C-95/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Corte d’appello di Napoli (sąd apelacyjny w Neapolu) dotyczył wykładni art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania oraz art. 9 ust. 1 lit. i) i art. 25 decyzji ramowej 2008/909/WSiSW dotyczącej wzajemnego uznawania wyroków skazujących. Sprawa dotyczyła wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez sąd słowacki przeciwko osobie (ATAU), która została skazana na karę pozbawienia wolności w wyniku rozprawy, na której nie stawiła się osobiście. ATAU mieszka we Włoszech i zwrócił się o wykonanie kary w tym kraju. Sąd włoski miał wątpliwości, czy może odmówić przekazania ATAU i zarządzić wykonanie kary we Włoszech, jeśli nie wszystkie gwarancje proceduralne przewidziane w prawie włoskim (transponującym przepisy UE) zostały spełnione podczas rozprawy na Słowacji. W szczególności, ATAU nie został poinformowany o terminie i miejscu rozprawy, mimo że wiedział o jej trwaniu i był reprezentowany przez obrońcę. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy UE (decyzje ramowe 2002/584 i 2008/909) należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które nakazują odmowę uznania wyroku skazującego, jeśli nie zostały spełnione wszystkie formalne gwarancje proceduralne, nawet jeśli istnieją podstawy do wykonania kary w państwie zamieszkania skazanego. Trybunał podkreślił, że wymóg wiedzy o wyznaczonej rozprawie jest spełniony, jeśli możliwe jest przyjęcie, że osoba została poinformowana o terminie i miejscu rozprawy, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w tym zachowanie samej osoby (np. celowe unikanie kontaktu). Ponadto, sąd wykonujący nakaz nie jest bezwzględnie zobowiązany do odmowy uznania wyroku, jeśli nie zostały spełnione przesłanki z art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej 2008/909, ale może, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym wolę skazanego wykonania kary w państwie zamieszkania, uznać wyrok, jeśli prawo do obrony było w istocie przestrzegane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących europejskiego nakazu aresztowania i wzajemnego uznawania wyroków skazujących w kontekście postępowań zaocznych oraz zasady wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której państwo wykonujące nakaz ma możliwość wykonania kary na swoim terytorium, a jednocześnie istnieją wątpliwości co do spełnienia gwarancji proceduralnych w państwie wydającym nakaz. Konieczność oceny indywidualnych okoliczności sprawy przez sąd krajowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy krajowe państwa wykonującego nakaz mogą nakazywać odmowę uznania wyroku skazującego wydanego zaocznie, jeśli nie zostały spełnione wszystkie formalne gwarancje proceduralne, nawet jeśli istnieją podstawy do wykonania kary w państwie zamieszkania skazanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy krajowe nie mogą stać na przeszkodzie wykonaniu kary w państwie zamieszkania, jeśli spełnione są przesłanki odmowy przekazania i zarządzenia wykonania kary w państwie wykonującym, a jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki uznania wyroku skazującego zgodnie z przepisami transponującymi decyzję ramową 2008/909. W takich przypadkach sąd wykonujący nakaz powinien dokonać wykładni prawa krajowego w świetle prawa UE, aby umożliwić ocenę, czy prawo do obrony było w istocie przestrzegane.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy UE dotyczące europejskiego nakazu aresztowania i wzajemnego uznawania wyroków skazujących wymagają spójności w stosowaniu gwarancji proceduralnych. Jeśli państwo wykonujące nakaz może odmówić przekazania i zarządzić wykonanie kary na swoim terytorium, nie może jednocześnie odmawiać uznania wyroku z powodu niespełnienia formalnych gwarancji, jeśli prawo UE dopuszcza takie sytuacje. Sąd krajowy musi dokonać wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE, aby zapewnić, że prawo do obrony jest przestrzegane.
Jak należy interpretować wymóg wiedzy o wyznaczonej rozprawie w kontekście art. 9 ust. 1 lit. i) ppkt (ii) decyzji ramowej 2008/909, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, ale była reprezentowana przez obrońcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymóg wiedzy o wyznaczonej rozprawie jest spełniony, jeśli w świetle wszystkich istotnych okoliczności, w tym zachowania danej osoby, możliwe jest przyjęcie, że została ona poinformowana o terminie i miejscu posiedzenia wyznaczonego na potrzeby rozprawy. Nawet jeśli osoba nie została bezpośrednio poinformowana, można uznać ten wymóg za spełniony, jeśli celowo unikała kontaktu lub nie podała adresu do doręczeń, pod warunkiem, że organy podjęły rozsądne starania w celu jej powiadomienia.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że pojęcie wiedzy o rozprawie jest autonomicznym pojęciem prawa UE. Analiza brzmienia, kontekstu i celów przepisów (w tym dyrektywy 2016/343) wskazuje, że wymagane jest poinformowanie o terminie i miejscu rozprawy. Jednakże, ocena, czy osoba wiedziała o rozprawie, powinna uwzględniać jej zachowanie, w tym starania o uniknięcie kontaktu. Jeśli osoba celowo unikała otrzymania informacji, można uznać, że wymóg wiedzy został spełniony, o ile organy podjęły odpowiednie kroki.
Czy samo reprezentowanie przez obrońcę wyznaczonego z urzędu jest wystarczające do uznania, że osoba świadomie zrzekła się prawa do obecności na rozprawie, jeśli nie wiedziała o jej terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo reprezentowanie przez obrońcę wyznaczonego z urzędu nie jest wystarczające. Osoba musi świadomie powierzyć obrońcy prowadzenie swojej obrony, co zakłada, że specjalnie wyznaczyła tego obrońcę do reprezentowania jej na rozprawie prowadzonej pod jej nieobecność.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że aby uznać, iż osoba zrzekła się prawa do obecności na rozprawie, musi ona świadomie powierzyć obronę obrońcy. Sama obecność obrońcy z urzędu nie jest wystarczająca, jeśli osoba nie wiedziała o rozprawie i nie podjęła świadomej decyzji o jej reprezentowaniu.
Czy sąd wykonujący nakaz jest uprawniony do odmowy uznania wyroku skazującego, jeśli nie zostały spełnione przesłanki z art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej 2008/909?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Artykuł 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej 2008/909 stanowi fakultatywną podstawę odmowy. Oznacza to, że sąd wykonujący nakaz może, ale nie musi, odmówić uznania wyroku. Jeśli przesłanki z tego przepisu nie są spełnione, sąd może, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym prawo do obrony i wolę skazanego, uznać i wykonać wyrok.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że przepis ten daje sądowi wykonującemu nakaz pewien zakres uznania. Nawet jeśli formalne przesłanki odmowy nie są spełnione, sąd może ocenić, czy prawo do obrony było przestrzegane i czy istnieją inne powody do uznania wyroku, zwłaszcza jeśli skazany wnioskuje o wykonanie kary w państwie zamieszkania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ATAU | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczy wniosek |
| Procura generale presso la Corte d’appello di Napoli | organ_krajowy | inna strona postępowania |
| rząd włoski | inne | interwenient |
| rząd rumuński | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § pkt 6
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Organ wykonujący nakaz może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeśli nakaz dotyczy wykonania kary pozbawienia wolności, osoba jest obywatelem lub stałym rezydentem państwa wykonującego, a państwo to zobowiązuje się wykonać karę zgodnie z prawem krajowym.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § ust. 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Określa warunki, w jakich można odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, chyba że spełnione są określone gwarancje proceduralne.
Decyzja ramowa 2008/909 art. 9 § ust. 1 lit. i)
Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW
Określa podstawy odmowy uznania i wykonania wyroku skazującego, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, chyba że spełnione są określone gwarancje proceduralne.
Pomocnicze
Decyzja ramowa 2008/909 art. 25
Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW
Stosuje przepisy decyzji ramowej 2008/909 do przypadków objętych art. 4 ust. 6 decyzji ramowej 2002/584.
Dyrektywa 2016/343 art. 8 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Ustanawia minimalne normy dotyczące prawa do obecności na rozprawie, pozwalając na rozprawę pod nieobecność oskarżonego, jeśli został on powiadomiony o rozprawie i jej konsekwencjach, lub jest reprezentowany przez obrońcę.
Ustawa nr 69 art. 6 § ust. 1 bis lit. b)
Ustawa nr 69 z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Włoskie przepisy dotyczące europejskiego nakazu aresztowania, określające warunki, w jakich można odmówić wykonania nakazu, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie.
Ustawa nr 69 art. 18 bis § ust. 2
Ustawa nr 69 z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Włoskie przepisy dotyczące odmowy przekazania obywatela Włoch lub rezydenta, pod warunkiem wykonania kary we Włoszech.
Dekret ustawodawczy nr 161 art. 13
Dekret ustawodawczy nr 161 z dnia 7 września 2010 r.
Włoskie przepisy dotyczące odmowy uznania wyroku skazującego, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, chyba że spełnione są określone gwarancje.
Dekret ustawodawczy nr 161 art. 24
Dekret ustawodawczy nr 161 z dnia 7 września 2010 r.
Włoskie przepisy dotyczące uznania zagranicznego wyroku skazującego w celu wykonania kary we Włoszech.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy UE dotyczące europejskiego nakazu aresztowania i wzajemnego uznawania wyroków skazujących wymagają spójności w stosowaniu gwarancji proceduralnych. • Państwo wykonujące nakaz nie może odmawiać uznania wyroku z powodu niespełnienia formalnych gwarancji, jeśli prawo UE dopuszcza takie sytuacje i prawo do obrony było w istocie przestrzegane. • Wymóg wiedzy o rozprawie jest spełniony, jeśli możliwe jest przyjęcie, że osoba została poinformowana, biorąc pod uwagę jej zachowanie i starania organów. • Sąd wykonujący nakaz ma pewien zakres uznania i nie jest bezwzględnie zobowiązany do odmowy uznania wyroku, jeśli nie są spełnione formalne przesłanki.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, ponieważ jest czysto hipotetyczny (argument rządu włoskiego).
Godne uwagi sformułowania
dobrowolne i jednoznaczne zrzeczenie się przez daną osobę osobistego stawiennictwa na tej rozprawie • Ocena przez właściwy organ wykonującego państwa członkowskiego • Obowiązek wykładni zgodnej • nie ma na celu regulowania form ani metod [...] są one regulowane prawem krajowym państw członkowskich • każde państwo członkowskie zapewnia zgodnie z prawem krajowym, by dana osoba dowiedziała się o rozprawie, oczywiście w sposób spełniający wymogi wspomnianej konwencji • decydując o tym, czy sposób przekazania informacji wystarcza, by dana osoba dowiedziała się o rozprawie, szczególną uwagę można byłoby w stosownych przypadkach zwrócić także na starania danej osoby o uzyskanie skierowanych do niej informacji • zasada wykładni zgodnej wymaga uwzględnienia całości swego prawa krajowego i stosowania uznanych w porządku krajowym metod wykładni, by zapewnić pełną skuteczność tej decyzji ramowej i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami • nie można wykluczyć, że możliwe jest przyjęcie, że dana osoba spełnia tę przesłankę [...] jeżeli po wskazaniu adresu kancelarii swojego obrońcy do celów doręczeń dana osoba umyślnie unikała wszelkich kontaktów z tym obrońcą • właściwe organy krajowe podjęły w rozsądnym zakresie starania w celu ustalenia miejsca pobytu danej osoby i poinformowania jej o wyznaczonym terminie i miejscu rozprawy
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes
E. Regan
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sędzia
N. Fenger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących europejskiego nakazu aresztowania i wzajemnego uznawania wyroków skazujących w kontekście postępowań zaocznych oraz zasady wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której państwo wykonujące nakaz ma możliwość wykonania kary na swoim terytorium, a jednocześnie istnieją wątpliwości co do spełnienia gwarancji proceduralnych w państwie wydającym nakaz. Konieczność oceny indywidualnych okoliczności sprawy przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami UE, w szczególności prawa do obrony i wykładni przepisów w sytuacjach, gdy skazanie nastąpiło zaocznie. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego i międzynarodowego.
“Czy można wykonać karę w kraju zamieszkania, jeśli wyrok zapadł zaocznie i nie wszystkie formalności zostały dopełnione?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny