VI ACA 1505/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P., wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy pozwanego J. D. o treści: „ (...) zastrzega sobie prawo do zakończenia Programu Karta Stałego Klienta w każdym momencie". Powód argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 Kodeksu cywilnego. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że zmienił treść wzorca umowy poprzez wykreślenie spornego postanowienia z dniem 29 maja 2012 r. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę, uznał powództwo za zasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie o uznanie wzorca za niedozwolony ma charakter abstrakcyjny i nie bada konkretnych umów, a jedynie sam wzorzec. Kluczowe przesłanki uznania postanowienia za niedozwolone to: brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz nieokreślenie głównych świadczeń stron. Sąd stwierdził, że sporne postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron. Analizując przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta, sąd wskazał, że dobre obyczaje wymagają od przedsiębiorcy dbałości o pewność i jasność stosunku prawnego, a naruszenie interesów konsumenta może obejmować nie tylko straty ekonomiczne, ale także dyskomfort, poczucie dezinformacji i niepewności. Sąd uznał, że brak wskazania terminu wypowiedzenia oraz sposobu powiadomienia konsumentów o zakończeniu programu lojalnościowego stanowi niedozwolone postanowienie, które godzi w dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 385[3] pkt 15 kc, który uznaje za niedozwolone postanowienia zastrzegające dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy na czas nieoznaczony bez wskazania ważnych przyczyn i terminu wypowiedzenia. W konsekwencji, sąd uznał postanowienie za niedozwolone i zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami. Zarządzono publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 360 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 385[1] i 385[3] kc w kontekście klauzul dotyczących zakończenia programów lojalnościowych i braku określenia terminów wypowiedzenia.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli w programach lojalnościowych; sprawa z pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy zastrzegające prawo przedsiębiorcy do zakończenia programu lojalnościowego w każdym momencie, bez określenia terminu wypowiedzenia i sposobu powiadomienia konsumentów, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak określenia terminu wypowiedzenia i sposobu powiadomienia konsumentów o zakończeniu programu lojalnościowego narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, tworząc niepewność prawną i zmuszając konsumenta do uciążliwych ustaleń. Dodatkowo, postanowienie to wypełnia hipotezę art. 385[3] pkt 15 kc.
Czy zaprzestanie stosowania przez pozwanego zakwestionowanej klauzuli po wniesieniu pozwu ma wpływ na możliwość prowadzenia postępowania o uznanie jej za niedozwoloną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaprzestanie stosowania klauzuli po wniesieniu pozwu nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania o uznanie jej za niedozwoloną i zakazanie stosowania.
Uzasadnienie
Intencją ustawodawcy było umożliwienie prowadzenia postępowań o uznanie wzorca za niedozwolony nawet w sytuacji zaniechania stosowania takiego postanowienia, gdyż przedmiotem postępowania jest uznanie klauzuli za niedozwoloną i zakazanie jej stosowania z mocą wiążącą wobec osób trzecich, a nie nakazanie zaniechania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| J. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględniając powództwo zakazuje dalszego stosowania zaskarżonego postanowienia wzorca.
Pomocnicze
k.c. art. 385[3] § pkt 15
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosowanego terminu wypowiedzenia.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
k.p.c. art. 479[39]
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowań o uznanie wzorca umowy za niedozwolony.
k.p.c. art. 479[40]
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowań o uznanie wzorca umowy za niedozwolony.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
O publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym orzeka sąd.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz. U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy pozwala przedsiębiorcy na dowolne zakończenie programu lojalnościowego bez określenia terminu wypowiedzenia i sposobu powiadomienia konsumentów. • Brak określenia terminu wypowiedzenia i sposobu powiadomienia narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów. • Postanowienie wypełnia hipotezę art. 385[3] pkt 15 kc.
Odrzucone argumenty
Pozwany zaprzestał stosowania spornego postanowienia po wniesieniu pozwu.
Godne uwagi sformułowania
dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące. • interesy konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny, chociażby niewymierny. • dyskomfort konsumenta, spowodowany takimi okolicznościami jak strata czasu, naruszenie prywatności, niedogodności organizacyjne, wprowadzenie w błąd oraz inne uciążliwości.
Skład orzekający
Anna Iwaszko
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] i 385[3] kc w kontekście klauzul dotyczących zakończenia programów lojalnościowych i braku określenia terminów wypowiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli w programach lojalnościowych; sprawa z pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami, a konkretnie programów lojalnościowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.
“Czy Twój program lojalnościowy może zniknąć z dnia na dzień? Sąd wyjaśnia, co jest niedozwolone.”
Sektor
handel detaliczny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.