saos:25096
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. K. wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania w obrocie z konsumentami postanowienia § 6 ust. 1 regulaminu sklepu internetowego pozwanego (...) Spółka akcyjna, które brzmiało: "Wykluczone jest wstrzymanie przez Klienta płatności oraz dokonywanie potrąceń swoich należności w stosunku do (...).". Powód argumentował, że klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc oraz art. 385[3] pkt 3 kc. Pozwany przyznał stosowanie kwestionowanego postanowienia, ale zaprzestał jego używania po otrzymaniu odpisu pozwu. Podniósł również zarzuty dotyczące braku kontaktu powoda przed wytoczeniem powództwa, nadużycia prawa podmiotowego oraz sprzeczności klauzuli z przepisami kodeksu cywilnego (art. 490, 491, 498 kc). Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne. Stwierdził, że zaprzestanie stosowania klauzuli po otrzymaniu pozwu jest nieistotne dla merytorycznej oceny, a kontrola ma charakter abstrakcyjny. Sąd oddalił zarzuty pozwanego dotyczące braku kontaktu powoda i nadużycia prawa, wskazując, że przepisy nie nakładają obowiązku przedsądowego wezwania w tego typu sprawach, a postępowanie ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów. Analizując klauzulę pod kątem art. 385[1] § 1 kc, sąd uznał, że nie dotyczy ona głównych świadczeń stron, nie została indywidualnie uzgodniona (co jest bez znaczenia w kontroli abstrakcyjnej) oraz kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy, w szczególności poprzez wyłączenie możliwości potrącenia wierzytelności. Sąd uznał, że klauzula mieści się również w hipotezie art. 385[3] pkt 3 kc. Argumentację pozwanego dotyczącą sprzeczności z art. 498 kc uznał za nietrafioną, wskazując, że przepis ten ma charakter dyspozytywny. W konsekwencji, sąd uznał postanowienie za niedozwolone i zakazał jego stosowania, nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz zasądził koszty procesu od pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul wyłączających możliwość potrącenia wierzytelności konsumenta oraz analiza przesłanek z art. 385[1] kc i art. 385[3] pkt 3 kc.
Dotyczy konkretnego postanowienia wzorca umowy i specyfiki sprawy. Ocena charakteru prawnego art. 498 kc jako dyspozytywnego może być przedmiotem dalszej dyskusji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie wzorca umowy wyłączające możliwość potrącenia wierzytelności konsumenta z wierzytelnością przedsiębiorcy jest niedozwoloną klauzulą umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wyłączające lub istotnie ograniczające możliwość potrącenia wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony jest niedozwoloną klauzulą umowną, jeśli spełnione są przesłanki z art. 385[1] § 1 kc (brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesu konsumenta) i nie dotyczy głównych świadczeń stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestionowana klauzula wyłącza możliwość potrącenia wierzytelności konsumenta, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta, zwłaszcza w sferze ekonomicznej. Klauzula ta mieści się również w hipotezie art. 385[3] pkt 3 kc, który przykładowo wymienia takie postanowienia jako niedozwolone.
Czy zaprzestanie stosowania kwestionowanego postanowienia wzorca umowy przez przedsiębiorcę po otrzymaniu odpisu pozwu ma wpływ na ocenę jego niedozwolonego charakteru?
Odpowiedź sądu
Nie, zaprzestanie stosowania postanowienia po otrzymaniu pozwu jest nieistotne dla merytorycznej oceny jego charakteru jako niedozwolonego. Celem postępowania jest uznanie klauzuli za niedozwoloną i zakazanie jej stosowania wobec osób trzecich, a nie nakazanie zaniechania jej stosowania.
Uzasadnienie
Intencją ustawodawcy było umożliwienie prowadzenia postępowań o uznanie wzorca za niedozwolony nawet w sytuacji zaniechania stosowania takiego postanowienia. Kontrola ma charakter abstrakcyjny i dotyczy normatywnej treści wzorca, a nie praktyki przedsiębiorcy.
Czy powód ma obowiązek przesądowego wezwania przedsiębiorcy do zmiany kwestionowanego zapisu przed wytoczeniem powództwa o uznanie klauzuli za niedozwoloną?
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa nie nakładają na stronę powodową obowiązku przesądowego wezwania strony pozwanej do spełnienia żądań w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Uzasadnienie
Przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w tym uchylone art. 479[12] § 2 kpc i art. 479[37] kpc, nie nakładały takiego obowiązku w sprawach o uznanie klauzul za niedozwolone, a celem postępowania jest ochrona interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualna ochrona powoda.
Czy sprzeczność klauzuli z przepisami kodeksu cywilnego (art. 490, 491, 498 kc) uzasadnia oddalenie powództwa o uznanie jej za niedozwoloną?
Odpowiedź sądu
Nie, argumentacja pozwanego dotycząca sprzeczności klauzuli z bezwzględnie obowiązującymi przepisami kodeksu cywilnego jest nietrafiona, ponieważ art. 498 kc regulujący potrącenie ma charakter dyspozytywny, a nie ius cogens.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 498 kc ma charakter dyspozytywny, co oznacza, że strony mogą odmiennie uregulować kwestię potrącenia. W związku z tym, sprzeczność klauzuli z tym przepisem nie stanowi podstawy do oddalenia powództwa o uznanie jej za niedozwoloną.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul wyłączających możliwość potrącenia wierzytelności konsumenta oraz analiza przesłanek z art. 385[1] kc i art. 385[3] pkt 3 kc."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego postanowienia wzorca umowy i specyfiki sprawy. Ocena charakteru prawnego art. 498 kc jako dyspozytywnego może być przedmiotem dalszej dyskusji.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.