sn:119748-6e9ffc09-7b83-4b3d-8c04-f640e774865f

Sąd Najwyższy2023-10-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sędziegoart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższyzażalenieumorzenie śledztwa

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że rozpoznanie jej przez Sąd Okręgowy w Koszalinie mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy umorzonej przez prokuratora, w której zażalenia złożyli pokrzywdzeni. Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów, ze względu na zawodowe kontakty z potencjalnymi sprawcami (prokuratorem i adwokatami) oraz fakt, że postępowanie przygotowawcze od początku prowadzone było poza miejscem właściwości. W związku z tym sprawę przekazano do Sądu Okręgowego w Kaliszu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, złożony na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy umorzonej przez Prokuraturę Okręgową w Gorzowie Wielkopolskim, w której zażalenia na postanowienie o umorzeniu złożyli pokrzywdzeni J. K. i S. D. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na ugruntowany pogląd judykatury, że przepis art. 37 k.p.k. pozwala na wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości. Jako przykład takiej sytuacji wskazano możliwość wystąpienia wątpliwości co do bezstronności sędziów, gdy stroną w postępowaniu jest osoba znana sędziom z racji ścisłych kontaktów zawodowych. W przedmiotowej sprawie wskazano, że potencjalnymi sprawcami byli prokurator Prokuratury Rejonowej w K. oraz dwójka adwokatów z K., którzy uczestniczą w wielu postępowaniach przed Sądem Okręgowym w Koszalinie. Dodatkowo, postępowanie przygotowawcze od początku prowadzone było przez jednostkę inną niż wynikałoby to z właściwości miejscowej. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie mogłoby wywołać wątpliwości co do zdolności sędziów do zachowania bezstronności i na mocy art. 37 k.p.k. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy, np. ścisłe kontakty zawodowe sędziów z potencjalnymi sprawcami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowany pogląd judykatury, że dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje eliminowanie sytuacji mogących podważyć zaufanie do bezstronności sądu. Wskazano, że kontakty zawodowe sędziów z osobami będącymi stronami postępowania, zwłaszcza gdy są one powiązane z potencjalnymi sprawcami, mogą uzasadniać przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i przekazano sprawę do rozpoznania innemu sądowi

Strona wygrywająca

pokrzywdzeni (poprzez uwzględnienie ich wniosku)

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. D.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Okręgowa w Gorzowie Wielkopolskimorgan_państwowyprokurator
X. Y.osoba_fizycznapodejrzany
D. P.osoba_fizycznaadwokat
K. W.osoba_fizycznaadwokat

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten pozwala na wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 230 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość budzenia wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w Koszalinie ze względu na kontakty zawodowe z potencjalnymi sprawcami (prokuratorem i adwokatami). Fakt, że postępowanie przygotowawcze od początku prowadzone było przez jednostkę inną niż wynikałoby to z właściwości miejscowej.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy zdolność sędziów do zachowania bezstronności

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dobra wymiaru sprawiedliwości' w kontekście przekazania sprawy karnej z uwagi na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy potencjalni sprawcy to osoby związane z wymiarem sprawiedliwości (prokurator, adwokaci) i występują kontakty zawodowe z sędziami sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zachowanie pozorów bezstronności w wymiarze sprawiedliwości, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczną stronniczość. Dotyczy potencjalnych nadużyć w systemie prawnym.

Czy sędziowie mogą być bezstronni, gdy znają potencjalnych przestępców? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SN Wiesław Kozielewicz
w sprawie zażaleń pełnomocników pokrzywdzonych
J. K. i S. D.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 października 2023 r.
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 28 sierpnia 2023 r., sygn. akt II Kp 460/23,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i sprawę
Sądu Okręgowego w Koszalinie,
sygn. akt II Kp 460/23, przekazać do rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Kaliszu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2023 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim umorzył śledztwo w sprawie o czyny kwalifikowane z
art.
278 § 1 k.k. w zw. z
art.
294 § 1 k.k. w zw. z
art.
11 § 2 k.k.; z
art.
286 § 1 k.k. w zw. z
art.
230 § 1 k.k. w zw. z
art.
11 § 2 k.k.; z
art.
286 § 1 k.k., których to sprawcami mieli być ustaleni prokurator Prokuratury Rejonowej w K.: X. Y. oraz dwójka . adwokatów: D. P. i K. W.
Z wydanym w sprawie postanowieniem nie zgodzili się J. K. i S. D., którzy - poprzez swoich pełnomocników - złożyli na nie zażalenia.
Zażalenia te  zostały przekazane przez Prokuraturę Okręgową w Gorzowie Wielkopolskim do Sądu Okręgowego w Koszalinie celem ich rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w Koszalinie
jest zasadny
.
Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia  10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo 2000, nr 3, poz. 7). O zaistnieniu takich okoliczności można np. mówić wtedy, gdy stroną w postępowaniu jest osoba znana sędziom właściwego do rozpoznania sprawy sądu, z racji ścisłych, mających charakter bezpośredniej współpracy, kontaktów o charakterze zawodowym i takie okoliczności niewątpliwie istnieją w przedmiotowej sprawie.
Jak wskazano we wniosku prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim umorzył śledztwo w sprawie o czyny, których sprawcami mogli być (stosownie do treści zeznań skarżących) prokurator Prokuratury Rejonowej w K. oraz dwójka . adwokatów. Faktem jest, że wskazany prokurator od wielu lat pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych w związku toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym (sprawa ta - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości - przekazana została do Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku), jednak przedtem występował jako oskarżyciel publiczny w sprawach toczących się przed Sądem Okręgowym w K., Sądem Rejonowym w K. czy też okolicznymi sądami. Z kolei adwokaci, co do których odnoszą się zeznania J. K., mają swoje siedziby w K. i uczestniczą w wielu postępowaniach toczących się w wydziałach Sądu Okręgowego w Koszalinie. Nie bez znaczenie pozostaje również fakt, że postępowanie przygotowawcze prowadzone było od samego początku przez jednostkę inną niż wynikałoby to z właściwości miejscowej. Już na etapie postępowania przygotowawczego dostrzeżono bowiem, że nie powinno ono toczyć się w K. W tej sytuacji rozpoznanie niniejszej sprawy  przez Sąd Okręgowy w Koszalinie mogłoby wywołać (nawet nieuzasadnione) wątpliwości, co do zdolności sędziów do zachowania bezstronności w sprawie.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na mocy art. 37 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu.
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI