saos:239121

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2016-07-08
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościdziałkiwpis prawa własnościpostępowanie wieczystoksięgoweapelacjanierozpoznanie istoty sprawy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o odłączenie działek i założenie nowych ksiąg wieczystych, uznając, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu oparcia się na nieistotnym postanowieniu sądu.

Sąd Rejonowy w Wągrowcu oddalił wniosek o odłączenie działek i założenie nowych ksiąg wieczystych, wskazując na brak postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach. Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylił to postanowienie, uznając, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na niepowiązanym z postępowaniem postanowieniu. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Wągrowcu, które oddaliło wnioski o odłączenie działek z księgi wieczystej i założenie dla nich nowych ksiąg, a także o wpis prawa własności. Sąd Rejonowy uzasadnił oddalenie wniosku brakiem postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach, które miało być podstawą wnioskowanych wpisów. Sąd Okręgowy uznał jednak, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ błędnie powołał się na postanowienie, które nie miało związku z przedmiotowym postępowaniem. Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Rejonowy nie zbadał ani treści wniosku i dołączonych dokumentów, ani treści księgi wieczystej. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy oddalił wniosek opierając się na braku postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach, które nie miało związku z przedmiotową sprawą. Tym samym sąd nie zbadał materialnej podstawy żądania ani nie rozpoznał merytorycznych zarzutów strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (T. R.)

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznawnioskodawca
T. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 626^9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 79 § ust. 1 pkt 1 lit e

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ oparł swoje rozstrzygnięcie na nieistotnym postanowieniu Sądu Rejonowego w Szamotułach. Sąd pierwszej instancji nie zbadał merytorycznej podstawy wniosku.

Godne uwagi sformułowania

nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc zachodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że zachodzą przesłanki procesowe lub materialnoprawne unicestwiające roszczenie Sąd nie działał w granicach wniosku i nie zbadał ani jego treści i dołączonych do niego dokumentów, ani treści księgi wieczystej.

Skład orzekający

Anna Czarnecka

przewodniczący

Beata Woźniak

sędzia

Tomasz Żak

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz znaczenie prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i konkretnych przepisów k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty błąd proceduralny sądu pierwszej instancji, który może prowadzić do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jest to istotne dla praktyków prawa wieczystoksięgowego.

Błąd sądu pierwszej instancji kosztował uchyleniem postanowienia. Kluczowe znaczenie ma rozpoznanie istoty sprawy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Czarnecka Sędziowie: SO Beata Woźniak SO Tomasz Żak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2016 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z P. R. ( R. ) przy udziale T. R. ( R. ) o odłączenie działek i założenie nowych ksiąg wieczystych oraz wpis prawa własności na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 8 marca 2016 r. Dz. Kw (...) ; (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzyg-nięcie o kosztach instancji odwoławczej. SSO Beata Woźniak SSO Anna Czarnecka SSO Tomasz Żak UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił „wnioski” (zawarte w jednym piśmie) o odłączenie z księgi wieczystej (...) działki nr (...) o pow. 0,2375 ha oraz działki nr (...) o pow. 0,2557 ha i założenie dla nich nowych ksiąg wieczystych, a także o wpisanie w dziale II nowo założonych ksiąg: dla działki nr (...) własności na rzecz T. R. do 1/10 części, zaś dla działki nr (...) własności na rzecz T. R. w całości - w obu przypadkach zgodnie z treścią aktów notarialnych z dnia 8 grudnia 2015 r. sporządzonych w Kancelarii Notarialnej Notariusza E. W. . W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskodawca przedstawił ostateczną decyzję Wójta Gminy T. z dnia 18 maja 2015 r. o podziale nieruchomości, a nadto że powołał się na dokumenty wcześniej złożone do akt księgi wieczystej. Z kolei przy piśmie z dnia 25 lutego 2016 r. Notariusz nadesłał protokół o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, jaka zdarzyła się w treści jednego z aktów notarialnych. Przy zastosowaniu art. 626 9 kpc i art. 626 8 § 2 kpc , Sąd zwrócił uwagę, że wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia przy wniosku – i to bez wezwania – kompletu dokumentów, na które się powołuje i które są podstawą żądanego wpisu. Tymczasem z analizy dokumentów powołanych przez wnioskodawcę wynika, że brakuje odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach I Ns 1086/14/5, co w konsekwencji prowadziło do oddalenia żądań wnioskodawcy. W apelacji uczestnik postępowania T. R. zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na niezapoznaniu się z treścią wniosku, co jest rażącą obrazą art. 626 8 kpc . Postanowienie Sądu Rejonowego w Szamotułach w sprawie I Ns 1086/14/5 nie zostało bowiem powołane jako podstawa wnioskowanych wpisów i w ogóle nie jest związane ze sprawą. W konkluzji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W piśmie uzupełniającym apelację, datowanym na 1 czerwca 2016 r., pełnomocnik wnioskodawcy i uczestnika – po dokładnym omówieniu uchybienia, do jakiego doszło po stronie Sądu – zmienił wniosek apelacyjny i wniósł o zmianę orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. W części wstępnej niniejszego uzasadnienia przywołano w całości motywy, jakimi kierował się Sąd Rejonowy podejmując zaskarżone postanowienie. Po raz pierwszy te same żądania, które zawiera rozpoznawany teraz wniosek, zostały sformułowane w dwóch aktach notarialnych z dnia 8 grudnia 2015 r., rep. A (...) i rep. A (...) . Sąd Rejonowy żądania te oddalił prawomocnym postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r., wskazując, że do uwzględnienia wniosków brakuje ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. z dnia 18 maja 2015 r. o podziale nieruchomości. Prócz tego Sąd zwrócił uwagę na brak „aktu notarialnego – rep. (...) z postanowieniem Sądu Rejonowego w Szamotułach I Ns 1086/14/5 dotyczącego nabycia spadku po B. S. .” Uprawnieni nie zaskarżyli tego orzeczenia, natomiast obecny wnioskodawca, P. R. , wystąpił z nowym wnioskiem, do którego załączył brakującą decyzję o podziale nieruchomości ze stwierdzeniem jej ostateczności. Jak wynika z akt księgi wieczystej, Notariusz przekazał do Sądu Rejonowego przy jednym piśmie przewodnim trzy akty notarialne datowane na 8 grudnia 2015 r., przy czym dwa wpłynęły do akt niniejszej sprawy, tj. rep. A (...) i rep. A (...) , natomiast trzeci – rep. A (...) – którego załącznikiem jest postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po B. S. , zapewne trafił do akt innej księgi wieczystej. Należy podkreślić, że z treści księgi wieczystej, której dotyczy rozpatrywany wniosek (mowa o wniosku ponowionym), ani z akt tej księgi nie wynika żaden związek z B. S. . Zarzut skarżącego, że Sąd pierwszej instancji niezbyt dokładnie zapoznał się z wnioskiem, okazał się zatem trafny. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc zachodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że zachodzą przesłanki procesowe lub materialnoprawne unicestwiające roszczenie, a sąd drugiej instancji nie podzielił tej oceny. Ogólnie rzecz ujmując, do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd pierwszej instancji uznał, że należące do istoty sprawy okoliczności muszą – z przyczyn procesowych lub materialnoprawnych – pozostać poza jego ustaleniami i oceną (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2014 r., V CZ 37/14). Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swojego orzeczenia krótko, w jednym zdaniu, stwierdził, że do wniosku nie zostało załączone postanowienie Sądu Rejonowego w Szamotułach I Ns 1086/14/5 i to było jedyną przyczyną oddalenia wniosku, problem jednak w tym, że to postanowienie nie ma nic wspólnego z niniejszą sprawą. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy, zaś jego uchybienie jest skutkiem oczywistego naruszenia art. 626 8 § 1 i 2 kpc . Sąd nie działał w granicach wniosku i nie zbadał ani jego treści i dołączonych do niego dokumentów, ani treści księgi wieczystej. Z tych przyczyn, na podstawie art. 386 § 4 kpc i art. 108 § 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc , Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej; orzekając o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Rejonowy powinien zwrócić uwagę na przepis art. 79 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t. Dz.U. 2014/poz. 1025 ze zm.). SSO Beata Woźniak SSO Anna Czarnecka SSO Tomasz Żak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI