Orzeczenie · 2026-05-19

IV KB 42/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćwniosek formalnyobrońcakodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku dotyczącego zbadania spełnienia przez sędziego R.W. wymogów niezawisłości i bezstronności. Sąd stwierdził, że wniosek pochodzi od strony postępowania (uniewinnionych), został sporządzony i podpisany przez obrońcę z zachowaniem terminu tygodniowego oraz czyni zadość wymaganiom pisma procesowego. Mimo spełnienia tych formalnych wymogów, wniosek został odrzucony z przyczyn merytorycznych. Sąd uzasadnił, że wniosek nie wskazywał w sposób konkretny, w jaki sposób okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego lub jego postępowanie po powołaniu miałyby naruszać standard niezawisłości lub bezstronności w kontekście danej sprawy. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej lub enigmatyczne informacje z przestrzeni publicznej nie było wystarczające. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego (art. 29 § 11 uSN) dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia tych ról w ustawie o Sądzie Najwyższym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości sędziego oraz rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i konkretnych przepisów ustawy o SN oraz k.p.k.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności nie wskazuje w sposób konkretny, jak okoliczności powołania lub postępowania sędziego miałyby wpływać na jego niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek był formalnie poprawny pod względem sposobu złożenia i terminu, ale brakowało w nim precyzyjnego wskazania, w jaki sposób konkretne okoliczności naruszały standardy niezawisłości i bezstronności sędziego. Powoływanie się na ogólne przyczyny odwoławcze lub informacje z przestrzeni publicznej nie było wystarczające.

Czy obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego dotyczy również obrońców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił role pełnomocnika i obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Stwierdził, że sformułowanie 'pełnomocnik' w art. 29 § 11 uSN nie obejmuje obrońcy, a zawiadomienie organu samorządu zawodowego w przypadku obrońcy jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach określonych w k.p.k., które w tej sprawie nie wystąpiły.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
SSN R.W.organ_państwowysędzia
obrońca uniewinnionychinneobrońca
uniewinnieniinnestrona postępowania

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie wskazuje konkretnie, jak okoliczności powołania sędziego wpływają na jego niezawisłość lub bezstronność. • Powoływanie się na ogólne przyczyny odwoławcze lub informacje z przestrzeni publicznej nie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia niezawisłości. • Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania • został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę • czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego • nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów • nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności towarzyszące powołaniu oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności • Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej • Za spełnienie tego wymogu nie można również uznać powołanie się na enigmatyczne informacje rzekomo funkcjonujące w przestrzeni publicznej • Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców • Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

Prezes Sądu Najwyższego

R.W.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości sędziego oraz rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i konkretnych przepisów ustawy o SN oraz k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej i procedury składania wniosków w Sądzie Najwyższym, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego – kluczowe rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst