Orzeczenie · 2026-05-19

I KB 38/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćobrońcawniosek formalnyodrzucenie wnioskukodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek, pochodzący od strony postępowania (skazanego) i sporządzony przez jego obrońcę, został odrzucony z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Sąd wskazał, że wniosek nie określał sposobu, w jaki okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające do uznania spełnienia tego wymogu. Ponadto, sąd odmówił zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, argumentując, że przepis art. 29 § 11 uSN, obligujący do takiego zawiadomienia w przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez pełnomocnika, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Sąd Najwyższy rozróżnia role pełnomocników i obrońców w postępowaniu karnym i nie widzi podstaw do szerokiego rozumienia pojęcia „pełnomocnik” w kontekście tego przepisu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego oraz zakresu stosowania art. 29 uSN w kontekście obrońców i pełnomocników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, ponieważ nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek nie zawierał wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, a powoływanie się na ogólne przesłanki nie jest wystarczające. Brak było wskazania konkretnego wpływu na niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie.

Czy w przypadku odrzucenia wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości złożonego przez obrońcę, zachodzi obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na rozróżnienie ról pełnomocników i obrońców w ustawie o Sądzie Najwyższym oraz w przepisach proceduralnych, stwierdzając, że przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
skazanyinnestrona postępowania
obrońca skazanegoinneobrońca
SSN A.D.innesędzia

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. • Obrońca nie jest pełnomocnikiem w rozumieniu art. 29 § 11 uSN.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania • sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę • czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego • nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności towarzyszące powołaniu oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy • prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

A.D.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego oraz zakresu stosowania art. 29 uSN w kontekście obrońców i pełnomocników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praworządności – niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących wniosków składanych przez obrońców.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test sędziego. Kluczowa różnica między obrońcą a pełnomocnikiem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst