Orzeczenie · 2026-05-21

C-684/24 i C-685/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-21
cjeuprawo_ue_ogolneochrona danych osobowychWysokatrybunal
pranie pieniędzyfinansowanie terroryzmubeneficjent rzeczywistytrustmandato fiduciarioochrona danychprawa podstawoweprzejrzystośćprawo włoskie

Podsumowanie

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez włoską radę stanu dotyczyły ważności i wykładni art. 31 dyrektywy (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Spory dotyczyły włoskich przepisów dotyczących dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych, w tym zleceń powierniczych (mandato fiduciario). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrzył szereg pytań dotyczących: 1. Ważności art. 31 dyrektywy 2015/849 w świetle zasady pewności prawa oraz art. 114 i 288 TFUE. 2. Interpretacji pojęcia „porozumień prawnych” (istituti giuridici) w kontekście art. 31 dyrektywy. 3. Charakteru powiadomień dokonywanych przez państwa członkowskie i publikacji wykazu przez Komisję Europejską. 4. Zaliczenia włoskich zleceń powierniczych do kategorii „innych rodzajów porozumień prawnych” mających strukturę lub funkcje zbliżone do trustów. 5. Zgodności dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych dla osób z uzasadnionym interesem z prawami podstawowymi (art. 7 i 8 Karty Praw Podstawowych UE, art. 8 EKPC). 6. Zgodności włoskich przepisów dotyczących dostępu do informacji z prawem UE, w tym z zasadą proporcjonalności. 7. Zgodności przepisów dotyczących wyłączeń z dostępu do informacji z prawem do skutecznego środka prawnego (art. 47 Karty). Trybunał orzekł, że: - Artykuł 31 dyrektywy 2015/849 nie narusza zasady pewności prawa. - Włoskie zlecenia powiernicze mogą być traktowane jako „inne rodzaje porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy. - Dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych dla osób z uzasadnionym interesem jest zgodny z prawami podstawowymi, pod warunkiem przestrzegania zasady proporcjonalności i możliwości wyłączenia dostępu w uzasadnionych przypadkach. - Włoskie przepisy dotyczące dostępu do informacji są zgodne z prawem UE, o ile zapewniają odpowiednią równowagę między celem zapobiegania praniu pieniędzy a ochroną praw podstawowych. - Artykuł 31 ust. 7a dyrektywy stoi na przeszkodzie włoskim przepisom, które nie przewidują tymczasowej ochrony prawnej dla beneficjentów rzeczywistych w przypadku odmowy wyłączenia dostępu do informacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia „porozumień prawnych” podobnych do trustów w kontekście dyrektywy AML, zasady proporcjonalności w dostępie do danych osobowych oraz wymogi dotyczące tymczasowej ochrony prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki włoskich zleceń powierniczych i ich porównania do trustów; ogólne zasady dotyczące praw podstawowych i dostępu do informacji mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (5)

Czy włoskie zlecenia powiernicze (mandato fiduciario) mogą być uznane za „inne rodzaje porozumień prawnych” mających „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, włoskie zlecenia powiernicze mogą wchodzić w zakres pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849, co należy ustalić w każdym indywidualnym przypadku.

Uzasadnienie

Trybunał analizował pojęcie „innych rodzajów porozumień prawnych” w kontekście celów dyrektywy (zapobieganie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu) oraz różnic między wersjami językowymi. Stwierdził, że kluczowe jest, aby porozumienie miało strukturę lub funkcje zbliżone do trustów, co może obejmować włoskie zlecenia powiernicze ze względu na mechanizm zarządzania majątkiem i „efekt zasłony” maskujący tożsamość powierzającego.

Czy dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych dla każdej osoby wykazującej „uzasadniony interes” jest zgodny z prawami podstawowymi (art. 7 i 8 Karty Praw Podstawowych UE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dostęp ten jest zgodny z prawami podstawowymi, pod warunkiem że jest proporcjonalny i służy celowi interesu ogólnego, jakim jest zapobieganie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyłączenia w uzasadnionych przypadkach.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że dostęp do informacji stanowi ingerencję w prawa do prywatności i ochrony danych, ale jest uzasadniony celem interesu ogólnego. Podkreślono, że ingerencja jest ograniczona do tego, co konieczne, a państwa członkowskie mogą wprowadzić wyłączenia i muszą zapewnić tymczasową ochronę prawną.

Czy włoskie przepisy dotyczące dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych, które wymagają wykazania „istotnego i zróżnicowanego interesu prawnego”, są zgodne z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, włoskie przepisy są zgodne z prawem UE, o ile zapewniają odpowiednią równowagę między celem zapobiegania praniu pieniędzy a ochroną praw podstawowych, a właściwe organy stosują pojęcie „uzasadnionego interesu” w sposób zapewniający tę równowagę.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że włoski ustawodawca określił warunki dostępu, które wydają się zapewniać równowagę, a właściwe organy muszą stosować te przepisy w sposób zgodny z celami dyrektywy i prawami podstawowymi.

Czy włoskie przepisy dotyczące wyłączeń z dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych, które przyznają uprawnienia organowi pozasądowemu (izbie handlowej) i nie przewidują tymczasowej ochrony prawnej, są zgodne z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te stoją na przeszkodzie prawu UE w zakresie, w jakim nie przewidują tymczasowej ochrony prawnej dla beneficjenta rzeczywistego, gdy wyłączenie dostępu nie zostało przyznane.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć przyznanie uprawnień organowi pozasądowemu jest dopuszczalne, to brak możliwości uzyskania tymczasowej ochrony prawnej przed sądem narusza wymóg skutecznego środka prawnego z art. 47 Karty.

Czy art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 są nieważne ze względu na naruszenie zasady pewności prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, analiza nie wykazała okoliczności mających wpływ na ważność tych przepisów w świetle zasady pewności prawa.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że technika legislacyjna jest zgodna z orzecznictwem, a zakres i zasady wykonywania uprawnień dyskrecjonalnych są wystarczająco jasno określone. Wymogi dotyczące identyfikacji i powiadamiania trustów i podobnych porozumień prawnych zapewniają pewność prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Across Fiduciaria SpAspolkaskarżący
Galvani Fiduciaria Srlspolkaskarżący
Sfo Fiduciaria Srlspolkaskarżący
Unione Fiduciaria SpAspolkaskarżący
Assoservizi Fiduciarispolkaskarżący
Torino Fiduciaria – Fiditor Srlspolkaskarżący
Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpAspolkaskarżący
Presidenza del Consiglio dei ministriorgan_krajowypozwany
Ministero dell’Economia e delle Finanzeorgan_krajowypozwany
Ministero delle Imprese e del Made in Italyorgan_krajowypozwany
Garante per la protezione dei dati personaliorgan_krajowypozwany
Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere)organ_krajowypozwany
Infocamere Scpaspolkapozwany
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Romaorgan_krajowyinterwenient
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodiorgan_krajowyinterwenient
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Bolognaorgan_krajowyinterwenient
Aletti Fiduciaria SpAspolkaskarżący
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Torinoorgan_krajowypozwany

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2015/849 art. 31 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849

Informacje o beneficjentach rzeczywistych trustów lub podobnych porozumień prawnych są udostępniane każdej osobie fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes. Zakres udostępnianych informacji obejmuje imię i nazwisko, miesiąc i rok urodzenia, państwo zamieszkania, obywatelstwo oraz informacje o własności lub kontroli. Państwa członkowskie mogą przewidzieć dostęp do dodatkowych informacji.

Dyrektywa 2015/849 art. 31 § 7a

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849

W wyjątkowych okolicznościach państwa członkowskie mogą przewidzieć wyłączenie dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych, jeśli narażałoby to ich na nieproporcjonalne ryzyko. Należy zapewnić prawo do kontroli administracyjnej i skutecznego środka zaskarżenia.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Karta art. 8

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony danych osobowych.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

EKPC art. 8

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

dekr.ustaw.nr 231/2007 art. 21 § 4 lit. d bis)

Dekret ustawodawczy nr 231/2007

Warunki dostępu podmiotów prywatnych do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów.

dekr.min.nr 55/2022 art. 7 § 2

Dekret ministerialny nr 55/2022

Udostępnianie danych i informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoskie zlecenia powiernicze mogą być traktowane jako porozumienia prawne podobne do trustów. • Dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych dla osób z uzasadnionym interesem jest zgodny z prawem UE. • Włoskie przepisy dotyczące dostępu do informacji są zgodne z prawem UE, o ile zapewniają równowagę między celem zapobiegania praniu pieniędzy a ochroną praw podstawowych. • Wyłączenia z dostępu do informacji są dopuszczalne, ale muszą być połączone z możliwością tymczasowej ochrony prawnej.

Odrzucone argumenty

Włoskie zlecenia powiernicze nie są porozumieniami podobnymi do trustów. • Dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych dla osób z uzasadnionym interesem narusza prawa podstawowe. • Włoskie przepisy dotyczące dostępu do informacji są zbyt szerokie i naruszają prawa podstawowe. • Włoskie przepisy dotyczące wyłączeń z dostępu nie zapewniają wystarczającej ochrony prawnej.

Godne uwagi sformułowania

„efekt zasłony” maskujący tożsamość powierzającego • „uzasadniony interes” w kontekście zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu • konieczność zapewnienia tymczasowej ochrony prawnej

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „porozumień prawnych” podobnych do trustów w kontekście dyrektywy AML, zasady proporcjonalności w dostępie do danych osobowych oraz wymogi dotyczące tymczasowej ochrony prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki włoskich zleceń powierniczych i ich porównania do trustów; ogólne zasady dotyczące praw podstawowych i dostępu do informacji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z przejrzystością finansową, walką z praniem pieniędzy i ochroną danych osobowych, co jest aktualnym tematem dla prawników i biznesu.

Czy włoskie zlecenia powiernicze ukrywają beneficjentów rzeczywistych? TSUE wyjaśnia zasady dostępu do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy