stanowiła ofertę w rozumieniu artykułu 66 k.c. Oświadczenie to zawierało istotne postanowienia umowy. Sąd Okręgowy wskazuje, że w omawianej sprawie nie można pominąć dotychczas łączącej strony umowy ubezpieczeniowej obejmującej okres od 5 czerwca 2015 do 4 czerwca 2016. Mimo, że umowa ta została wypowiedziana na kolejny okres przez powoda, to nie można pominąć okoliczności z niej wynikających, a także przedstawionych warunków jej dalszego obowiązywania. Uznać należy, że powód wpłacając dniu 6 czerwca kwotę 423 zł. tytułem określonej przez pozwanego składki złożył ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia z sumą gwarancyjną przedstawionej propozycji. Przepis art. 5a ustawy ubezpieczeniowej stanowi, że jeżeli zakład ubezpieczeń otrzymał ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego brak odpowiedzi w terminie 14 dni poczytuje się za jej przyjęcie. Dlatego też uznać należy, że doszło do zawarcia umowy przez milczące przyjęcie oferty. Wskazać należy, że pozwany składkę przyjął, nie negował także na żadnym etapie postępowania, aby składka ta była nieprawidłowo wyliczona, czy też suma gwarancyjna związana z tą składką i istotnymi okolicznościami, co do osoby powoda i jego pojazdu była inna, niż wynikająca z oferty przedłużenia umowy o numerze (...) prze..., poprawiam (...) . Zachowanie pozwanego w postaci przyjęcia składki, albowiem do zwrócenia doszło dopiero do powstania sporu w listopadzie 2017 r. poczytywać należało za złożenie oświadczenia woli w rozumieniu art. 60 k.c. po zawarciu umowy ubezpieczenia na proponowanych wcześniej przez stronę pozwaną warunkach. Podkreślić należy, że przyczyną kłopotów powoda był brak polisy. Nie można jednak z faktu niewystawienia polisy ubezpieczeniowej wywodzić, iż nie doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia. W. ..., wskazać należy, że zgodnie z treścią § 1 -go ustęp 2 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie rodzaju i zakresu dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego z 13 lipca 2012, Dzienniku Ustaw z 2012 r. pozycja 838 dokumentem takim może być także dowód potwierdzający opłacenie składki ubezpieczeniowej, a nie tylko polisa ubezpieczenia, a podkreślić należy, że powód posiada dowód uiszczenia składki ubezpieczeniowej. Dlatego też Sąd Okręgowy z mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając powództwo. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w oparciu o zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Wskazać należy, że kierując się tą samą zasadą, Sąd orzekł o kosztach procesu w I Instancji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o stawki wynikające z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Dz. U. 1714 z późniejszymi zmianami. [koniec 00:13:40.002]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI