Orzeczenie · 2026-05-19

IV KB 44/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćwyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie karnewymogi formalne wniosku

Sąd Najwyższy, w zarządzeniu wydanym przez Prezesa Zbigniewa Kapińskiego, odrzucił wniosek oskarżyciela publicznego (prokuratora) dotyczący zbadania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został odrzucony na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, ponieważ nie spełniał wymaganych prawem wymogów formalnych. Sąd wskazał, że wniosek nie wykazał sposobu, w jaki okoliczności związane z powołaniem sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w kontekście konkretnej sprawy. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie było wystarczające, gdyż oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, co jest sprzeczne z celem przepisu. Zarządzenie zostało uznane za niezaskarżalne, jednakże z uwagi na odrzucenie wniosku, Prezes Sądu Najwyższego zdecydował o sporządzeniu uzasadnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym oraz stosowanie przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziowskiej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków składanych przez prokuratora.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym i Kodeksie postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Wniosek nie wskazuje sposobu, w jaki okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.

Czy wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia niezawisłości lub bezstronności sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające.

Uzasadnienie

Powoływanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą jako podstawę wniosku o wyłączenie sędziego oznaczałoby, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności, co jest sprzeczne z celem przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
S.S.innesędzia

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżyciela publicznego.

uSN art. 29 § 8

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek został sporządzony, podpisany i wniesiony przez prokuratora z zachowaniem terminu tygodniowego.

k.p.k. art. 119 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego.

uSN art. 29 § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarządzenie jest niezaskarżalne.

uSN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa wymóg wykazania wpływu okoliczności na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wykazuje związku między okolicznościami powołania sędziego a naruszeniem jego niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów • nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy • Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

Prezes Sądu Najwyższego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym oraz stosowanie przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziowskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków składanych przez prokuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad ustrojowych państwa prawa, takich jak niezawisłość i bezstronność sędziowska, choć rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o wyłączenie sędziego. Kluczowe wymogi formalne wniosku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst