I CSK 2344/25

SN
I CSK 2344/25
POSTANOWIENIE
28 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
na posiedzeniu niejawnym 28 listopada 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. – Oddział w Tarnowie
‎
z udziałem A.B. i M.B.
‎
o wpis do działu IV księgi wieczystej nr […],
‎
na skutek skargi kasacyjnej A.B.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie
‎
z 30 grudnia 2024 r., I Ca 591/24,
1. odrzuca skargę kasacyjną,
2. zasądza od uczestnika postępowania A.B. na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia uczestnikowi postępowania A.B. odpisu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z 30 grudnia 2024 r. (sygn. akt I Ca 591/24), wydanym w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w T. z udziałem A.B. i M.B., dotyczącym wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 41 895,07 zł do działu IV księgi wieczystej nr […], oddalił apelację uczestnika A.B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie z 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt DzKw 9096/24), utrzymującego w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 7 czerwca 2024 r. na rzecz wnioskodawcy.
Uczestnik A.B., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego I.M., zaskarżył skargą kasacyjną powyższe postanowienie w całości, oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 41 895,07 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
5
§ 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia stronie skarżącej orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten ma charakter ustawowy i prekluzyjny, a dla oceny jego zachowania konieczne było ustalenie daty skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem właściwemu pełnomocnikowi uczestnika.
Korespondencja była początkowo kierowana do poprzedniego pełnomocnika uczestnika (adw. M.S.), co nie mogło wywołać skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Po wpłynięciu 2 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I Ca 591/24 wniosku aktualnego pełnomocnika o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem (k. 832), w dniu 3 stycznia 2025 r. zarządzono ponowne doręczenie odpisu tego orzeczenia z uzasadnieniem właściwemu pełnomocnikowi, tj. adw. M.S. (k. 836v.). Pismo przewodnie w sprawie I Ca 591/24 sporządzono 12 lutego 2025 r. wraz z informacją o doręczeniu także zawiadomienia o wyznaczonym składzie (k. 854), a orzeczenie z 30 grudnia 2024 r. z uzasadnieniem umieszczono w Portalu Informacyjnym w dniu 14 lutego 2025 r., co potwierdza wydruk z Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru Korespondencji (k. 855).
W dacie doręczenia (luty 2025 r.) obowiązywało brzmienie art. 131
1a
§ 2 k.p.c., wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1860), które weszło w życie 14 marca 2024 r. i pozostawało w mocy do dnia 9 września 2025 r. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku braku dokumentu potwierdzającego doręczenie elektroniczne uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od umieszczenia pisma w portalu informacyjnym. Jednocześnie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie doręczania pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 368), które weszło w życie 14 marca 2024 r., w razie nieodebrania pisma portal wskazuje jako datę doręczenia upływ 14 dnia od jego umieszczenia, z uwzględnieniem przesunięcia na następny dzień roboczy, jeżeli ostatni dzień przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy.
W niniejszej sprawie pismo adresowane do adw. M.S. umieszczono w portalu 14 lutego 2025 r., a brak potwierdzenia odbioru skutkował doręczeniem z mocy prawa z upływem 14 dnia, tj. 28 lutego 2025 r. Data ta wynika z adnotacji systemu EPOK i jest wiążąca dla sądu. Z tą datą rozpoczął bieg dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej, określony w art. 398
5
§ 1 k.p.c., który upływał 28 kwietnia 2025 r.
Skarga kasacyjna uczestnika, wniesiona przez pełnomocnika – radcę prawnego I.M., została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 13 maja 2025 r. (k. 905 – data stempla pocztowego), a więc po upływie ustawowego terminu. Nadano ją ponad dwa tygodnie po jego bezskutecznym upływie.
Podniesione w skardze twierdzenie, jakoby doręczenie postanowienia z uzasadnieniem nastąpiło 13 marca 2025 r. (k. 891), nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wskazana data odnosi się do doręczenia dokonanego wobec innej strony postępowania (zob. k. 861), co pozostaje bez znaczenia dla oceny terminu wniesienia skargi kasacyjnej przez uczestnika. Jedyną wiążącą datą doręczenia jest data wynikająca z wydruku z systemu EPOK, tj. 28 lutego 2025 r.
Skarga kasacyjna jako wniesiona po terminie podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c. Ponieważ jednak Sąd Okręgowy nie zastosował tego przepisu, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1, 1
1
i 3, art. 99, art. 391 § 1, art. 398
21
i art. 13 § 2 k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 5 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
(A.G.)
[a.ł]
Dariusz Dończyk
‎