Orzeczenie · 2014-04-08

saos:145598

Sąd
Sąd Rejonowy w Świdnicy
Miejsce
Świdnica
Data
2014-04-08
SAOSCywilneochrona wierzycielaWysokarejonowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejwierzytelność publicznoprawnadarowiznapokrzywdzenie wierzycielaniewypłacalnośćnieruchomośćegzekucja administracyjna

Sąd Rejonowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa Gminy Ś. przeciwko J. K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Gmina domagała się uznania za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości rolnej, zawartej między jej dłużnikiem J. B. a jego siostrą J. K. w dniu 3 kwietnia 2009 r. Celem powództwa było umożliwienie gminie zaspokojenia wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego nr (...) wystawionego przez Wójta Gminy Ś. w dniu 18 maja 2012 r., na kwotę 39.552,00 zł wraz z odsetkami. Wierzytelność ta wynikała z decyzji administracyjnej z dnia 5 września 2008 r. o nałożeniu jednorazowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości. Sąd uznał, że skarga pauliańska, uregulowana w art. 527 k.c., ma zastosowanie również do ochrony należności publicznoprawnych, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Sąd ustalił, że dłużnik J. B. stał się niewypłacalny wskutek darowizny nieruchomości, co potwierdziło umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności. Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, przewidując niemożność zaspokojenia się z jego majątku. Ponadto, pozwana J. K., będąc osobą bliską dłużnika (siostrą), objęta jest domniemaniem z art. 527 § 3 k.c., zgodnie z którym domniemywa się, że wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Sama pozwana przyznała, że wiedziała o zadłużeniu brata. Dodatkowo, zgodnie z art. 528 k.c., wiedza osoby trzeciej o działaniu dłużnika nie ma znaczenia, gdy korzyść majątkowa została uzyskana bezpłatnie, co miało miejsce w przypadku darowizny. W związku z tym sąd uznał powództwo za zasadne i orzekł o bezskuteczności umowy darowizny wobec gminy. W kwestii kosztów procesu, sąd na podstawie art. 102 kpc postanowił nie obciążać pozwanej kosztami, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną oraz motywację (obawa przed wyprzedaniem majątku rodzinnego).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zastosowanie skargi pauliańskiej do wierzytelności publicznoprawnych oraz interpretacja przesłanek z art. 527-528 k.c. w kontekście darowizny na rzecz osoby bliskiej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji długu publicznoprawnego wynikającego z decyzji administracyjnej i darowizny nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga pauliańska (art. 527 k.c.) może być stosowana do ochrony wierzytelności o charakterze publicznoprawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga pauliańska może mieć zastosowanie do ochrony należności publicznoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na stanowisko doktryny i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, które dopuszczają analogiczne stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej do ochrony wierzytelności publicznoprawnych.

Czy umowa darowizny nieruchomości dokonana przez dłużnika na rzecz osoby bliskiej może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnione są przesłanki skargi pauliańskiej.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że dłużnik stał się niewypłacalny wskutek darowizny, działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a osoba trzecia (siostra) wiedziała o zadłużeniu lub mogła się o nim dowiedzieć, co uzasadnia uznanie czynności za bezskuteczną.

Jakie są konsekwencje prawne dla osoby trzeciej, która nabyła korzyść majątkową bezpłatnie od dłużnika działającego ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wiedza osoby trzeciej o działaniu dłużnika nie ma znaczenia, jeśli korzyść została uzyskana bezpłatnie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 528 k.c., w przypadku nabycia korzyści majątkowej bezpłatnie (np. w drodze darowizny), nie jest wymagane udowodnienie wiedzy osoby trzeciej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
Strona wygrywająca
Gmina Ś.

Strony

NazwaTypRola
Gmina Ś.instytucjapowód
J. K.osoba_fizycznapozwana
J. B.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 527 § § 1

Kodeks cywilny

Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

k.c. art. 527 § § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, gdy dłużnik wskutek tej czynności stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w stopniu wyższym, niż był przed dokonaniem czynności.

k.c. art. 527 § § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową odniosła osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Okoliczność, że osoba trzecia wiedziała lub mogła się dowiedzieć o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, nie ma znaczenia, jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga pauliańska ma zastosowanie do wierzytelności publicznoprawnych. • Dłużnik stał się niewypłacalny wskutek darowizny. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. • Pozwana, jako osoba bliska, wiedziała o zadłużeniu brata (domniemanie z art. 527 § 3 k.c.). • Nabycie korzyści majątkowej nastąpiło bezpłatnie (darowizna), co wyłącza wymóg udowodnienia wiedzy pozwanej (art. 528 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

skarga pauliańska może mieć zastosowanie – w drodze analogii – także do ochrony należności publicznoprawnych • czynność prawna jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli wówczas, gdy dłużnik wskutek tej czynności stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w stopniu wyższym, niż był przed dokonaniem czynności • jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową odniosła osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli

Skład orzekający

Monika Pieczara

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie skargi pauliańskiej do wierzytelności publicznoprawnych oraz interpretacja przesłanek z art. 527-528 k.c. w kontekście darowizny na rzecz osoby bliskiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji długu publicznoprawnego wynikającego z decyzji administracyjnej i darowizny nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo chroni wierzycieli, nawet gdy dług ma charakter publicznoprawny, a dłużnik próbuje ukryć majątek poprzez darowiznę. Jest to przykład praktycznego zastosowania skargi pauliańskiej.

Gmina odzyskała dług dzięki skardze pauliańskiej: nawet darowizna nie chroni przed wierzycielami!

Dane finansowe

WPS: 39 552 PLN

należność główna: 39 552 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst