VI Ca 296/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. M. wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem 4 listopada 2020 r., powołując się na faktyczną separację od ponad 3 lat, przemoc domową ze strony pozwanego E. M. (potwierdzoną prawomocnym wyrokiem karnym) oraz jego brak udziału w utrzymaniu rodziny i zarządzie majątkiem wspólnym. Sąd Rejonowy w Olsztynie, uwzględniając powództwo, ustanowił rozdzielność majątkową z datą wsteczną od 4 listopada 2020 r., uznając, że od tej daty ustała więź gospodarcza między małżonkami, a powódka samodzielnie ponosiła ciężar utrzymania dzieci i zarządu majątkiem. Sąd I instancji wskazał, że pozwany stosował przemoc, co wykluczało możliwość współdziałania, a jego twierdzenia o braku świadomości treści umów uznał za niewiarygodne. Pozwany E. M. wniósł apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwą wykładnię art. 52 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kwestionował ustalenie braku współdziałania, twierdząc, że to powódka uniemożliwiała porozumienie i ograniczała mu kontakty z dziećmi. Podnosił również, że został wprowadzony w błąd co do treści umowy kredytowej i umowy o rozdzielność majątkową z powodu bariery językowej. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację jako niezasadną. Sąd II instancji w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że prawomocne skazanie pozwanego za znęcanie się nad powódką stanowiło jednoznaczne przesądzenie o braku możliwości dalszego współdziałania stron. Sąd Okręgowy uznał, że ustalony stan faktyczny, w tym trwałe zerwanie więzi osobistych i gospodarczych, brak współdziałania w zarządzie majątkiem oraz przejęcie przez powódkę ciężarów finansowych i organizacyjnych, uzasadniał ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną od 4 listopada 2020 r. Sąd odwoławczy utrzymał również w mocy rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną w przypadku przemocy domowej i braku współdziałania małżonków.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a kluczowe jest udowodnienie istnienia 'ważnych powodów' i 'wyjątkowego wypadku'.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją ważne powody i wyjątkowy wypadek uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami z datą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją ważne powody i wyjątkowy wypadek uzasadniający ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną od 4 listopada 2020 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawomocne skazanie pozwanego za znęcanie się nad powódką, trwałe zerwanie więzi osobistych i gospodarczych od 4 listopada 2020 r., brak współdziałania w zarządzie majątkiem oraz samodzielne ponoszenie przez powódkę ciężarów utrzymania rodziny i majątku, stanowią wystarczające podstawy do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.
Czy sąd cywilny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym pozwanego za znęcanie się nad powódką przy ocenie przesłanek ustanowienia rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne skazanie za znęcanie się ma istotne znaczenie dla oceny relacji między stronami i możliwości ich współdziałania w sferze majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że prawomocne skazanie pozwanego za przemoc wobec powódki jednoznacznie przesądza o braku możliwości dalszego współdziałania stron, a oczekiwanie współpracy w takich okolicznościach byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i poczuciem bezpieczeństwa.
Czy pozwany, który stosował przemoc domową, może skutecznie powoływać się na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) w celu ochrony swoich interesów majątkowych?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany, jako sprawca przemocy, nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego w celu ochrony swoich interesów majątkowych.
Uzasadnienie
Powódka argumentowała, że pozwany, jako sprawca przemocy, nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego zgodnie z zasadą 'czystych rąk', a art. 5 k.c. nie służy ochronie zachowań sprzecznych z dobrymi obyczajami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1 i 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną jest możliwe w ważnych powodach i wyjątkowych wypadkach, gdy dalsze trwanie wspólności majątkowej narażałoby interesy majątkowe jednego z małżonków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd cywilny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym co do winy i kary.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może oddalić apelację jako bezzasadną.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy obowiązku zwrotu przez stronę kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne skazanie pozwanego za znęcanie się nad powódką. • Trwałe zerwanie więzi osobistych i gospodarczych od 4 listopada 2020 r. • Brak współdziałania stron w zarządzie majątkiem wspólnym. • Samodzielne ponoszenie przez powódkę ciężarów utrzymania rodziny i majątku. • Niewiarygodność twierdzeń pozwanego o braku świadomości treści umów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Zarzuty naruszenia art. 52 § 1 i 2 k.r.o. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie istnienia 'ważnych powodów' i 'wyjątkowego wypadku'. • Zarzut naruszenia art. 5 k.c. poprzez niezastosowanie i brak rozważenia interesu pozwanego. • Twierdzenia o próbach współpracy ze strony pozwanego. • Argumenty o wprowadzeniu pozwanego w błąd co do treści umów z powodu bariery językowej.
Godne uwagi sformułowania
prawomocne skazanie E. M. za znęcanie się nad powódką [...] ma istotne znaczenie dla oceny relacji między stronami oraz możliwości ich współdziałania w sferze majątkowej. • Skoro pozwany przez długi czas dopuszczał się wobec powódki przemocy, to w takich okolicznościach oczekiwanie od niej współpracy z pozwanym w zakresie zarządu majątkiem wspólnym byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz elementarnym poczuciem bezpieczeństwa.
Skład orzekający
Natalia Rzewuska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną w przypadku przemocy domowej i braku współdziałania małżonków."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a kluczowe jest udowodnienie istnienia 'ważnych powodów' i 'wyjątkowego wypadku'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak przemoc domowa i jej prawne konsekwencje (skazanie karne) wpływają na inne aspekty życia małżeńskiego, w tym na ustrój majątkowy, i jak sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z datą wsteczną, chroniąc ofiarę.
“Przemoc domowa jako podstawa do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną – jak sąd chroni ofiarę?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.