I ACa 519/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację strony pozwanej (banku) od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, który ustalił nieważność umowy kredytu indeksowanego kursem CHF i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot świadczeń. Sąd Okręgowy zasądził od banku na rzecz małoletnich powodów O. H. i Z. H. (2) kwoty po 84 944,71 zł, a na rzecz powodów Z. H. (1) i G. H. kwotę 27 005,22 zł, zastrzegając spełnienie świadczeń od zwrotu przez powodów świadczenia wzajemnego w kwocie 171 615,26 zł. Jednocześnie Sąd Okręgowy ustalił nieistnienie stosunku prawnego umowy kredytu. Apelacja banku dotyczyła pkt I, II i IV wyroku, zarzucając naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe i znajdujące oparcie w materiale dowodowym. Sąd odwoławczy podkreślił, że zarzuty apelacji miały charakter polemiczny i pozostawały w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego oraz utrwalonego orzecznictwa dotyczącego nieważności umów kredytów indeksowanych kursem CHF. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul przeliczeniowych, wskazując na sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumentów. Stwierdzono, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień umowa nie może obowiązywać, a brak jest możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 8 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej nieważności umów kredytów indeksowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz braku możliwości uzupełniania takich umów przez sądy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego typu umowy kredytu (indeksowanego kursem CHF) i konkretnych klauzul abuzywnych. Interpretacja przepisów prawa UE i krajowego w kontekście ochrony konsumentów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego kursem CHF dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, dając bankowi swobodę w ustalaniu kursu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm ustalania kursu waluty przez bank, pozostawiający mu swobodę, jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Klauzula nie była jednoznaczna i pozwalała bankowi na arbitralne działanie, co naruszało równowagę stron.
Jaki jest skutek uznania postanowień umowy kredytu za abuzywne dla ważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul przeliczeniowych za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, ponieważ eliminacja tych postanowień prowadzi do zaniknięcia ryzyka kursowego, a nie taką umową strony się związały.
Uzasadnienie
Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa nie może obowiązywać, a przepisy prawa nie pozwalają na zastąpienie ich innymi postanowieniami. Nieważność umowy wynika z braku możliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej.
Czy powodowie mieli interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu, mimo jednoczesnego dochodzenia zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ pozytywne rozstrzygnięcie zapewniło im ochronę prawnie doniosłych interesów, definitywnie kończąc istniejący spór i zapobiegając przyszłym sporom.
Uzasadnienie
Ustalenie nieważności umowy uchyliło niepewność co do jej wiążącego charakteru i pozwoliło uniknąć przyszłych sporów, zapewniając definitywne zakończenie sporu.
Czy bank prawidłowo wypełnił obowiązki informacyjne dotyczące ryzyka walutowego przy umowie kredytu indeksowanego kursem CHF?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie dołożył szczególnej staranności w zakresie wyraźnego zidentyfikowania zagrożeń związanych z produktem finansowym, co naruszyło obowiązek ostrzegawczy.
Uzasadnienie
Samo wskazanie w umowie ryzyka walutowego lub odebranie oświadczenia o jego akceptacji nie jest wystarczające. Bank powinien w sposób jednoznaczny i zrozumiały unaocznić konsumentowi ryzyko, w tym możliwość zwrotu wielokrotnie wyższej kwoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. H. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| G. H. | osoba_fizyczna | powód |
| O. H. | osoba_fizyczna | powód małoletni |
| Z. H. (2) | osoba_fizyczna | powód małoletni |
| Z. H. (3) | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powodów małoletnich |
| (...) S.A | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie zachodzi, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodom ochronę ich prawnie doniosłych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 380
Kodeks cywilny
Sąd drugiej instancji może z urzędu przywołać dowody dopuszczone w pierwszej instancji, które nie zostały przeprowadzone, lub których przeprowadzenie zostało pominięte, albo uzupełnić postępowanie dowodowe.
k.c. art. 233 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 387 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd odwoławczy może ograniczyć się do przedstawienia podstaw swojego rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu indeksowanego kursem CHF. • Nieważność umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul. • Interes prawny powodów w ustaleniu nieważności umowy. • Niewypełnienie przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka walutowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych. • Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. • Możliwość zastosowania art. 41 prawa wekslowego do uzupełnienia umowy. • Przedawnienie roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
zarzuty apelacji strony pozwanej mają charakter wyłącznie polemiczny • mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, pozostawiający bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta • po usunięciu abuzywnych postanowień umowa nie może obowiązywać według sposobów proponowanych przez pozwanego • w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, iż niezgodny z tym artykułem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku.
Skład orzekający
Sławomir Jurkowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej nieważności umów kredytów indeksowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz braku możliwości uzupełniania takich umów przez sądy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego typu umowy kredytu (indeksowanego kursem CHF) i konkretnych klauzul abuzywnych. Interpretacja przepisów prawa UE i krajowego w kontekście ochrony konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie ochrony konsumentów przed abuzywnymi klauzulami, co jest nadal gorącym tematem.
“Koniec z frankami? Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność kolejnej umowy kredytowej z powodu abuzywnych klauzul!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.