Orzeczenie · 2026-03-12

I C 186/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-12
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaokręgowy
ochrona dóbr osobistychakt oskarżeniabezprawnośćciężar dowodudobra osobistezniesławieniekoszty procesu

Powód D. U. (2) wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko X. R., domagając się zasądzenia kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz nakazania złożenia przeprosin. Powód zarzucił pozwanemu, że ten, będąc Prezesem Zarządu (...) S.A., oskarżył go fałszywie o pomówienie w prywatnym akcie oskarżenia, przypisując mu cechy takie jak „przestępca, dewiant seksualny, alkoholik, narkoman, prowadzi niemoralny tryb życia”. Powód twierdził, że akt oskarżenia miał na celu jego oczernienie. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o jego oddalenie, wskazując, że sporny fragment aktu oskarżenia stanowił jedynie teoretyczne omówienie przepisów art. 212 k.k. i nie odnosił się bezpośrednio do powoda. Sąd Okręgowy ustalił, że (...) S.A., reprezentowany przez adwokata, skierował przeciwko D. U. (1) prywatny akt oskarżenia o pomówienie. Uzasadnienie aktu oskarżenia zawierało fragment omawiający cechy i właściwości, które mogą być kwalifikowane jako pomówienie, w tym przykłady takie jak alkoholizm czy narkomania. Postanowieniem Sądu Rejonowego postępowanie zostało umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, a postanowienie utrzymał w mocy Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał bezprawnego naruszenia swoich dóbr osobistych. Sąd podkreślił, że skierowanie prywatnego aktu oskarżenia w celu ochrony własnych dóbr osobistych (renomy) nie jest działaniem bezprawnym, nawet jeśli postępowanie karne zakończyło się uniewinnieniem oskarżonego. Sąd uznał, że sporny fragment aktu oskarżenia stanowił teoretyczne omówienie przepisów i nie odnosił się bezpośrednio do powoda. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie bezprawności działania przy skierowaniu prywatnego aktu oskarżenia, interpretacja fragmentów aktów oskarżenia jako części teoretycznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie fragment aktu oskarżenia był częścią teoretyczną uzasadnienia, a nie bezpośrednim zarzutem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skierowanie prywatnego aktu oskarżenia, które zakończyło się umorzeniem postępowania karnego z powodu braku znamion czynu zabronionego, stanowi bezprawne naruszenie dóbr osobistych oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skierowanie prywatnego aktu oskarżenia w celu ochrony własnych dóbr osobistych (renomy) nie stanowi bezprawnego naruszenia dóbr osobistych oskarżonego, nawet jeśli postępowanie karne zakończyło się uniewinnieniem lub umorzeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego. Skierowanie aktu oskarżenia w celu ochrony własnych dóbr osobistych mieści się w ramach porządku prawnego. Kluczowe jest, że sporny fragment aktu oskarżenia stanowił teoretyczne omówienie przepisów, a nie bezpośrednie przypisanie powodowi negatywnych cech.

Czy fragment uzasadnienia prywatnego aktu oskarżenia, stanowiący teoretyczne omówienie przepisów prawa karnego dotyczących pomówienia, może być uznany za naruszenie dóbr osobistych powoda?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli fragment ten nie odnosi się bezpośrednio do powoda ani jego zachowań, a jedynie stanowi teoretyczne wyjaśnienie przepisów.

Uzasadnienie

Sąd analizując treść aktu oskarżenia stwierdził, że sporny fragment był częścią teoretyczną uzasadnienia, opisującą przykładowe sformułowania kwalifikowane jako pomówienie, a nie bezpośredni atak na osobę powoda.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
X. R.

Strony

NazwaTypRola
D. U. (2)osoba_fizycznapowód
X. R.osoba_fizycznapozwany
X. R.osoba_fizycznaPrezes Zarządu (...) S.A.
(...) S.A.spółkaoskarżyciel prywatny w sprawie karnej

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje możliwość żądania zaniechania naruszenia, usunięcia skutków naruszenia oraz zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny w przypadku naruszenia dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Określa dobra osobiste podlegające ochronie prawa cywilnego.

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa zniesławienia (pomówienia).

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa zniesławienia (pomówienia).

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fragment aktu oskarżenia stanowił teoretyczne omówienie przepisów, a nie bezpośrednie przypisanie powodowi negatywnych cech. • Skierowanie prywatnego aktu oskarżenia w celu ochrony własnych dóbr osobistych nie jest działaniem bezprawnym. • Brak wykazania bezprawności działania pozwanego.

Odrzucone argumenty

Akt oskarżenia zawierał sformułowania naruszające dobra osobiste powoda (alkoholizm, narkomania, zboczenie płciowe, niemoralny tryb życia). • Skierowanie aktu oskarżenia, które zakończyło się uniewinnieniem, jest działaniem bezprawnym.

Godne uwagi sformułowania

„Pomówienie musi odnosić się do postępowania (...) lub właściwości (...), które mogą poniżyć daną osobę (...) w opinii publicznej lub narazić ją na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności”. • „Wniesienie prywatnego aktu oskarżenia z zasady nie będzie mogło być uznane za bezprawne naruszenie dóbr osobistych oskarżonego.

Skład orzekający

Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezprawności działania przy skierowaniu prywatnego aktu oskarżenia, interpretacja fragmentów aktów oskarżenia jako części teoretycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie fragment aktu oskarżenia był częścią teoretyczną uzasadnienia, a nie bezpośrednim zarzutem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię granic ochrony dóbr osobistych w kontekście postępowań karnych i cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy prywatny akt oskarżenia zawsze narusza dobra osobiste? Sąd wyjaśnia granice.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 1007 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst