I ACa 1500/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację strony pozwanej – banku – od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który uznał umowę kredytu denominowanego zawartą w 2005 roku między powodami a bankiem za nieważną. Sąd Okręgowy zasądził od banku na rzecz powodów kwotę ponad 108 tys. zł oraz ponad 28 tys. CHF wraz z odsetkami. Bank zaskarżył ten wyrok, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa, podnosząc zarzuty procesowe i materialnoprawne, w tym naruszenie art. 233 §1 k.p.c. oraz wadliwą ocenę zeznań. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Stwierdzono, że klauzule dotyczące przeliczeń walutowych były abuzywne, ponieważ nie były przejrzyste, dawały bankowi arbitralność w ustalaniu kursów i narzucały konsumentom nieograniczone ryzyko kursowe. Sąd podkreślił, że umowa nie mogła być utrzymana w zmienionym kształcie po eliminacji abuzywnych postanowień, a próba zastąpienia ich innymi mechanizmami stanowiłaby zbyt daleko idącą modyfikację umowy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul walutowych w kredytach denominowanych i nieważności umów w przypadku braku możliwości utrzymania ich w zmienionym kształcie.
Dotyczy umów kredytów denominowanych zawartych przed wejściem w życie nowych regulacji lub w oparciu o wzorce umowne stosowane przez banki.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule dotyczące przeliczeń walutowych w umowie kredytu denominowanego są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ nie są przejrzyste, dają bankowi arbitralność w ustalaniu kursów i narzucają konsumentowi nieograniczone ryzyko kursowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule nie spełniały wymogu przejrzystości, nie pozwalały konsumentowi na oszacowanie konsekwencji ekonomicznych, a bank posiadał swobodę w ustalaniu kursów, co naruszało interesy konsumenta i dobre obyczaje.
Czy umowa kredytu denominowanego może obowiązywać po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie może obowiązywać w zmienionym kształcie po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień, a zastąpienie ich innymi mechanizmami stanowiłoby zbyt daleko idącą modyfikację.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i TSUE, zgodnie z którym sąd nie może modyfikować treści nieuczciwych warunków, a działania mają charakter sankcyjny, zniechęcający do stosowania nieuczciwych klauzul.
Czy sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy, nawet jeśli został on zmieniony przez strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy, nawet jeśli został on zmieniony w drodze aneksu, chyba że konsument świadomie zrezygnował z przywrócenia stanu poprzedniego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok TSUE, wskazując, że nawet zmiana nieuczciwego warunku w drodze aneksu nie zwalnia sądu z obowiązku oceny jego nieuczciwości i przywrócenia sytuacji konsumenta sprzed zawarcia wadliwego postanowienia.
Czy interes prawny powodów w ustaleniu nieważności umowy kredytu jest oczywisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, interes prawny powodów w ustaleniu nieważności umowy jest oczywisty.
Uzasadnienie
Umowa miała zainicjować stosunek zobowiązaniowy o charakterze ciągłym, a kredytobiorcy pozostawali w niepewności co do swojej sytuacji prawnej. Samo zasądzenie świadczenia nie byłoby wystarczające dla zniweczenia skutków wpisu hipoteki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. B. | osoba_fizyczna | powód |
| I. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w T. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 384 § §1
Kodeks cywilny
Bank posługiwał się wzorcem umowy, co przenosiło ciężar wykazania indywidualnego uzgodnienia postanowień na pozwanego.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne kształtujące prawa konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy są niedozwolone.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Ciężar wykazania indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych spoczywał na pozwanym.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Odesłanie do nieokreślonego kursu kupna lub sprzedaży świadczy o arbitralności banku i ryzyku dla konsumenta.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 233 § §1
Kodeks cywilny
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny z poszanowaniem reguł tego przepisu.
k.c. art. 58 § §1
Kodeks cywilny
Umowa kredytu zawierała wszystkie istotne elementy i była możliwa do wykonania, co wykluczało jej nieważność na podstawie tego przepisu.
k.c. art. 58 § §2
Kodeks cywilny
Zastosowanie tego przepisu jest uzasadnione tylko w przypadkach, gdy nie ma możliwości zastosowania przepisu przewidującego sankcję łagodniejszą. W tej sprawie wystarczająca była sankcja ubezskutecznienia zakwestionowanych przepisów.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Wyłącza stosowanie art. 58 §3 k.c., co oznacza, że nieuczciwe postanowienia nie powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo bankowe
Określa istotne elementy umowy kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul dotyczących przeliczeń walutowych. • Brak przejrzystości mechanizmu waloryzacji. • Naruszenie interesów konsumenta i dobrych obyczajów. • Nieograniczone ryzyko kursowe po stronie konsumenta. • Umowa nie może obowiązywać w zmienionym kształcie po eliminacji abuzywnych postanowień.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 §1 k.p.c. • Zarzut wadliwej oceny zeznań powodów i świadka. • Możliwość wypłaty i spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej. • Możliwość utrzymania umowy po eliminacji postanowień niedozwolonych. • Konieczność zastosowania norm dyspozytywnych kodeksu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie art. 233 §1 k.p.c. ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny. • Kwestia stosowania przez pozwanego reguł rynkowych przy ustalaniu kursów wymiany walut była nieistotna dla rozstrzygnięcia. • W kredycie denominowanym kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej, a zostaje wypłacona w walucie krajowej według klauzuli umownej opartej na kursie kupna waluty obcej obowiązującym w dniu uruchomienia kredytu, zaś spłata kredytu następuje w walucie krajowej. • Odesłanie do bliżej nieokreślonego kursu kupna czy sprzedaży obowiązującego w Banku świadczy o tym, że kredytodawca dysponował arbitralnością w kształtowaniu kursów walut. • W sytuacji, w której dana klauzula zawarta w umowie kredytowej nie realizuje przytoczonych kryteriów, a zatem jest niedozwolona, umowa nie pozwala na określenie rozmiarów świadczenia banku i kredytobiorcy w oparciu o obiektywne, niezależne od żadnej stron czynniki. • W razie stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego odnoszących się do sposobu określania kursu waluty obcej, umowa nie może obowiązywać w pozostałym zakresie. • Działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej mają mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie swoistego skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów, zawierających umowy z konsumentami do przewidywania w umowach z nimi nieuczciwych postanowień umownych.
Skład orzekający
Marek Boniecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul walutowych w kredytach denominowanych i nieważności umów w przypadku braku możliwości utrzymania ich w zmienionym kształcie."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów denominowanych zawartych przed wejściem w życie nowych regulacji lub w oparciu o wzorce umowne stosowane przez banki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie ochrony konsumentów przed abuzywnymi klauzulami bankowymi.
“Bank przegrywa w sądzie apelacyjnym: umowa kredytu denominowanego nieważna z powodu abuzywnych klauzul!”
Dane finansowe
zwrot świadczenia: 108 096,52 PLN
zwrot świadczenia: 28 746,73 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.