saos:486923

Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P.Poznań2023-04-12
SAOSnieruchomościwłasność i użytkowanie wieczysteŚredniarejonowy
nieruchomościwłasnośćposiadaniewynagrodzenieprzedawnieniesłużebność przesyłuk.c.k.p.c.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezprawne korzystanie z nieruchomości, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ momentem zwrotu rzeczy było ustanowienie służebności przesyłu, a nie sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego.

Powództwo Miasta P. o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości zostało oddalone przez Sąd Rejonowy. Sąd uznał roszczenie za przedawnione, powołując się na art. 229 k.c. w zw. z art. 230 k.c. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie momentu zwrotu rzeczy, którym sąd uznał ustanowienie służebności przesyłu aktem notarialnym, a nie sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego. W konsekwencji, roczny termin przedawnienia upłynął przed wniesieniem pozwu.

Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. oddalił powództwo Miasta P. przeciwko spółce z o.o. o zapłatę wynagrodzenia za bezprawne korzystanie z nieruchomości. Powód domagał się zapłaty na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c., argumentując, że pozwana była posiadaczem zależnym nieruchomości. Sąd, stosując odpowiednio przepisy dotyczące samoistnego posiadacza (art. 230 k.c.), uznał roszczenie za przedawnione. Zgodnie z art. 229 k.c., roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. Sąd odrzucił argumentację powoda, że zwrot rzeczy następuje dopiero z chwilą sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. Przyjął, że ustanowienie służebności przesyłu aktem notarialnym z dnia 2 grudnia 2020 r. stanowiło zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c. Od tego momentu rozpoczął bieg roczny termin przedawnienia, który upłynął z dniem 2 grudnia 2021 r. Pozew został wniesiony 18 listopada 2022 r., co oznaczało, że roszczenie było już przedawnione. Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. "Zwrot rzeczy" należy interpretować szeroko, obejmując wszelkie formy odzyskania przez właściciela posiadania rzeczy, w tym ustanowienie służebności przesyłu, a nie tylko fizyczne wydanie potwierdzone protokołem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustanowienie służebności przesyłu aktem notarialnym stanowiło zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c., co uruchomiło bieg rocznego terminu przedawnienia. Argumentacja powoda o konieczności sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego została odrzucona jako zbyt wąska interpretacja przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Miasto P.organ_państwowypowódka
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 230

Kodeks cywilny

k.c. art. 229

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

k.c. art. 224 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 348

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 505 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powódki uległo przedawnieniu, ponieważ roczny termin przedawnienia rozpoczął bieg z dniem ustanowienia służebności przesyłu, a nie z chwilą sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego.

Odrzucone argumenty

Momentem zwrotu rzeczy, od którego należy liczyć bieg terminu przedawnienia, jest wyłącznie chwila sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c. ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej Zasadnym okazał się zarzut przedawnienia roszczenia. Roszczenie właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przedawnienia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy ( art. 229 k.c. ). Powód podnosił, że nie nastąpił zwrot rzeczy, albowiem nie sporządzono protokołu zdawczo-odbiorczego. Judykatura wypracowała stanowisko, że zbyt daleko idące jest twierdzenie jakoby o zwrocie rzeczy w rozumieniu art. 229 § 1 k.c. można mówić tylko wówczas, gdy właściciel faktycznie objął nad nią władztwo. W ramach pojęcia "zwrot rzeczy" mieszczą się wszelkie formy odzyskania przez właściciela posiadania rzeczy np. oddanie rzeczy przez posiadacza, odzyskanie rzeczy przez właściciela w wyniku procesu windykacyjnego, zawładnięcie rzeczą przez właściciela. Ustanowienie służebności przesyłu aktem notarialnym z 2 grudnia 2020 r. usunęło stan bezprawności i stanowiło zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c.

Skład orzekający

M. P.

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zwrot rzeczy\" w kontekście przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości, zwłaszcza w sytuacjach braku protokołu zdawczo-odbiorczego i ustanowienia służebności przesyłu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w przypadkach, gdzie stan faktyczny jest odmienny lub gdy strony wyraźnie uregulowały kwestię zwrotu rzeczy inaczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na praktyczną interpretację pojęcia "zwrot rzeczy" w kontekście przedawnienia, co ma znaczenie w sporach o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości.

Kiedy "zwrot rzeczy" uruchamia bieg przedawnienia? Sąd rozstrzyga o kluczowej dacie.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 270 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 12 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. , Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy M. P. Protokolant: p.o. stażysty P. D. po rozpoznaniu 12 kwietnia 2023 r. na rozprawie w sprawie z powództwa Miasta P. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę I. Oddala powództwo, II. zasądza od powódki na rzecz pozwanej 287 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku. Asesor sądowy M. P. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c. ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej Żądanie powoda podlegało oddaleniu. Powód wywodził swoje roszczenie na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. Zgodnie z art. 224 § 2 k.c. od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył. W pierwszej kolejności należało wskazać, że pozwana nie kwestionowała swojego statusu jako posiadacza zależnego, podnosząc jednak, że zgodnie z art. 230 k.c. zastosowanie do sytuacji pozwanej znajdują przepisy art. 224-229 k.c. Przepis art. 230 k.c. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 224-229 k.c. w stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego. (Wyrok SN z 8.04.2016 r., I CSK 180/15, LEX nr 2054082.) Zasadnym okazał się zarzut przedawnienia roszczenia. Roszczenie właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przedawnienia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy ( art. 229 k.c. ). Powód podnosił, że nie nastąpił zwrot rzeczy, albowiem nie sporządzono protokołu zdawczo-odbiorczego. Twierdzenia te, zrównujące moment wydania rzeczy z momentem sporządzenia protokołu zdawczo–odbiorczego były chybione i w żaden sposób nie zasługiwały na uwzględnienie. Judykatura wypracowała stanowisko, że zbyt daleko idące jest twierdzenie jakoby o zwrocie rzeczy w rozumieniu art. 229 § 1 k.c. można mówić tylko wówczas, gdy właściciel faktycznie objął nad nią władztwo. Po pierwsze, uzależniałby on aktualizację przesłanki obliczania początku biegu terminu przedawnienia, od jednostronnej decyzji właściciela. On zaś z różnych pobudek - także ekonomicznych lub czystej złośliwości - może nie być zainteresowany fizycznym przejęciem rzeczy. Pogląd tej równocześnie pomija elementy rzymskiej tradycji prawnej zawarte w przepisach kodeksu cywilnego , które - obok fizycznego wydania rzeczy - przewidują również inne sposoby skutecznego dokonania przeniesienia jej posiadania (np. art. 348 k.c. nie wspominając o traditio brevi menu oraz traditio longa manu ). W ramach pojęcia "zwrot rzeczy" mieszczą się wszelkie formy odzyskania przez właściciela posiadania rzeczy np. oddanie rzeczy przez posiadacza, odzyskanie rzeczy przez właściciela w wyniku procesu windykacyjnego, zawładnięcie rzeczą przez właściciela. Jednocześnie interpretacja jest na tyle szeroka, że nie ogranicza się tylko do sytuacji, gdy następuje fizyczne wydanie rzeczy przez posiadacza właścicielowi, ale obejmuje również inne sytuacje, adekwatne dla wszelkich wypadków odzyskania przez właściciela władztwa nad rzeczą (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 maja 2002 r., I ACa 1400/01). Zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 § 1 k.c. należy interpretować w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inna osobę za właściciela i przez swoje zachowanie wyraża wole wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wole jej odebrania. (tak Wyrok SA w Białymstoku z 8.12.2017 r., I ACa 584/17, LEX nr 2662891) W niniejszej sprawie ustanowienie służebności przesyłu aktem notarialnym z 2 grudnia 2020 r. usunęło stan bezprawności i stanowiło zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c. Od tego momentu bieg rozpoczął roczny termin przedawnienia, który upłynął z dniem 2 grudnia 2021 r. W dniu wniesienia pozwu (18 listopada 2022 r.) roszczenie powódki było już przedawnione. Już z samej treści pozwu wynikało, że pozwana bezprawnie korzystała z nieruchomości do dnia 1 grudnia 2020 r. Sama powódka jako zakończenie korzystania przez pozwaną z jej nieruchomości wskazała na dzień przed ustanowieniem służebności przesyłu. To właśnie dzień ustanowienia służebności przesyłu wskazywała jako zakończenie bezprawnego zajmowania gruntu przez pozwaną. Zrównanie przez powódkę momentu zwrotu rzeczy z chwilą wydania protokołu zdawczo – odbiorczego stanowiło, niczym nieusprawiedliwione i nieznajdujące uzasadnienia w treści przepisu, ograniczenie pojęcia, wyłącznie do sytuacji fizycznego zwrotu rzeczy, co więcej potwierdzonego spełnieniem niewymaganej przez ustawodawcę formalności w postaci sporządzenia protokołu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku i oddalił powództwo jako przedawnione na podstawie powołanych przepisów. W punkcie II Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 98 § 1 i 1 1 k.p.c. Na zasądzoną kwotę złożyło się 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 270 zł wynagrodzenia pełnomocnika (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. o opłatach za czynności radców prawnych, t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Asesor sądowy M. P.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI