(...)
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, uznając, że roszczenie to zostało wyłączone przez ugodę o zniesienie współwłasności zawartą w poprzednim postępowaniu.
Powódka dochodziła zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części nieruchomości, która stanowiła współwłasność stron. Wcześniej toczyło się postępowanie o zapłatę za inny okres, a następnie strony zawarły ugodę w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd oddalił powództwo, powołując się na art. 618 § 3 k.p.c., zgodnie z którym po prawomocnym zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń, które mogły być przedmiotem tego postępowania, nawet jeśli nie zostały zgłoszone.
Powódka A. S. domagała się od pozwanego E. G. zapłaty kwoty 9 425 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części nieruchomości stanowiącej współwłasność stron w okresie od 10 stycznia 2018 roku do 5 listopada 2018 roku. Wskazała, że pozwany był zobowiązany do rozliczenia pożytków z nieruchomości, z której korzystał. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że ugoda zawarta w sprawie o zniesienie współwłasności z dnia 6 listopada 2018 roku wyczerpuje wszelkie roszczenia stron związane ze współwłasnością. Sąd Rejonowy w Kłodzku oddalił powództwo. Sąd ustalił, że strony zawarły ugodę w sprawie o zniesienie współwłasności, w której oświadczyły, że ugoda ta wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron z tytułu nakładów. Sąd powołał się na art. 618 § 3 k.p.c., zgodnie z którym po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w tym przepisie, nawet jeśli nie zostały one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Sąd uznał, że roszczenie powódki o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości mogło być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności i zostało wyłączone przez zawartą ugodę. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie takie nie może być dochodzone po prawomocnym zakończeniu postępowania o zniesienie współwłasności, zgodnie z art. 618 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 618 § 3 k.p.c., który stanowi, że po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w tym przepisie, nawet jeśli nie zostały one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Ugoda zawarta w postępowaniu o zniesienie współwłasności, która wyczerpuje wzajemne roszczenia stron, wyłącza możliwość późniejszego dochodzenia tych roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
E. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 618 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 618 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugoda zawarta w sprawie o zniesienie współwłasności wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości podlegało rozliczeniu w postępowaniu o zniesienie współwłasności i zostało wyłączone przez art. 618 § 3 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Pozwany jest w zwłoce w spełnieniu świadczenia w stosunku do powódki za okres od 10 stycznia 2018 roku do 5 listopada 2018 roku. Pozwany jest zobowiązany do rozliczenia z powódką pożytków płynących z nieruchomości za wskazany okres.
Godne uwagi sformułowania
Ugoda zawarta przed sądem nie korzysta z cechy res iudicata, ale kształtuje stan rzeczy ugodzonej (res transacta). Przepis art. 618 § 3 k.p.c. jest w swej treści stanowczy i nie czyni wyjątków w zakresie powodów niezgłoszenia roszczenia o rozliczenie nakładów poczynionych na rzecz wspólną w toku postępowania o podział majątku dorobkowego. Istota tej prekluzji polega na wyłączeniu możliwości dochodzenia roszczeń podlegających rozpatrzeniu w postępowaniu działowym i to nawet wówczas, kiedy nie zostały one przez stronę w tym postępowaniu zgłoszone.
Skład orzekający
Ewa Karp
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ugoda w sprawie o zniesienie współwłasności wyłącza późniejsze dochodzenie roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, zgodnie z art. 618 § 3 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strony zawarły ugodę w postępowaniu o zniesienie współwłasności, która wyczerpuje wzajemne roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne konsekwencje ugody zawartej w postępowaniu o zniesienie współwłasności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i nieruchomości.
“Ugoda w sprawie o podział majątku: czy zamyka drogę do dalszych roszczeń?”
Dane finansowe
WPS: 9425 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt (...) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 sierpnia 2019r. Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Ewa Karp Protokolant p.o. prot.sąd. Karolina Klijewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 roku w Kłodzku sprawy z powództwa A. S. przeciwko E. G. o zapłatę 9 425,00 zł I. Oddala powództwo; II. Zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1 817, 00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE Powódka A. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego E. G. kwoty 9 425 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 stycznia 2017 roku i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że A. G. , E. G. oraz M. M. (1) są współwłaścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) , działka nr (...) o pow. 491 m2 KW (...) ., a współwłaściciele podzielili nieruchomość do korzystania. Powódka wskazała, że nabyła nieruchomość przed zawarciem związku małżeńskiego z E. G. . A. i E. G. mają prawo wyłącznego i bezpośredniego korzystania z wydzielonej części nieruchomości przyległej bezpośrednio do nieruchomości, na której położony jest Pensjonat (...) . Na wydzielonej dla A. i E. G. części nieruchomości przyległej do nieruchomości, na której znajduje się pensjonat (...) , strony w czasie trwania wspólności majątkowej postawiły wiatę z grillem na 40 osób z przeznaczeniem dla gości pensjonatu (...) , wybudowano tez plac zabaw i postawiono kontenery do użytku gości pensjonatu. Od 18 sierpnia 2014 roku powódka nie korzysta z wydzielonej do korzystania części nieruchomości stanowiącej współwłasność stron, do czego została zmuszona przez pozwanego. Przed Sądem Rejonowym toczyła się sprawa o wynagrodzenie, z tytułu korzystania z nieruchomości, zakończona prawomocnym orzeczeniem wydanym 12 stycznia 2018 roku pod sygn. (...) , którym Sąd zobowiązał pozwanego do zapłaty wynagrodzenia za okres od 18 sierpnia 2015 roku do 9 stycznia 2017 roku i pozwany uiścił zasądzona kwotę zgodnie z wyrokiem i opinią biegłego, wydaną w tamtej sprawie, nieruchomość była przez pozwanego najczęściej używana od kwietnia do połowy listopada, wówczas czerpał z niej najwięcej zysku. 6 listopada 2018 roku powódka zawarła ugodę z pozwanym w sprawie (...) , dotyczącą zniesienia współwłasności tejże nieruchomości. Zdaniem powódki pozwany jest w zwłoce w spełnieniu świadczenia w stosunku do powódki za okres od 10 stycznia 2018 roku do dnia poprzedzającego zniesienie współwłasności, to jest do 5 listopada 2018 roku. Powódka wezwała pozwanego do zapłaty jej świadczenia, ale wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Pozwany zobowiązany jest do rozliczenia z powódką pożytków płynących z nieruchomości za wskazany okres. Pozwany E. G. wniósł o oddalenie powództwa w całości i wskazał, że od dnia wydzierżawienia obiektu na podstawie umowy dzierżawy z 30 września 2015 roku nie prowadzi pensjonatu i nie udostępnia obiektu gościom pensjonatu ani nieruchomości nie wykorzystuje. Strony 6 listopada 2018 roku zawarły ugodę sądową, dotycząca własności spornego terenu i w ocenie pozwanego ugoda ta wyczerpuje wszelkie roszczenia stron związane ze współwłasnością, w tym roszczenie dochodzone pozwem. Każda ze stron wywiązała się z zawartej ugody, a ugoda obejmowała wszelkie kwestie związane z przedmiotowym gruntem, a gdyby uzgodnienia dotyczyły tylko częściowego podziału miałoby to odzwierciedlenie w treści ugody. Zainteresowani byli zgodni, że ugoda wyczerpuje wszelkie kwestie związane z podziałem majątku wspólnego. Ugoda wyczerpała wzajemne roszczenia dotyczące ich wspólnej nieruchomości. Powódka nie wykazała, by pozwany zabraniał jej korzystania z nieruchomości i by próbowała korzystać z nieruchomości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30 września 2015 roku E. G. jako wydzierżawiający prowadzący działalność gospodarczą pod firmą pensjonat (...) , zawarł umowę z synem M. W. dotyczącą dzierżawy pensjonatu (...) przy ul. (...) w P. . Dowód: Umowa K- 59-65 Wyrokiem wydanym w dniu 12 stycznia 2018 roku, w sprawie (...) , Sąd Rejonowy w Kłodzku zasądził na rzecz powódki od pozwanego kwotę 6 476 zł. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, ze posadowiona na działce wiata faktycznie jest wykorzystywana, a zatem przynosi realny zysk w okresach od kwietnia do połowy listopada każdego kolejnego roku, a strony są współwłaścicielami działki przynoszącej pożytki i przyznał powódce wskazaną kwotę za okres do wytoczenia powództwa. Biegły wydał w sprawie opinię dotyczącą działki (...) o powierzchni 0, 0300 m2. stanowiącej wówczas współwłasność stron. Dowód: wyrok z uzasadnieniem K 157, 163-165 akt (...) , odpis z Kw K- 14 i akt notarialny k- 7- 10 akt (...) W dniu 31 lipca 2018 roku E. G. wniósł o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) , KW (...) . W dniu 6 listopada 2018 r. strony zawarły we wskazanej sprawie ugodę, w której wnioskodawca E. G. i uczestniczka postępowania A. S. dokonują zgodnego częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości, położonej w P. przy ul. (...) , obejmującej działki, oznaczone geodezyjnie numerami (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą numer (...) , stanowiącej współwłasność: E. G. w udziale (...) części, A. S. w udziale (...) części i M. M. (2) w udziale (...) , w ten sposób, że uczestniczka A. S. przekazuje swój udział w nieruchomości - w wysokości (...) części - na rzecz wnioskodawcy E. G. , ze spłatą w kwocie 35.000 zł. Wnioskodawca E. G. zobowiązał się zapłacić na rzecz uczestniczki A. S. kwotę 35.000 zł w terminie miesiąca od zawarcia ugody, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi zapłaty. Uczestniczka wyraziła zgodę na powyższe. Wnioskodawca i uczestniczka oświadczyli, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron, z tytułu nakładów, poniesionych z majątku wspólnego i majątków osobistych, na budowę wiaty, posadowionej na przedmiotowej nieruchomości. Dowód: pismo k- 8 i wniosek K- 2-4 akt i (...) , ugoda K- 75 akt (...) Do akt (...) powódka dołączyła wezwanie do zapłaty skierowane do pozwanego z datą 5 listopada 2018 roku, wskazując, że domaga się wynagrodzenia za bezprawne korzystanie przez pozwanego z nieruchomości na której wzniesiona została wiata z grillem, za okres od 10 stycznia 2017 roku do 5 listopada 2018 roku, bowiem okres do stycznia 2017 r.objęty był zakończoną prawomocnie sprawą sądową. Dowód: wezwanie K- 6 Nieruchomość położona w P. przy ul. (...) składa się z działek (...) . Dowód: odpis z KW K- 11-15 Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa, jak wynika z treści pozwu, dotyczy działki nr (...) , podczas gdy w Księdze wieczystej nieruchomości wymienione są działki (...) , a wezwanie do zapłaty z dnia 5 listopada 2018 roku nie wymienia numeru działki, której dotyczy. Pozew zawiera błędne uzasadnienie wskazując, że A. G. , E. G. oraz M. M. (1) są współwłaścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) , działka nr (...) o pow. 491 m2 KW (...) ., podczas gdy współwłaścicielami nieruchomości są aktualnie E. G. i M. M. (2) , a nieruchomość składa się z działek (...) . Nie jest sporne, ze toczyła się między stronami sprawa o zapłatę pod sygn. (...) dotycząca działki (...) i korzystania z niej, zakończona wyrokiem z dnia 12 stycznia 2018 r. Nie jest też sporne, że strony zawarły ugodę w sprawie o zniesienie współwłasności w dniu 6 listopada 2018 roku, a Sąd wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Wnioskodawca i uczestniczka oświadczyli, że wskazana ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron, z tytułu nakładów, poniesionych z majątku wspólnego i majątków osobistych, na budowę wiaty, posadowionej na przedmiotowej nieruchomości. Ugoda dotyczy działek (...) . Ugoda zawarta przed sądem nie korzysta z cechy res iudicata, ale kształtuje stan rzeczy ugodzonej (res transacta). Konsekwencją wciągnięcia osnowy ugody do protokołu rozprawy jest umorzenie postępowania, ponieważ strony odstępują od swoich roszczeń, a ich spór wygasa. Różnicą, jaka istnieje pomiędzy powagą rzeczy osądzonej a ugodzonej, jest kwestia dopuszczalności ponownego postępowania. W pierwszym przypadku postępowanie nie jest dopuszczalne z mocy prawa. Jeżeli zdarzy się, że strona ponownie wystąpi z roszczeniem przeciwko tej samej stronie, w stosunku do której zostało ono już prawomocnie osądzone, sąd odrzuci pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. W drugim przypadku sprawa może ponownie zostać przyjęta przez sąd do rozpoznania, jednak pozwany powinien podnieść zarzut rzeczy ugodzonej, co z kolei powinno skutkować oddaleniem takiego powództwa. Gdy strony sporu zawrą ugodę, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Do momentu jego uprawomocnienia się strony mogą uchylić się od skutków ugody poprzez jej odwołanie z uzasadnionych przyczyn, natomiast po uprawomocnieniu się takiego postanowienia każda ze stron może tylko podnieść zarzuty materialnoprawne np. wady oświadczenia woli. Ugoda zawarta przed sądem jest jednak równoważna prawomocnemu wyrokowi w aspekcie wykonalności, bowiem stanowi równorzędny tytuł egzekucyjny. Podobnie jak wyrok, może ona być przekazana komornikowi z wnioskiem o wszczęcie egzekucji po uzyskaniu klauzuli wykonalności. / 1 Uchwała SN z dnia 17 września 1957 r., I Co 20/57, OSPiKA 1958, z. 10, poz. 261; wyrok SN z dnia 15 marca 2002 r., II CKN 1415/00, Lex, nr 53284, 2 J. Bodio [w:] Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego . Komentarz, Oficyna, 2008, wyd. III, Oficyna 2008./. W przedmiotowej sprawie ugoda dotycząca zniesienia współwłasności nieruchomości obejmującej działki (...) (...) , w tym nakładów na wiatę wzniesioną przez strony, została już wykonana, a powódka A. S. przestała być współwłaścicielką nieruchomości. Zgodnie z art. 618 .. k.p.c. § 1. W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. § 2. Z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Jeżeli jednak postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku, przekazanie następuje tylko wówczas, gdy sąd drugiej instancji uchyli wyrok i sprawę przekaże do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności. § 3. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Postępowanie o zniesienie współwłasności ma na celu rozstrzygnięcie o całokształcie stosunków prawnych łączących współwłaścicieli do chwili zniesienia współwłasności. W szczególności w toku tego postępowania sąd rozstrzyga wszelkie spory o wzajemne roszczenia współwłaścicieli (rozpoznawane również w trybie procesowym) dotyczące: prawa do żądania zniesienia współwłasności. Prawomocne postanowienie o umorzeniu całego postępowania w sprawie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Okoliczności jednak stanowiące przyczynę umorzenia – tu zawarcie ugody, mogą decydować o merytorycznym wyniku ponownego postępowania. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 8 maja 2013 r. I Ca 126/13 :” Przepis art. 618 § 3 k.p.c. jest w swej treści stanowczy i nie czyni wyjątków w zakresie powodów niezgłoszenia roszczenia o rozliczenie nakładów poczynionych na rzecz wspólną w toku postępowania o podział majątku dorobkowego. Późniejsze dochodzenie roszczeń w tym zakresie jest przez pryzmat tego przepisu niedopuszczalne.” W wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 marca 2014 r. I ACa 816/13, wskazano;” Artykuł 618§3 k.p.c. uznawany jest za przepis o charakterze materialnoprawnym, wprowadzający "swoistą prekluzję". Istota tej prekluzji polega na wyłączeniu możliwości dochodzenia roszczeń podlegających rozpatrzeniu w postępowaniu działowym i to nawet wówczas, kiedy nie zostały one przez stronę w tym postępowaniu zgłoszone. Przepis ten ogranicza zatem swobodę wyboru przez stronę momentu zgłoszenia roszczenia, narzucając konieczność skumulowania wszystkich spornych kwestii dotyczących likwidowanego wielopodmiotowego stosunku prawnego w granicach jednego postępowania. Skutkiem wprowadzonej w art. 618 § 3 k.p.c. prekluzji jest więc wyłączenie możliwości późniejszego dochodzenia na drodze sądowej roszczeń, które mogły być przedmiotem orzeczenia działowego. Skoro więc roszczenie związane z bezumownym korzystaniem przez pozwanych z nieruchomości (...) nie zostało rozliczone w postępowaniu o zniesienie współwłasności, nie ulega zatem wątpliwości, że ze względu na regulację zawartą w art. 618 § 3 k.p.c. , powódka po uprawomocnieniu się postanowienia (..) nie mogła skutecznie dochodzić tego roszczenia w rozpatrywanej obecnie sprawie. Przytoczony § 3.wskazujący:” Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.”, stanowi, przy uwzględnieniu przytoczonych powyżej okoliczności, przepisów i poglądów orzecznictwa, podstawę oddalenia powództwa. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI