saos:468228

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2021-12-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
zapłataapelacjakoszty procesurozłożenie na ratysytuacja finansowadługiorzecznictwo cywilne

Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, utrzymując w mocy zasądzenie kwoty i odrzucając wniosek o rozłożenie na raty oraz obciążenie kosztami procesu.

Powód dochodził zapłaty od pozwanej kwoty 5 657,29 zł. Sąd Rejonowy zasądził 4 558,70 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i odrzucając wniosek pozwanej o rozłożenie świadczenia na raty. Pozwana wniosła apelację, kwestionując odmowę rozłożenia na raty i obciążenie kosztami procesu. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że wniosek o rozłożenie na raty nie może być iluzoryczny, a trudna sytuacja finansowa pozwanej, wynikająca z jej własnych długów, nie uzasadniała zastosowania art. 102 k.p.c.

Powód (...) W. wniósł o zasądzenie od pozwanej M. B. kwoty 5 657,29 zł wraz z odsetkami. Nakazem zapłaty referendarza sądowego żądanie pozwu zostało uwzględnione, jednak pozwana wniosła sprzeciw, kwestionując konieczność jednorazowej spłaty i obowiązek zapłaty kosztów. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4 558,70 zł z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, oddalił wniosek pozwanej o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 653,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwana wniosła apelację od wyroku w punktach dotyczących odmowy rozłożenia na raty i kosztów procesu, argumentując trudną sytuacją finansową. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd wskazał, że wniosek o rozłożenie świadczenia na raty nie może być iluzoryczny, a trudna sytuacja finansowa pozwanej, wynikająca z jej znacznych długów (ponad 40 000 zł) przy dochodach około 2 000 zł, nie uzasadniała rozłożenia spłaty na raty, zwłaszcza że pozwana nie zaproponowała żadnych konkretnych rat ani nie dokonała wpłat. Sąd odniósł się również do opinii biegłego psychiatry, stwierdzając, że pozwana w opiniowanym okresie nie przejawiała zaburzeń psychicznych, a kompulsywne zakupy nie były skutkiem zniesienia kontroli nad zachowaniem. Odnosząc się do kosztów procesu, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 100 k.p.c. i nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. (nieobciążanie kosztami w szczególnie uzasadnionych przypadkach), gdyż trudna sytuacja finansowa pozwanej nie stanowiła wystarczającej podstawy do odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a pozwana została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego w kwocie 450 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o rozłożenie świadczenia na raty nie może mieć charakteru iluzorycznego, a trudna sytuacja finansowa pozwanej, wynikająca z jej własnych długów, nie uzasadniała zastosowania tego środka, zwłaszcza przy braku propozycji realnych rat.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem rozłożenia spłaty na raty jest realne umożliwienie spłaty. Pozwana, mając znaczne długi i niskie dochody, nie była w stanie zaproponować realnych rat, a sama apelacja nie zawierała konkretnej propozycji. Ponadto, sąd odwołał się do opinii biegłego, która nie wykazała zaburzeń psychicznych uzasadniających kompulsywne zakupy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
M. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddalił apelację na podstawie tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis obciążając strony kosztami stosunkowo.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może odstąpić od obciążania kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Przepis ten powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z §2 pkt 3

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja finansowa pozwanej nie uzasadnia rozłożenia świadczenia na raty, gdy nie zaproponowano realnych rat. Trudna sytuacja finansowa pozwanej nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii biegłego był niezasadny z uwagi na zakres zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Pozwana kwestionowała konieczność jednorazowej spłaty i obowiązek zapłaty kosztów. Pozwana argumentowała, że nie ma środków na zapłatę kosztów procesu. Pozwana wniosła o ponowne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

celem rozłożenia spłaty należności na raty jest realne umożliwienie spłaty osobie zobowiązanej Rozłożenie świadczenia na raty nie może mieć charakteru iluzorycznego wyłącznie trudna sytuacja pozwanej ( powstała na skutek zadłużenia) nie uzasadniała w niniejszej sprawie zastosowania art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Brygida Łagodzińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy rozłożenia świadczenia na raty w przypadku znacznych długów i braku realnych propozycji spłaty, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i finansowego pozwanej. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od okoliczności konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących rozłożenia świadczenia na raty oraz kosztów procesu, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje również, że trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie zawsze jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosków strony.

Czy trudna sytuacja finansowa zawsze pozwala na rozłożenie długu na raty? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5657,29 PLN

zasądzone świadczenie główne: 4558,7 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny- Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Brygida Łagodzińska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2021 w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) z siedzibą (...) W. przeciwko M. B. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 5 lutego 2021 roku sygn. akt IXC 2340/19 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 450 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Brygida Łagodzińska UZASADNIENIE Powód (...) (...) W. wniósł o zasądzenie od pozwanej M. B. kwoty 5 657,29 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych. Nakazem zapłaty z 2 sierpnia 2019 r. wydanym w postępowaniu upominawczym referendarz sądowy uwzględnił żądanie pozwu. We wniesionym w ustawowym terminie sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana zaskarżyła konieczność jednorazowej spłaty kwoty oraz obowiązek zapłaty kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w punkcie 1. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4 558,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 25 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty; w punkcie 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie 3. oddalił wniosek pozwanej o rozłożenie zasądzonego w punkcie 1. wyroku świadczenia na raty, w punkcie 4. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 653,60 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu oraz w punkcie 5. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa – Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. Apelację od wyroku wniosła pozwana zaskarżając orzeczenie w punktach 3. oraz 4. Orzeczeniu co do punktu 3. zarzuciła nieuwzględnienie wniosku pozwanej o rozłożenie na raty zasądzonego w punkcie 1. wyroku świadczenia, podczas gdy pozwana znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie dokonać jednorazowej spłaty należności. Co do punktu 4. zarzuciła, że pozwana nie ma środków żeby zapłacić kwotę 1 653,60 zł z tytułu kosztów procesu, dla pozwanej każde 50 zł to duża kwota. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu w instancji odwoławczej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna. Pozwana zaskarżyła wyrok w części co do punktu 3. oddalającego wniosek o rozłożenie świadczenia na raty oraz co do punktu 4. w przedmiocie kosztów procesu. Przede wszystkim zauważyć należy, że poza kwestionowaniem opinii biegłego psychiatry i wnioskiem o ponowne przeprowadzenie dowodu apelująca nie wskazała żadnych argumentów uzasadniających rozłożenie świadczenia na raty czy też odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami procesu. Podkreślić należy, że z uwagi na zakres zaskarżenia, który nie obejmował punktu 1. w którym zasądzone zostało świadczenie główne wraz z odsetkami, wniosek o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii biegłego był niezasadny. W tej części wyrok jest bowiem prawomocny. Okoliczność wydania opinii w innych sprawach przez biegłych D. K. i A. T. nie mogła mieć żadnego wpływu na apelację z uwagi na brak zaskarżenia punktu 1. W przypadku zaś rozłożenia spłaty na raty wniosek o kolejny dowód z opinii jest nieprzydatny. Sąd pierwszej instancji obszernie w uzasadnieniu wyroku odniósł się do wniosku pozwanej. W szczególności zauważyć należy, że celem rozłożenia spłaty należności na raty jest realne umożliwienie spłaty osobie zobowiązanej. Rozłożenie świadczenia na raty nie może mieć charakteru iluzorycznego. W tym zaś przypadku mając na uwadze znaczne długi pozwanej ponad 40 000 zł, przy dochodach około 2 000 zł pozwana nie jest w stanie zaproponować realnych rat. Pozwana w apelacji zresztą nie zaproponowała żadnej raty, w szczególności zaś nie dokonała na rzecz powoda żadnej wpłaty, choć sprawa trwa już od 2019 roku. Ubocznie zauważyć należy, że do akt przed Sądem pierwszej instancji została już dołączona opinia wydana przez biegłą sądową D. W. wraz z zespołem opiniującym do sprawy (...) Sądu Rejonowego (...) . Biegły sądowy psychiatra M. M. wydając opinię zapoznał się z powyższą opinią. Wskazał wyraźnie po analizie materiału dowodowego i przeprowadzonym badaniu, że po koniec sierpnia 2017 roku odnotowano jedynie objawy niepokoju u pozwanej oraz niewielkie obniżenie nastroju, stan psychiczny opisywany przez lekarza prowadzącego został określony jako stabilny, bez objawów psychopatologicznych. Biegły stwierdził, że pozwana w opiniowanym okresie nie przejawiała zaburzeń ze sfery psychicznej. Kompulsywne zakupy w okresie 2017 roku nie były skutkiem zniesienia kontroli nad swoim zachowaniem jak również zniesienia świadomej i swobodnej woli. U pozwanej nie występowały takie stany psychiczne, które mogłyby taką kontrolę, świadomość oraz wolną wolę znosić. Co do kosztów procesu to wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 100 k.p.c. obciążając strony kosztami stosunkowo. Brak było również podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. poprzez nieobciążenie pozwanej kosztami procesu. Sąd może odstąpić od obciążania kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu. Jednakże ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Przepis ten powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 11 marca 2011 roku, II CZ 104/10, z dnia 16 lutego 2011 roku, II CZ 203/10). Zdaniem Sądu Okręgowego wyłącznie trudna sytuacja pozwanej ( powstała na skutek zadłużenia) nie uzasadniała w niniejszej sprawie zastosowania art. 102 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając nimi pozwaną jako stronę przegrywającą. Powód poniósł koszty zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł ustalone na podstawie §10 ust. 1 pkt 1 w zw. z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Brygida Łagodzińska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI