IC 111/26

Sygn. akt IC 111/26 UZASADNIENIE Powód pozwem z dnia 6 lutego 2026r. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 7 lipca 2017r., wydanego w sprawie o sygn. akt IC 844/17, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 8 lipca 2019r. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż na podstawie wyroku z dnia 7 lipca 2017r. dokonywał wpłat na konto B. w G. . Powód spłacił swoje zobowiązanie, bowiem w przeciwnym razie otrzymałby od B. wezwanie lub informację o tym, iż zalega. Powód nie został też poinformowany o tym, że B. dokonał cesji na rzecz pozwanego ani też że obecny pozwany jest następcą prawnym B. . W ocenie powoda obecne działania pozwanego są działaniami pozornymi i zmierzają do ponownej spłaty raz już spłaconego zobowiązania. Powód nie posiada dowodów wpłat na rzecz B. . Ponadto powód wskazał, iż roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu przedawnia się z upływem sześciu lat. Pozwany nie wniósł odpowiedzi na pozew. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 7 lipca 2017r. w sprawie o sygnaturze akt IC 844/17 z powództwa B. (...) w G. , Sąd Rejonowy w Świnoujściu wydał wyrok, w którym zasądził od B. Z. na rzecz powoda kwotę 32.865zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania a w pozostałym zakresie postępowanie w sprawie umorzył. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2019r. wyrokowi temu nadana została klauzula wykonalności co do pkt I i III na rzecz wierzyciela B. (...) w G. . W dniu 18 lutego 2025r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Świnoujściu J. C. zawiadomiła powoda B. Z. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z wniosku wierzyciela H. (...) w W. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 7 lipca 2017r. w sprawie IC 844/17. Dowód: wyrok z dnia 07.07.2017r. sygn. akt IC 844/17 wraz z klauzulą wykonalności k. 6-7, pismo z dnia 18 grudnia 2025r. k. 8, pismo z dnia 23 stycznia 2026r. k.9. Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki wydania wyroku zaocznego. Zgodnie z treścią art. 339 § 1 kpc sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Stosownie zaś do treści art. 339 § 2 kpc w tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Innymi słowy, sąd co do zasady, jeżeli nie ma uzasadnionych wątpliwości, może uznać przywołane przez powoda twierdzenia o okolicznościach faktycznych sprawy za zgodne z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Jednakże stosownie do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 września 1967 r., III CRN 175/67 sąd zawsze ma obowiązek dokonać oceny materialnoprawnej żądań pozwu, w zakresie tym nie obowiązuje bowiem domniemanie z art. 339 § 2 kpc . Negatywny zaś wynik tych rozważań implikuje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo. W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada, iż między stronami stosunku cywilnoprawnego obowiązek (ciężar dowodu) udowodnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne ( art. 6 kc ). Zasada kontradyktoryjności i dyspozycyjności zobowiązuje strony do wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne ( art. 232 kpc ). Stosownie do zasady wyrażonej w art. 3 kpc , a rozwiniętej m.in. w art. 232 zd. 1 kpc , strony są obowiązane przedstawiać dowody, a rozkład ciężaru dowodu wynikający także z art. 6 kc powoduje to, że strona, która chce dochodzić roszczeń wymagających dowodzenia środkami dowodowymi, z których może skorzystać, powinna liczyć się z koniecznością przedstawienia takich dowodów, gdyż w przeciwnym razie jej powództwo może być oddalone. Zatem ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo, żąda czegoś od innej osoby, obowiązany jest udowodnić fakty (okoliczności faktyczne) uzasadniające to żądanie, ten zaś kto odmawia uczynienia zadość żądaniu, a więc neguje uprawnienie żądającego, obowiązany jest udowodnić fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje. Powództwo wniesione przez powoda opierało sią na treści art. 840 kpc . Stosownie do treści tego przepisu dłużnik może domagać się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo jego ograniczenia jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. Celem powództwa opozycyjnego jest pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego i tym samym uniemożliwienie przeprowadzenia jakiegokolwiek rodzaju egzekucji sądowej na podstawie określonego tytułu wykonawczego z powodów wymienionych w podstawach określonych w art. 840 k.p.c. Przesłanką materialnoprawną powództwa jest istnienie tytułu wykonawczego, a więc istnienie klauzuli wykonalności nadanej tytułowi egzekucyjnemu. Jeżeli tytuł wykonawczy nie istnieje, to powództwo jest bezprzedmiotowe (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 28.1.2010 r., I CSK 211/09, Legalis). Wszczęcie, jak i prowadzenie egzekucji nie stanowią koniecznej przesłanki powództwa z art. 840 k.p.c. Podstawą pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego orzeczenie sądowe nie mogą być również fakty, które zostały pominięte w postępowaniu rozpoznawczym jako spóźnione albo nie zostały w ogóle zgłoszone. Podstawę do uwzględnienia powództwa opozycyjnego z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. mogą dawać tylko takie zdarzenia, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego albo po zamknięciu rozprawy, po której wydano tytuł egzekucyjny, i jednocześnie na skutek których zobowiązanie objęte tytułem wygasło. Są to wszelkie zdarzenia wywołujące taki skutek na gruncie prawa cywilnego materialnego (np. spełnienie świadczenia, potrącenie, odnowienie, przyjęcie innego świadczenia przez wierzyciela w zamian za objęte tytułem, niemożność świadczenia, zwolnienie z długu). Ponadto są to wszelkie zdarzenia wywołujące na gruncie prawa cywilnego taki skutek, że zobowiązanie objęte tytułem nie może być egzekwowane (np. przedawnienie, odroczenie terminu spełnienia świadczenia, rozłożenie świadczenia na raty – por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 kwietnia 2019 r., sygn. I ACa 379/18, Legalis nr 1997435). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu powód nie sprostał ciążącemu na min obowiązkowi dowodowemu i nie wykazał istnienia tytułu wykonawczego ani też okoliczności spełnienia świadczenia, które spowodowałoby, że zobowiązanie wygasło. Niezasadny okazał się również podniesiony przez powoda zarzut przedawnienia. Z przedłożonego przez powoda materiału dowodowego wynika, iż w dniu 7 lipca 2017r. w sprawie o sygnaturze akt IC 844/17 z powództwa B. (...) w G. , Sąd Rejonowy w Świnoujściu wydał wyrok, w którym zasądził od B. Z. na rzecz powoda kwotę 32.865zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania a w pozostałym zakresie postępowanie w sprawie umorzył. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2019r. wyrokowi temu nadana została klauzula wykonalności co do pkt I i III na rzecz wierzyciela B. (...) w G. . Z powyższego wynika zatem, iż przeciwko powodowi wydano tytuł wykonawczy na rzecz wierzyciela B. (...) w G. . Powód jako pozwanego w sprawie wskazał H. (...) w W. . Powód nie wykazał jednak w jaki sposób pozwany wszedł w prawa pierwotnego wierzyciela. Powód nie wyjaśnił, czy nadano wyrokowi z dnia 7 lipca 2017r. klauzulę wykonalności na nowego wierzyciela czy też np. H. (...) w W. jest następcą prawnym pierwotnego wierzyciela. Okoliczności powyższe są kluczowe dla ustalenia czy pozwanemu w niniejszej sprawie H. (...) w W. przysługuje legitymacja bierna. W ocenie Sądu powód powyższej okoliczności nie wykazał. Nie wynika ona z zawiadomienia o wszczęciu egzekucji przeciwko powodowi. Z dokumentu tego wynika bowiem wyłącznie, że Komornik wszczął postępowanie egzekucyjne z wniosku H. (...) w W. na podstawie wyroku z dnia 7 lipca 2017r. Nie jest to jednak jednoznaczne z potwierdzeniem istnienia tytułu wykonawczego wydanego na rzecz tego wierzyciela. Brak wykazania legitymacji biernej po stronie pozwanego stanowi samodzielną przesłankę oddalenia powództwa w niniejszej sprawie. Na marginesie Sąd wskazuje, że powód nie udźwignął też ciężaru dowodowego w zakresie twierdzenia, iż spełnił swoje świadczenie na rzecz pierwotnego wierzyciela. Samo twierdzenie powoda niepoparte dowodami wpłat, w ocenie Sądu nie jest wystarczające do wykazania powyższego faktu, nawet wobec niezłożenia przez pozwanego odpowiedzi na pozew. Podkreślić przy tym należy, że samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660/00). Niezasadny okazał się także podniesiony przez powoda zarzut przedawnienia. Stosownie do treści art. 125 kc : „Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. ” W niniejszej sprawie co do zasady zastosowanie znalazł art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2018r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, iż: „Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. (1). (2) Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu .” W niniejszym stanie faktycznym wyrokowi z dnia 7 lipca 2017r. postanowieniem z dnia 8 lipca 2019r., na wniosek pierwotnego wierzyciela, nadana została klauzula wykonalności. Wniosek wierzyciela przerwał bieg przedawnienia. Kwestia tego, czy złożenie wniosku o nadanie klauzuli tytułowi egzekucyjnemu przerywa bieg przedawnienia była przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy. Sąd ten w uchwale z dnia 16 stycznia 2004 roku, sygn. akt III CZP 101/03 wskazał, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany przez złożenie takiego wniosku. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Świnoujściu zostało wszczęte w grudniu 2025r. a zatem przed upływem 6 lat od nadania wyrokowi klauzuli wykonalności. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Zarządzenia: 1. (...) 2. (...) Dnia 6 maja 2026r. SSR Magdalena Sarzyńska