Orzeczenie · 2026-05-21

V KB 10/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćprawo do sądurzetelny procesSąd NajwyższyKrajowa Rada Sądownictwastatus sędziego

Sprawa dotyczy wniosku sędziego W.P. o wyłączenie sędziów E.S. i J.G. od udziału w postępowaniu Sądu Najwyższego o sygn. V KB 10/24. Postępowanie to dotyczyło kasacji wniesionej od wyroku uniewinniającego L.B. i 26 innych osób od zarzutów z art. 193 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Wniosek o wyłączenie sędziów E.S. i J.G. oparto na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., zgodnie z którym sędzia jest wyłączony, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio. Sąd Najwyższy stwierdził, że sędziowie E.S. i J.G. musieliby oceniać swój własny status, ponieważ ich powołanie do Sądu Najwyższego nastąpiło z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., która była przedmiotem oceny w ramach tzw. postępowania testowego. Sąd podkreślił, że brak złożenia przez tych sędziów oświadczenia o wyłączeniu lub wniosku o wyłączenie narusza fundamentalny zakaz orzekania we własnej sprawie i może być postrzegany jako próba ochrony własnego statusu oraz uniemożliwianie stronom prawa do sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić wyłączenie sędziów E.S. i J.G. od udziału w sprawie, aby zapewnić stronom prawo do rzetelnego procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście oceny statusu prawnego sędziów powołanych w nowym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z oceną statusu sędziów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędziowie, których powołanie do Sądu Najwyższego nastąpiło z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., powinni być wyłączeni od udziału w sprawie, w której bada się wymogi niezawisłości i bezstronności sędziego powołanego w podobnym trybie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędziowie ci są z mocy prawa wyłączeni od udziału w sprawie, ponieważ ich udział naruszałby fundamentalny zakaz orzekania we własnej sprawie.

Uzasadnienie

Sędziowie E.S. i J.G. musieliby oceniać swój własny status prawny, ponieważ ich powołanie do Sądu Najwyższego nastąpiło z udziałem tej samej Krajowej Rady Sądownictwa, która była przedmiotem oceny w ramach postępowania incydentalnego. Udział w takim postępowaniu naruszałby zasadę bezstronności i prawo do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie wyłączenia sędziów
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
L.B. i inniosoba_fizycznaoskarżeni
Prokurator Rejonowy Gdańsk – Śródmieście w Gdańskuorgan_państwowyskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 8

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 18

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 42 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędziowie E.S. i J.G. są z mocy prawa wyłączeni od udziału w sprawie, ponieważ sprawa dotyczy ich bezpośrednio (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.). • Ich udział w sprawie naruszałby fundamentalny zakaz orzekania we własnej sprawie. • Ich powołanie do Sądu Najwyższego nastąpiło z udziałem tej samej Krajowej Rady Sądownictwa, która była przedmiotem oceny w ramach postępowania incydentalnego. • Wyłączenie sędziów jest konieczne dla zapewnienia stronom prawa do rzetelnego procesu i realizacji przysługujących im gwarancji.

Godne uwagi sformułowania

naruszałoby fundamentalny zakaz bycia sędzią we własnej sprawie • uczestnicząc w składzie orzekającym Sądu Najwyższego sędziowie E.S. i J.G. musieliby i to w sposób bezpośredni oceniać także swój własny status • osoby mieniące się sędziami i to Sądu Najwyższego nie uznały za wskazane, a nawet wręcz konieczne, złożenie oświadczenia o jakim mowa w art. 42 § 2 k.p.k. o wyłączeniu się ze sprawy • nic innego niż świadome i to wręcz z premedytacją uniemożliwianie stronom prawa do sądu • daje możliwość stworzenia składu sądu spełniającego konstytucyjny i konwencyjny wymóg „sądu ustanowionego ustawą”

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

E.S.

sędzia

J.G.

sędzia

W.P.

sędzia

D.Ś.

przewodniczący

J.W.

sprawozdawca

A.P.

członek zapasowy

D.P.

członek zapasowy

A.D.

referent

S.S.

sędzia

Z.K.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście oceny statusu prawnego sędziów powołanych w nowym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z oceną statusu sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem do sądu, bezstronnością i niezawisłością sędziowską, a także kontrowersji wokół statusu sędziów powołanych w nowym trybie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziów. Czy to obrona własnego statusu, czy gwarancja prawa do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst