XXV C 335/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. I. wniósł o zasądzenie od swojej byłej żony S. I. kwoty 125.000 zł, która stanowiła część ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z lokalu służbowego. Powód, będąc funkcjonariuszem Służby (...) , miał prawo do takiego ekwiwalentu. Z uwagi na przebywanie za granicą, udzielił pozwanej pełnomocnictwa do załatwienia formalności. Pozwana, działając na podstawie pełnomocnictwa, zawarła umowę o wypłatę ekwiwalentu, wskazując jako rachunek do wypłaty własne konto. Po otrzymaniu kwoty 242.483,17 zł, pozwana przelała część środków na rachunek syna stron (160.002,48 zł) i zwróciła powodowi 110.000 zł (częściowo przelewem z rachunku syna, częściowo wpłatami gotówkowymi). Powód domagał się zwrotu pozostałej kwoty 125.000 zł, twierdząc, że pozwana jest bezpodstawnie wzbogacona. Pozwana argumentowała, że łączyła ich umowa zlecenia, a część środków miała zostać przekazana synowi tytułem darowizny. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że strony zawarły umowę zlecenia, a pozwana miała obowiązek rozliczyć się z powodem z uzyskanych środków zgodnie z art. 740 § 2 k.c. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanej i świadków co do zawarcia umowy darowizny na rzecz syna ani przekazania powodowi 50.000 zł w gotówce, uznając te twierdzenia za niewykazane. W związku z tym, że pozwana nie udowodniła podstawy prawnej do zatrzymania pozostałej kwoty, sąd zasądził od niej na rzecz powoda 125.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 października 2017 r. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umowy zlecenia, obowiązku rozliczenia się zleceniobiorcy z zleceniodawcy, a także wyłączenia stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku istnienia innych regulacji prawnych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ekwiwalentem pieniężnym dla funkcjonariuszy służb, jednak zasady dotyczące umowy zlecenia i rozliczeń są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana, działając na podstawie pełnomocnictwa i umowy zlecenia, miała prawo zatrzymać część ekwiwalentu pieniężnego wypłaconego na jej rachunek bankowy, czy też była zobowiązana do jego zwrotu powodowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozwana była zobowiązana do zwrotu powodowi całości uzyskanych środków z ekwiwalentu pieniężnego, ponieważ nie wykazała podstawy prawnej do ich zatrzymania ani przekazania osobie trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony zawarły umowę zlecenia, a pozwana, jako zleceniobiorca, miała obowiązek rozliczyć się z powodem ze środków uzyskanych w jego imieniu. Pozwana nie udowodniła zawarcia umowy darowizny na rzecz syna ani przekazania powodowi części środków w gotówce, co czyniło jej zatrzymanie pozostałej kwoty bezpodstawnym.
Czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy zlecenia, czy też roszczenie powoda należy oceniać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że strony zawarły umowę zlecenia, co wyłącza stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w zakresie, w jakim istnieją szczególne regulacje dotyczące stosunków obligacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym istnienie przepisów szczególnych lub postanowień umowy wyłącza stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdyż podważałoby to sens szczegółowych unormowań stosunków obligacyjnych.
Czy pozwana, wskazując w umowie o wypłatę ekwiwalentu swój rachunek bankowy, przekroczyła granice udzielonego jej umocowania?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie przekroczyła granic umocowania, wskazując swój rachunek bankowy, ponieważ powód nie zastrzegł konkretnego rachunku do wypłaty.
Uzasadnienie
Upoważnienie powoda nie wskazywało konkretnego rachunku bankowego, na który ma nastąpić wypłata ekwiwalentu, co pozwoliło pozwanej na samodzielne podjęcie decyzji w tym zakresie, zgodnie z zasadami umowy zlecenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. I. | osoba_fizyczna | powód |
| S. I. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 740 § zd. 2
Kodeks cywilny
Przyjmujący zlecenie powinien wydać dającemu zlecenie wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym.
Ustawa o (...) art. 83 § ust. 2
Podstawa prawna do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu nie mają zastosowania, gdy istnieją przepisy szczególne regulujące dany stosunek prawny.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
u.z.f.P. art. 30
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Podstawa prawna do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana działała na podstawie umowy zlecenia i miała obowiązek rozliczyć się z powodem z uzyskanych środków. • Pozwana nie wykazała podstawy prawnej do zatrzymania części ekwiwalentu pieniężnego. • Pozwana nie udowodniła zawarcia umowy darowizny na rzecz syna ani przekazania powodowi kwoty 50.000 zł w gotówce.
Odrzucone argumenty
Między stronami doszło do zawarcia umowy zlecenia, a część środków została przekazana synowi tytułem darowizny. • Powód zgodził się na przekazanie części środków synowi tytułem darowizny. • Pozwana zwróciła powodowi łącznie 160.000 zł (w tym 50.000 zł w gotówce).
Godne uwagi sformułowania
istnienie przepisów szczególnych, czy też istnienie odpowiednich postanowień umowy wyłącza stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu • przyjmujący zlecenie powinien wydać dającemu zlecenie wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym • pozwana nie wykazała, żeby uzyskała zgodę powoda na dysponowanie środkami pieniężnymi z przedmiotowego ekwiwalentu
Skład orzekający
Paweł Duda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy zlecenia, obowiązku rozliczenia się zleceniobiorcy z zleceniodawcy, a także wyłączenia stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku istnienia innych regulacji prawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ekwiwalentem pieniężnym dla funkcjonariuszy służb, jednak zasady dotyczące umowy zlecenia i rozliczeń są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne rozliczanie się z powierzonych środków, nawet w relacjach rodzinnych, oraz jak kluczowe jest udowodnienie podstawy prawnej do zatrzymania pieniędzy. Pokazuje również, że nawet pozornie proste sprawy mogą prowadzić do skomplikowanych sporów prawnych.
“Była żona zatrzymała pieniądze z ekwiwalentu za mieszkanie. Sąd zdecydował, kto ma rację.”
Dane finansowe
WPS: 125 000 PLN
zapłata: 125 000 PLN
zwrot kosztów postępowania: 11 667 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.