I C 431/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank SA domagał się zasądzenia od pozwanych H. K. i T. K. kwoty 24.160,64 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia lub kwoty 28.560,78 zł jako świadczenia dodatkowego z powodu zmiany siły nabywczej pieniądza. Roszczenie wynikało z faktu, że umowa kredytu hipotecznego, którą strony zawarły, została prawomocnie uznana za nieważną. Wcześniejsze orzeczenia sądowe nakazały bankowi zwrot na rzecz pozwanych kwoty 174.774 zł, która następnie została zmniejszona przez Sąd Apelacyjny do 35.227,40 zł, zaliczając na poczet rozliczeń nominalną wartość kapitału kredytu. Sąd Rejonowy w Giżycku oddalił powództwo, opierając się na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Sądu Najwyższego (SN). TSUE w sprawie C-756/22 oraz C-520/21 orzekł, że po unieważnieniu umowy kredytu bank nie może żądać od konsumenta kwot wyższych niż kapitał wypłacony i ustawowe odsetki. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w poprzednim postępowaniu również stwierdził, że wierzytelności stron umorzyły się przez potrącenie do wartości niższej, a bank nie wykazywał wówczas roszczeń ponad kwotę nominalną. Sąd Rejonowy podkreślił, że skutek unieważnienia umowy jest analogiczny do odstąpienia od niej, co rodzi obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń w wartości nominalnej, bez waloryzacji, zgodnie z art. 395 § 2 k.c. w zw. z art. 494 k.c. Dlatego też bankowi nie przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z kapitału ani rekompensata za zmianę siły nabywczej pieniądza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki od konsumentów waloryzacji kredytu lub innych świadczeń ponad nominalną wartość kapitału po unieważnieniu umowy, zgodnie z prawem unijnym i krajowym orzecznictwem.
Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została prawomocnie uznana za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, a rozliczenia między stronami były przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bankowi po unieważnieniu umowy kredytu przysługuje roszczenie o zwrot kapitału w wartości realnej (z uwzględnieniem zmiany siły nabywczej pieniądza) lub inne wynagrodzenie ponad nominalną wartość wypłaconego kapitału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi po unieważnieniu umowy kredytu nie przysługuje roszczenie o zwrot kapitału w wartości realnej ani inne wynagrodzenie ponad nominalną wartość wypłaconego kapitału.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, które wyklucza możliwość dochodzenia przez bank od konsumenta kwot wyższych niż nominalny kapitał kredytu i ustawowe odsetki po unieważnieniu umowy. Skutek unieważnienia umowy jest analogiczny do odstąpienia, co rodzi obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń w wartości nominalnej, bez waloryzacji.
Czy zarzut potrącenia wierzytelności zgłoszony przez bank w poprzednim postępowaniu, dotyczący zwrotu nominalnej kwoty kredytu, wyklucza późniejsze dochodzenie przez bank roszczeń o waloryzację lub inne świadczenia ponad nominalną wartość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skuteczne potrącenie wierzytelności banku z wierzytelnością pozwanych o zwrot nienależnego świadczenia, stwierdzone przez Sąd Apelacyjny, wyklucza późniejsze dochodzenie przez bank roszczeń ponad nominalną wartość kapitału.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu stwierdził, że wierzytelności stron umorzyły się przez potrącenie na podstawie art. 498 § 2 k.c. do wartości niższej (nominalnej kwoty kredytu). Bank nie podnosił wówczas innych roszczeń, w tym o waloryzację, co potwierdza brak podstaw do ich późniejszego dochodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) SA | spółka | powód |
| H. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 498 § § 2
Kodeks cywilny
Stwierdza, że wierzytelności umarzają się przez potrącenie na podstawie art. 498 § 2 kc do wartości wierzytelności niższej.
k.c. art. 395 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis stosowany per analogiam do skutków unieważnienia umowy, nakazujący zwrot wzajemnych świadczeń.
Pomocnicze
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Przepis stosowany per analogiam do skutków odstąpienia od umowy, nakazujący zwrot wzajemnych świadczeń.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po unieważnieniu umowy kredytu bank nie może dochodzić od konsumenta kwot wyższych niż nominalny kapitał i ustawowe odsetki (orzecznictwo TSUE i SN). • Skuteczne potrącenie wierzytelności banku z wierzytelnością pozwanych w poprzednim postępowaniu wyklucza późniejsze dochodzenie roszczeń ponad nominalną wartość kapitału. • Zwrot świadczeń po unieważnieniu umowy następuje w wartości nominalnej, bez waloryzacji, zgodnie z art. 395 § 2 k.c. w zw. z art. 494 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału w wartości realnej z uwzględnieniem zmiany siły nabywczej pieniądza. • Roszczenie banku o zasądzenie kwoty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia lub świadczenia dodatkowego.
Godne uwagi sformułowania
poza kapitałem udzielonego kredytu kredytodawca nie posiada legitymacji do dochodzenia innych kwot od kredytobiorcy konsumenta w sytuacji unieważnienia łączącej strony umowy kredytu. • wierzytelności te umarzają się przez potrącenie na podstawie art. 498 § 2 kc • brak jest podstaw do dokonywania waloryzacji świadczeń, gdyż w takim wypadku strony nie zwracałyby już „tego co otrzymały”
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki od konsumentów waloryzacji kredytu lub innych świadczeń ponad nominalną wartość kapitału po unieważnieniu umowy, zgodnie z prawem unijnym i krajowym orzecznictwem."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została prawomocnie uznana za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, a rozliczenia między stronami były przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich unieważniania, a także kwestii zwrotu środków i waloryzacji, co jest gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników.
“Bank chciał waloryzacji kredytu po unieważnieniu umowy? Sąd powiedział stanowcze NIE!”
Dane finansowe
WPS: 24 160,64 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.