Orzeczenie · 2026-05-20

I KZ 20/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuterminy procesoweobrońcaSąd Najwyższyzażaleniezarządzenie

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia skazanego R.B. oraz jego obrońcy na zarządzenie Przewodniczącej IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 27 stycznia 2026 r., które uznało za bezskuteczny kolejny wniosek skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 31 marca 2023 r. (sygn. IV Ka 28/23). Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zarządzenia wskazał, że skazany powielił argumentację o złym stanie zdrowia i obarczył odpowiedzialnością obrońcę z wyboru, nie podając jednak faktycznej daty zaistnienia przeszkody i jej ustania. Podkreślono, że na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności niezależnych od niej oraz daty ich ustania. Wobec niedochowania warunków formalnych, wniosek uznano za bezskuteczny. Skazany w zażaleniu podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących pogorszenia stanu zdrowia psychicznego, naruszenia praw konstytucyjnych i konwencyjnych, a także zarzucił sędzi wydającej zarządzenie brak uprawnień do orzekania i niezdolność do jego wydania. Obrońca zarzucił obrazę art. 120 § 2 k.p.k. poprzez uznanie wniosku za bezskuteczny mimo uzupełnienia braków formalnych. Sąd Najwyższy, analizując zażalenie skazanego, stwierdził, że zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. nie mają zastosowania do zarządzeń. Odnosząc się do kwestii uprawnień sędziego, wskazano, że została ona powołana na urząd zgodnie z prawem, a zarzuty o niezdolności do orzekania były nieuzasadnionymi domniemaniami. Sąd Najwyższy przypomniał również, że skazany został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, co zostało wykazane w poprzednim postępowaniu (sygn. I KZ 12/24). Nie wykazano również wyłącznej winy obrońcy za niezłożenie wniosku. Sąd Najwyższy zauważył niekonsekwencję w relacjach skazanego dotyczących daty powstania przeszkody, co podważyło jego wiarygodność. Odnosząc się do zażalenia obrońcy, Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu obrazy art. 120 § 2 k.p.k., potwierdzając, że skazany nie podał faktycznej daty zaistnienia przeszkody, a jego domniemanie o zaniedbaniu obrońcy było ułomne i nie wykazało wyłącznego zawinienia obrońcy. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przywracania terminów procesowych, w szczególności wymogów formalnych wniosku i ciężaru dowodu spoczywającego na stronie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może zostać uznany za bezskuteczny z powodu niewykazania przez stronę okoliczności niezależnych od niej oraz daty ich ustania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przywrócenie terminu może zostać uznany za bezskuteczny, jeśli strona nie wykaże istnienia przeszkody niezależnej od niej oraz daty jej ustania, a także nie dopełni wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności niezależnych od niej oraz daty ich ustania. W przypadku braku spełnienia tych wymogów, wniosek jest bezskuteczny.

Czy zarządzenie przewodniczącego wydziału sądu okręgowego może być zaskarżone z powodu bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezwzględne przyczyny odwoławcze wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. dotyczą orzeczeń (wyroków i postanowień), a nie zarządzeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 439 § 1 k.p.k. odnosi się do orzeczeń, a zarządzenie nie należy do tej kategorii decyzji procesowych.

Czy obrońca z wyboru ponosi wyłączną winę za niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, jeśli skazany powołuje się na jego zaniedbanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skazany musi wykazać wyłączną winę obrońcy w sposób kategoryczny i uzasadniony, a nie tylko powoływać się na własne stwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skazany nie wykazał wyłącznego zawinienia obrońcy w zakresie braku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie, opierając się jedynie na własnych stwierdzeniach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Świdnicy

Strony

NazwaTypRola
R.B.osoba_fizycznaskazany
adw. P.P.inneobrońca z wyboru

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 459 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 466 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności (przyczyny od strony niezależnej) oraz daty jej ustania.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze dotyczą orzeczeń (wyroków i postanowień), a nie zarządzeń.

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skazanego istnienia przeszkody niezależnej od niego oraz daty jej ustania. • Zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych nie mają zastosowania do zarządzeń. • Skazany został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. • Brak wykazania wyłącznej winy obrońcy za niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. • Niekonsekwencja w relacjach skazanego dotyczących daty powstania przeszkody.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skazanego dotyczące nieprawidłowego składu orzekającego i niezdolności sędziego do orzekania. • Zarzut braku prawidłowego pouczenia o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. • Zarzut zaniedbania obrońcy jako wyłącznej przyczyny niezłożenia wniosku. • Zarzut obrońcy dotyczący obrazy art. 120 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa nie tylko ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności ( przyczyny od strony niezależnej) ale i daty jej ustania. • bezwzględne przyczyny odwoławcze wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. dotyczą orzeczeń, a więc wyroków i postanowień sądu, a zarządzenie do tej kategorii decyzji procesowych nie należy. • nieuzasadnionych domniemań skazanego. • nie wykazał (...) wyłącznej winy obrońcy w zakresie braku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. • istotną niekonsekwencję relacji skazanego.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywracania terminów procesowych, w szczególności wymogów formalnych wniosku i ciężaru dowodu spoczywającego na stronie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przywracania terminu, ale zawiera interesujące argumenty skazanego dotyczące praw procesowych i składu sądu, które zostały odrzucone przez Sąd Najwyższy.

Kolejny wniosek o uzasadnienie odrzucony. Sąd Najwyższy przypomina o ciężarze dowodu w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst