I SA/Łd 64/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi O. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Piotrkowie Trybunalskim, która umorzyła postępowanie w przedmiocie przyznania oprocentowania od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Wcześniej Burmistrz Miasta P. stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 47.286 zł, w tym podatek 28.950 zł i odsetki 18.336 zł, a następnie uzupełnił decyzję, wskazując oprocentowanie nadpłaty na 311 zł za okres od 27 kwietnia do 27 maja 2021 r. Spółka odwołała się od decyzji Burmistrza w części dotyczącej odmowy przyznania oprocentowania za szerszy okres. SKO uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie SKO odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji kasacyjnej, co zostało uchylone przez WSA. Po ponownym rozpatrzeniu, SKO decyzją z 12 listopada 2025 r. umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na upływ 5-letniego terminu do zwrotu nadpłaty i odsetek od niej, który upłynął z końcem 2020 r. WSA w Łodzi uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie art. 234 Ordynacji podatkowej (zakaz reformationis in peius). Sąd uznał, że SKO wydało decyzję na niekorzyść strony, umarzając postępowanie i pozbawiając ją oprocentowania przyznanego decyzją organu I instancji, bez wykazania przesłanek pozwalających na odstępstwo od tej zasady (rażące naruszenie prawa lub interesu publicznego). Sąd podkreślił, że zwykłe naruszenie prawa przez organ I instancji nie uprawnia organu odwoławczego do pogorszenia sytuacji strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej) w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście umorzenia postępowania przez organ odwoławczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy próbuje naprawić błąd organu I instancji poprzez umorzenie postępowania, co pogarsza sytuację strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie oprocentowania nadpłaty podatku, tym samym pogarszając sytuację prawną strony, mimo braku przesłanek do odstępstwa od zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Umorzenie postępowania, które pozbawia stronę świadczenia przyznanego decyzją organu I instancji, stanowi naruszenie tej zasady, jeśli nie zachodzą wskazane wyjątki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez SKO, które pozbawiło spółkę oprocentowania przyznanego przez organ I instancji, stanowiło naruszenie zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 O.p.). Organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek pozwalających na odstępstwo od tej zasady, tj. rażącego naruszenia prawa lub interesu publicznego. Zwykłe naruszenie prawa przez organ I instancji nie uprawnia organu odwoławczego do naprawiania błędów w sposób pogarszający sytuację strony.
Czy prawo do zwrotu oprocentowania od nadpłaty podatku od nieruchomości wygasa z upływem 5-letniego terminu od końca roku, w którym powstała nadpłata, nawet jeśli sama nadpłata została uznana i zwrócona?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na naruszeniu zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony. Jednakże, analiza uzasadnienia SKO wskazuje, że organ przyjął, iż termin ten upłynął z końcem 2020 r., co czyniło wniosek spółki z 2021 r. bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy uznał, że 5-letni termin do zwrotu nadpłaty i odsetek rozpoczął bieg od końca 2015 r. i upłynął z końcem 2020 r. W związku z tym, wniosek spółki z 2021 r. o zwrot oprocentowania został uznany za bezprzedmiotowy. Sąd nie ocenił tej wykładni bezpośrednio, ale wskazał, że nawet jeśli organ I instancji popełnił błąd, organ odwoławczy nie mógł go naprawić w sposób naruszający art. 234 O.p.
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Zasada ta ma charakter gwarancyjny i nie pozwala na naprawianie błędów organu I instancji w sposób pogarszający sytuację strony, chyba że zachodzą ściśle określone wyjątki.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.
Pomocnicze
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wskazany jako podstawa wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji kasacyjnej SKO z 19 października 2021 r. przez spółkę.
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 222
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wskazany jako podstawa umorzenia postępowania przez SKO.
O.p. art. 80 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy terminu do zwrotu nadpłaty i odsetek, kluczowy dla oceny bezprzedmiotowości postępowania przez SKO.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zastosować środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez SKO zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 O.p.) poprzez umorzenie postępowania i pozbawienie spółki oprocentowania przyznanego decyzją organu I instancji, bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu publicznego. • Niewłaściwe uzasadnienie przez SKO decyzji o odstępstwie od zasady reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że prawo do zwrotu oprocentowania nadpłaty wygasło z powodu upływu 5-letniego terminu, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny • zasada zakazu reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa do obrony strony • zwykłe naruszenie prawa zaskarżoną decyzją organu I instancji nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na niekorzyść strony i w istocie korygowania błędnego, jednakże, nie rażąco, rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Skład orzekający
Ewa Cisowska-Sakrajda
przewodniczący
Teresa Rutkowska
członek
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej) w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście umorzenia postępowania przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy próbuje naprawić błąd organu I instancji poprzez umorzenie postępowania, co pogarsza sytuację strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę procesową w prawie podatkowym – zakaz pogarszania sytuacji strony po wniesieniu odwołania. Pokazuje, jak sądy chronią prawa podatników przed arbitralnymi decyzjami organów odwoławczych.
“Czy organ podatkowy może pogorszyć Twoją sytuację po odwołaniu? Sąd wyjaśnia kluczową zasadę!”
Dane finansowe
WPS: 47 286 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.