I ACa 2467/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa D. P. przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej o ustalenie. Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem częściowym z dnia 5 maja 2025 r. ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do (...) , zawarta w dniu 23 maja 2006 r., jest nieważna. Sąd pierwszej instancji uznał powództwo za zasadne, stwierdzając abuzywność postanowień umowy w zakresie mechanizmu indeksacji, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem i rażąco naruszały jego interesy. Bank przyznał sobie prawo do jednostronnego regulowania wysokości rat poprzez wyznaczanie kursów walut, wykorzystując przewagę informacyjną. Pozwany bank zaskarżył ten wyrok apelacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 355, 174, 233 k.p.c.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 189 k.p.c., art. 84 p.u., art. 385¹ k.c.). Bank kwestionował m.in. posiadanie przez powódkę interesu prawnego, prawidłowość oceny dowodów oraz zastosowanie przepisów o abuzywności. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego nie jest sprawą podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Sąd Apelacyjny szczegółowo omówił kwestię abuzywności klauzul indeksacyjnych, wskazując na brak rzetelnych informacji o ryzyku kursowym, niejasność mechanizmu ustalania kursów walut oraz brak indywidualnego uzgodnienia postanowień. Powołano się na bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które potwierdzają abuzywny charakter takich klauzul i konsekwencje w postaci nieważności umowy, gdy eliminacja abuzywnych postanowień prowadzi do tak istotnej deformacji stosunku prawnego, że nie można odtworzyć woli stron. Sąd uznał, że powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych i konsekwencji w postaci nieważności umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i SN. Może wymagać analizy pod kątem zmian legislacyjnych i specyfiki konkretnej umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawarta z konsumentem, jest nieważna z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna, jeśli klauzule indeksacyjne są abuzywne, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta, a ich eliminacja prowadzi do istotnej deformacji stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, ponieważ bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych, nie zapewnił przejrzystości mechanizmu ustalania kursów walut i nie wykazał indywidualnego uzgodnienia postanowień. Eliminacja tych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy, gdyż określają one główne świadczenie stron.
Czy postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi w upadłości, podlega zgłoszeniu do masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 5/24 stwierdził, że takie postępowanie może być prowadzone z udziałem syndyka, co oznacza brak konieczności zawieszania postępowania.
Czy konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, gdy wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niepewności co do istnienia stosunku prawnego i zapewni ochronę jego praw.
Uzasadnienie
Art. 189 k.p.c. pozwala na ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, gdy powód ma w tym interes prawny. W przypadku umowy kredytu, ustalenie jej nieważności definitywnie kończy spór i zapewnia ochronę prawną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Syndyk masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji spełniały wymogi abuzywności, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszały interesy konsumenta.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powódka posiadała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Postanowienia wynikające z wzorca umownego, którym posłużył się bank, nie zostały indywidualnie uzgodnione z powódką.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Konsekwencją stwierdzenia abuzywności postanowienia jest jego bezskuteczność, a umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie, chyba że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
p.u. art. 145 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u. art. 84 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych z powodu braku indywidualnego uzgodnienia i naruszenia interesów konsumenta. • Niedopełnienie przez bank obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. • Niejasność mechanizmu ustalania kursów walut przez bank. • Brak interesu prawnego w zgłoszeniu roszczenia do masy upadłości w przypadku ustalenia nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy (m.in. art. 355, 174, 233 k.p.c.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (m.in. art. 189 k.p.c., art. 84 p.u., art. 385¹ k.c.). • Twierdzenie o posiadaniu przez powódkę interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Argumentacja o indywidualnym uzgodnieniu klauzul i dopełnieniu obowiązków informacyjnych przez bank.
Godne uwagi sformułowania
klauzule spełniały wymogi abuzywności w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • nie zostały one indywidualnie uzgodnione z powódką, jako konsumentem, pozbawiając powódkę wpływu na jej treść • postanowienia te kształtowały prawa i obowiązki powódki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy • Bank, wprowadzając klauzule waloryzacyjne oparte o kursy walut wskazane w sporządzanych przez siebie tabelach, przyznał sobie bowiem prawo do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu i wysokości całej wierzytelności poprzez wyznaczanie w tabelach kursowych kursu sprzedaży franka szwajcarskiego oraz wartości spreadu walutowego, czym zachwiał równorzędność stron umowy • Nie przedstawił przy tym powódce rzetelnych informacji, które pozwoliłyby jej na racjonalne rozważenie ryzyka zmiany kursu (...) na przestrzeni wieloletniego okresu związania się umową kredytu i wpływu zmiany kursu na wysokość rat kredytowych • Postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. […]
Skład orzekający
Wiesława Kuberska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych i konsekwencji w postaci nieważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i SN. Może wymagać analizy pod kątem zmian legislacyjnych i specyfiki konkretnej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników.
“Nieważna umowa kredytowa: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul banku.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.