Orzeczenie · 2025-11-06

saos:537673

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-06
SAOSCywilneochrona konsumentówokręgowy
kredyt CHFabuzywnośćklauzula przeliczeniowanieważność umowyzwrot nienależnego świadczeniaochrona konsumentabankowośćryzyko kursowe

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów M. K. i W. K., jako następców prawnych zmarłej E. K., o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w wykonaniu umowy kredytu denominowanego w CHF z 2008 roku. Powodowie argumentowali, że umowa jest nieważna z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu waloryzacji (przeliczania rat na złote według kursów ustalanych przez bank). Sąd Okręgowy w Poznaniu, po analizie materiału dowodowego, uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd stwierdził, że postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznacznie sformułowane, a ich stosowanie rażąco naruszało interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko kursowe bez odpowiedniego poinformowania i zabezpieczenia. Sąd podkreślił, że bank nie wykazał, aby klauzule te były negocjowane indywidualnie, a ich treść była niejasna i nie pozwalała konsumentom na oszacowanie konsekwencji ekonomicznych. W związku z uznaniem klauzul za abuzywne i odmową ich potwierdzenia przez powodów, umowa kredytu została uznana za nieważną w całości, ponieważ postanowienia dotyczące mechanizmu przeliczeniowego stanowiły jej istotę. Na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 405 i 410 k.c.), sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot łącznej kwoty 159 799,15 zł (po 79 899,57 zł i 79 899,58 zł) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 kwietnia 2024 r. Powództwo w pozostałej części zostało oddalone. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, zasądzając od banku na rzecz każdego z powodów zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w CHF, dotyczące mechanizmu przeliczeniowego (kursu kupna i sprzedaży waluty obcej), stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu przeliczeniowego zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe nie były indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznacznie sformułowane, a ich stosowanie rażąco naruszało interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko kursowe bez odpowiedniego poinformowania. Bank nie wykazał negocjacji indywidualnych, a treść klauzul była niejasna.

Jaka jest konsekwencja uznania klauzuli przeliczeniowej za niedozwoloną w umowie kredytu denominowanego w CHF?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Konsekwencją jest nieważność całej umowy kredytu, jeśli bez tej klauzuli umowa nie może dalej funkcjonować.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że klauzula przeliczeniowa stanowiła istotę umowy kredytu denominowanego, a jej wyeliminowanie prowadziło do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że należy ją uznać za nieważną. Powodowie sprzeciwili się utrzymaniu umowy bez tej klauzuli.

Czy w przypadku nieważności umowy kredytu, konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że świadczenie spełnione w wykonaniu nieważnej umowy jest świadczeniem nienależnym, co uzasadnia roszczenie o zwrot jego wartości na podstawie art. 405 i 410 k.c. Zarzuty banku dotyczące braku obowiązku zwrotu świadczenia zostały oddalone.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka (następca prawny)
W. K.osoba_fizycznapowód (następca prawny)
E. K. (1)osoba_fizycznazmarła powódka
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definicja niedozwolonych postanowień umownych w umowach konsumenckich.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia (bezpodstawnego wzbogacenia).

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z prawem lub zasadami współżycia społecznego (stosowany pomocniczo).

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty przyznane przez stronę lub pośrednio przyznane uważa się za przyznane.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty, do których strona się nie odniosła, mogą być uznane za przyznane, jeśli pozostają w zgodzie z wynikami rozprawy.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego.

k.p.c. art. 129

Kodeks postępowania cywilnego

Poświadczenie zgodności odpisu dokumentu z oryginałem przez pełnomocnika.

Skład orzekający

Marcin Garcia Fernandez

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Dane finansowe

WPS: 159 799,15 PLN

zwrot świadczeń: 79 899,57 PLN

zwrot świadczeń: 79 899,58 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst