saos:470844
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 26 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia zasądził od pozwanego banku na rzecz powoda kwotę 27.310,88 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Sąd uznał, że umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF zawierała klauzule abuzywne (§ 7 ust. 6 umowy i § 11 ust. 5 Regulaminu, dotyczące ustalania kursu CHF do wewnętrznych tabel kursów banku oraz § 6 ust. 2 umowy, dotyczące zasad zmiany oprocentowania), które nie mogły zostać zastąpione przepisami dyspozytywnymi, co skutkowało nieważnością całej umowy. Zasądzenie kwoty nastąpiło na podstawie przepisów o świadczeniach nienależnych (art. 411 KC). Sąd Rejonowy odrzucił zarzut przedawnienia, uznając 10-letni termin dla roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia. Pozwany bank zaskarżył wyrok, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (m.in. art. 233 § 1 kpc) i materialnego (m.in. art. 69 Prawa bankowego, art. 58 KC, art. 385¹ KC, art. 353¹ KC). Bank kwestionował m.in. ocenę dowodów, brak wyjaśnienia mechanizmu indeksacji, możliwość zawarcia umowy złotowej, pominięcie dowodu z opinii biegłego oraz zastosowanie przepisów o nieważności umowy. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że klauzule indeksacyjne dające bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty są abuzywne, a ich usunięcie prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ nie można jej zastąpić przepisami prawa krajowego ani kursami NBP bez zgody stron. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w tym zarzut przedawnienia. Utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od banku na rzecz konsumenta zwrot wpłaconych środków jako świadczenia nienależnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów CHF i skutków nieważności umowy, a także kwestii przedawnienia roszczeń konsumentów.
Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji art. 358 § 2 KC, a także specyfiki klauzul indeksacyjnych opartych na tabelach kursowych banku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, odwołujące się do wewnętrznych tabel kursów banku, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ dają bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne, które pozwalają bankowi na dowolne ustalanie kursów walut w oparciu o wewnętrzne tabele, nie są jednoznaczne i nie pozwalają konsumentowi na oszacowanie konsekwencji ekonomicznych. Brak obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów ustalania kursu przez bank prowadzi do nierównowagi kontraktowej.
Jaki jest skutek uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne dla ważności całej umowy kredytu indeksowanego do CHF?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutkiem jest nieważność całej umowy, jeśli usunięcie klauzul abuzywnych prowadzi do tak istotnej zmiany charakteru umowy, że nie mogłaby ona zostać zawarta w tej formie, a nie ma możliwości jej uzupełnienia przepisami prawa lub zgodnym oświadczeniem stron.
Uzasadnienie
Usunięcie abuzywnych klauzul indeksacyjnych w tym przypadku prowadzi do braku możliwości ustalenia kursu wymiany i oprocentowania, co uniemożliwia dalsze wykonywanie umowy w dotychczasowym kształcie. Zastąpienie ich kursami NBP lub innymi przepisami nie jest możliwe bez zgody stron, a zmiana charakteru umowy byłaby sprzeczna z wolą stron przy jej zawieraniu.
Czy roszczenie konsumenta o zwrot świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu indeksowanego do CHF ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z nieważnej umowy kredytu indeksowanego do CHF nie ulega przedawnieniu w standardowym terminie, a bieg terminu przedawnienia może rozpocząć się dopiero po podjęciu przez konsumenta świadomej decyzji o unieważnieniu umowy.
Uzasadnienie
Z uwagi na ochronę konsumenta i możliwość wyboru między sanowaniem umowy a jej unieważnieniem, termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń nie rozpoczyna biegu od razu. Konsument musi mieć możliwość świadomego podjęcia decyzji, a sąd nie powinien zastępować go w tej ocenie. W przypadku braku zgody na uzupełnienie umowy, umowa jest nieważna od początku.
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, która zawierała klauzule abuzywne, może zostać uzupełniona poprzez zastosowanie średniego kursu NBP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie może zostać uzupełniona poprzez zastosowanie średniego kursu NBP, ponieważ nie ma ku temu podstaw prawnych, a takie uzupełnienie prowadziłoby do istotnego przekształcenia umowy, co jest niedopuszczalne bez zgody stron.
Uzasadnienie
Przepis art. 358 § 2 KC, który wszedł w życie po zawarciu umowy, nie ma zastosowania. Brak jest normy prawnej pozwalającej na wypełnienie luki po abuzywnej klauzuli indeksacyjnej przepisami o charakterze ogólnym, a taka operacja nie była objęta zgodnym zamiarem stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | powód |
| Pozwany Bank | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Uznanie klauzul indeksacyjnych za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) z uwagi na brak jednoznaczności i możliwość dowolnego kształtowania kursu waluty przez bank.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu świadczeń nienależnych od banku na rzecz konsumenta w przypadku nieważności umowy.
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta, ale umowa pozostaje w mocy, jeśli jej dalsze obowiązywanie jest możliwe po wyłączeniu tych postanowień.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego NBP (nie miał zastosowania).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule indeksacyjne dające bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty są abuzywne. • Usunięcie klauzul abuzywnych prowadzi do nieważności całej umowy, gdy nie można jej uzupełnić bez zmiany jej charakteru. • Roszczenie o zwrot świadczeń nienależnych z nieważnej umowy nie ulega przedawnieniu w standardowym terminie.
Odrzucone argumenty
Umowa nie zawierała klauzul abuzywnych. • Konsument był należycie poinformowany o ryzyku kursowym. • Umowa mogła zostać uzupełniona kursem średnim NBP. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Samo usunięcie abuzywnych zapisów doprowadziłoby do przekształcenia umowy kredytu w kredyt złotówkowy ewentualnie oparty na preferencyjnej stawce oprocentowania LIBOR • nie ma żadnej wątpliwości, że indeksacja tego kredytu stanowi jedyną podstawę dla stopy procentowej opartej na stopie LIBOR CHF • nie można zastosować średniego kursu NBP do przeliczenia CHF na PLN, bowiem brak jest podstaw aby lukę w umowie wypełniać przepisami, które nie mają charakteru dyspozytywnego w sytuacji, gdy obie strony umowy nie wyrażą na to zgody • nieuczciwy charakter warunku umownego nie może podlegać żadnemu terminowi przedawnienia
Skład orzekający
Grzegorz Karaś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów CHF i skutków nieważności umowy, a także kwestii przedawnienia roszczeń konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji art. 358 § 2 KC, a także specyfiki klauzul indeksacyjnych opartych na tabelach kursowych banku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności umowy i przedawnienia ma istotne znaczenie praktyczne.
“Kredyt CHF okazał się nieważny? Bank musi oddać pieniądze!”
Dane finansowe
WPS: 27 310,88 PLN
zwrot świadczenia nienależnego: 27 310,88 PLN
zwrot kosztów procesu: 4617 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.