6/II SA 3302/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
działalność gospodarczaewidencja działalności gospodarczejprzedsiębiorcamałżeństwospółka cywilnaPrawo działalności gospodarczejwykreślenie z ewidencjidecyzja administracyjnasąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę małżonków prowadzących działalność gospodarczą, uznając, że ustawa Prawo działalności gospodarczej nie przewiduje prowadzenia działalności w formie małżeństwa jako jednego przedsiębiorcy, a jedynie spółki prawa handlowego.

Małżonkowie Anna G.-P. i Jerzy P. prowadzili działalność gospodarczą pod firmą "J.P.I.", wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej. Burmistrz wykreślił ich z ewidencji na podstawie przepisów Prawa działalności gospodarczej, uznając, że małżeństwo wspólnie prowadzące działalność nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, opierając się na domniemaniu spółki cywilnej między małżonkami. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że ustawa nie przewiduje takiej formy prowadzenia działalności.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków Anny G.-P. i Jerzego P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy W.-C. o wykreśleniu ich z ewidencji działalności gospodarczej. Małżonkowie prowadzili działalność pod firmą "J.P.I.", wpisaną do ewidencji na podstawie ustawy o działalności gospodarczej z 1988 r. Burmistrz powołał się na przepisy ustawy Prawo działalności gospodarczej z 1999 r., które nakazywały wykreślenie z ewidencji jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu tej ustawy. SKO podtrzymało decyzję, wskazując na domniemanie istnienia spółki cywilnej między małżonkami prowadzącymi wspólnie działalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Sąd uznał, że ustawa Prawo działalności gospodarczej z 1999 r. nie zna podmiotu gospodarczego - przedsiębiorcy występującego jako dwie osoby fizyczne ani przedsiębiorcy działającego w formie jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, z wyjątkiem spółki prawa handlowego. W związku z tym, małżeństwo wspólnie prowadzące działalność nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy, co uzasadniało wykreślenie z ewidencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa Prawo działalności gospodarczej z 1999 r. nie zna podmiotu gospodarczego - przedsiębiorcy występującego jako dwie osoby fizyczne ani przedsiębiorcy działającego w formie jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, z wyjątkiem spółki prawa handlowego.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo działalności gospodarczej z 1999 r. zdefiniowała katalog przedsiębiorców w sposób zamknięty, nie obejmując formy wspólnego prowadzenia działalności przez małżonków jako jednego przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.g. art. 2 § ust. 2-3

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Ustawa nie zna podmiotu gospodarczego - przedsiębiorcy występującego jako dwie osoby fizyczne ani przedsiębiorcy działającego w formie jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, z wyjątkiem spółki prawa handlowego.

u.p.d.g. art. 88i

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Nakazuje wykreślić z ewidencji działalności gospodarczej wpisy jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami.

Pomocnicze

u.d.g. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej

Podstawa prawna wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przed wejściem w życie Prawa działalności gospodarczej z 1999 r.

u.p.d.g. art. 88e § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

p.w.u.krs art. 1a § ust. 3

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

Nakłada obowiązek dostosowania formy działalności do wymogów nowej ustawy na wspólników spółek cywilnych.

k.c. art. 860

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące spółki cywilnej.

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 97 § par. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje przekazywanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne w kontekście dwuinstancyjności.

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przepisy wprowadzające

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa Prawo działalności gospodarczej z 1999 r. nie przewiduje prowadzenia działalności w formie małżeństwa jako jednego przedsiębiorcy.

Odrzucone argumenty

Małżonkowie nie zawarli umowy spółki cywilnej, a przyjęcie domniemania istnienia spółki cywilnej nie znajduje prawnego uzasadnienia. Przyjęcie domniemania istnienia spółki cywilnej narusza prawo przez przyjęcie daty wykreślenia z ewidencji na dzień 28 maja 2002 r., podczas gdy powinno nastąpić z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej nie zna podmiotu gospodarczego - przedsiębiorcy występującego jako dwie osoby fizyczne. nie zna też przedsiębiorcy działającego w formie jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, z wyjątkiem spółki prawa handlowego W powszechnej praktyce przyjmuje się, iż między małżonkami prowadzącymi działalność gospodarczą wpisanymi do ewidencji istnieje umowa spółki cywilnej /domniemanie spółki cywilnej/.

Skład orzekający

Romanowski Zdzisław

przewodniczący sprawozdawca

Śliwińska Grażyna

członek

Czarnecki Andrzej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa działalności gospodarczej z 1999 r. dotyczących form prowadzenia działalności gospodarczej przez małżonków oraz kwestii wykreślenia z ewidencji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji i może być mniej aktualne w kontekście obecnych przepisów dotyczących przedsiębiorców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje ewolucję prawa gospodarczego i problemy interpretacyjne związane z nowymi regulacjami, co jest ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie gospodarczym.

Czy małżeństwo może być przedsiębiorcą? Sąd wyjaśnia wątpliwości prawne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
6/II SA 3302/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-22
orzeczenie prawomocne
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Romanowski Zdzisław /przewodniczący sprawozdawca/
Śliwińska Grażyna
Czarnecki Andrzej
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 101 poz. 1178
art. 2 ust. 2-3, art. 88i
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
Tezy
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej nie zna podmiotu gospodarczego - przedsiębiorcy występującego jako dwie osoby fizyczne. Dodatkowo, nie zna też przedsiębiorcy działającego w formie jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, z wyjątkiem spółki prawa handlowego /art. 2 ust. 2 i 3/. Z tego właśnie względu przepis art. 88i tej ustawy nakazuje wykreślić z ewidencji działalności gospodarczej wpisy jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami /są jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej/. Takim przedsiębiorcą w rozumieniu wspomnianego art. 2 ust. 2 i 3 tej ustawy nie jest małżeństwo wspólnie prowadzące działalność gospodarczą.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2004 r. sprawy ze skargi Anny G.-P. i Jerzego P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 26 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej - oddala skargę.
Uzasadnienie
Anna G.-P. i Jerzy P. - małżonkowie, jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "J.P.I.", 17 grudnia 1999 r. zostali wpisani do prowadzonej przez Prezydenta m.st. W. dla Dzielnicy M. Gminy W.-C. ewidencji działalności gospodarczej pod (...). Prawną podstawę wpisu stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.
Decyzją z 14 maja 2002 r. Burmistrz Gminy W.-C. wykreślił powyższy wpis z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 28 maja 2002 r. Powołał się w tym względzie na art. 88i w zw. z art. 88e ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178 ze zm./. Stosownie do tych przepisów wpisy do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami, podlegają wykreśleniu z urzędu, a wykreślenie to następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Małżonkowie Anna G.-P. i Jerzy P. odwołali się od ww. decyzji Burmistrza do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. /zwanego dalej SKO/. Podnieśli, że jako małżonkowie nie składali nigdy oświadczenia woli o zawiązaniu spółki cywilnej. Prowadzą działalność gospodarczą jako jeden przedsiębiorca. Objęci są wspólnością majątkową małżeńską.
SKO nie uwzględniło odwołania. Decyzją z 26 sierpnia 2002 r. na zasadzie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa powyższą decyzję Burmistrza utrzymało w mocy. Wskazało w pierwszym rzędzie na art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz.U. nr 121 poz. 770 ze zm. Według tego przepisu osoby fizyczne, które do 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, są obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w ust. 1 /chodzi o ustawę Prawo działalności gospodarczej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r./ dostosować formę wykonywanej działalności do wymagań tej ustawy.
Według SKO w powszechnej praktyce przyjmuje się, iż między małżonkami prowadzącymi działalność gospodarczą wpisanymi do ewidencji istnieje umowa spółki cywilnej /domniemanie spółki cywilnej/. Zatem także małżonkowie łącznie wpisani do ewidencji powinni dostosować prowadzoną działalność do wymogów ustawy o KRS. Jeżeli nie dokonali odpowiednich zgłoszeń, organ prowadzący ewidencję działalności gospodarczej, miał prawo wykreślić ich z ewidencji.
Anna G.-P. i Jerzy P. zaskarżyli powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/, wnosząc o jej uchylenie. Powtórzyli argumentację odwołania, że nie zawierali umowy spółki cywilnej, natomiast przyjęcie domniemania w tym względzie nie znajduje prawnego uzasadnienia. Skarżący powołali się na przepisy dotyczące instytucji spółki cywilnej /art. 860 i nast. Kc/, akcentując dowolność stanowiska decyzji o istnieniu między nimi umowy spółki cywilnej. Zdaniem skarżących, nawet przy przyjęciu domniemania istnienia spółki cywilnej, zaskarżona decyzja narusza prawo przez przyjęcie daty wykreślenia z ewidencji na dzień 28 maja 2002 r. Stosownie bowiem do uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001 r. OPK 21/01 /ONSA 2002 Nr 3 poz. 105/, jeżeli wspólnicy spółki cywilnej nie przekształcili jej zgodnie z przepisami nowego prawa gospodarczego, wykreślenie z urzędu wpisu z ewidencji następuje z dniem, w którym decyzja o wykreśleniu stała się ostateczna.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało zajęte w sprawie stanowisko. Podkreśliło, że ww. ustawa Prawo działalności gospodarczej zdefiniowała na nowo katalog przedsiębiorców mogących prowadzić działalność gospodarczą w oparciu o wpis w ewidencji gospodarczej przedsiębiorców. Katalog ten ma charakter zamknięty, a enumeratywnie wymienione w ustawie formy działalności są jedynymi możliwymi w ramach jej obowiązywania. Wobec tego, że ustawodawca nie dopuścił prowadzenia działalności w formie, w jakiej dotychczas funkcjonowali skarżący, wydane w sprawie orzeczenie jest uzasadnione /bez względu na to, czy zawarli umowę spółki cywilnej czy nie/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/, zwana - Przepisy wprowadzające.
Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.
W świetle art. 97 par. 1 Przepisów wprowadzających, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI