IV KZ 8/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanego Ł.B. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. akt IV KO 195/25, którym odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skazany zarzucił nienależytą obsadę składu Sądu Najwyższego, który wydał zaskarżone orzeczenie, wskazując na sposób powołania sędziego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sąd nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz uchwały 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., które wiążąco stwierdzają, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest związany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., powołując się na orzecznictwo własne oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które potwierdzają wadliwość procedury powoływania sędziów w Polsce i jej wpływ na niezawisłość i bezstronność sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii nienależytej obsady sądu w przypadku sędziów powołanych w wadliwej procedurze, w tym w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów w Polsce po 2017 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie Sądu Najwyższego wydane przez sędziego powołanego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. jest obarczone wadą nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wydane przez sędziego powołanego w opisanych okolicznościach jest obarczone wadą nienależytej obsady sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na własnych uchwałach (w tym uchwale trzech Izb SN z 2020 r.) oraz orzecznictwie ETPC i TSUE, uznał, że wadliwość procedury powoływania sędziów SN na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Zachodzi ona również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Pomocnicze
k.p.k. art. 545 § § 3 zd. II
Kodeks postępowania karnego
ustawa o SN art. 87 § ust. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwały połączonych Izb SN z chwilą podjęcia uzyskują moc zasady prawnej.
ustawa o SN art. 88 § ust. 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada składu Sądu Najwyższego w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób powołania sędziego na urząd.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • Sąd Najwyższy nie jest związany tym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • od strony formalnoprawnej Sąd Najwyższy nie jest związany tym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., to jednak taka sytuacja zachodzi w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach. • brak niezależności KRS prowadzi do wadliwości procedury powołania na urząd sędziego, a wadliwość ta ma z kolei wpływ na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sądu. • obecność w danym organie choćby jednego sędziego Sądu Najwyższego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r, wystarczy, aby pozbawić ten organ jego statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 akapit drugi Karty.
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
członek
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii nienależytej obsady sądu w przypadku sędziów powołanych w wadliwej procedurze, w tym w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów w Polsce po 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu orzecznictwa międzynarodowego na polskie prawo. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Sędzia powołany po reformie KRS nie gwarantuje sprawiedliwego procesu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.