Orzeczenie · 2026-05-21

C-545/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-21
cjeupomoc_panstwaodzyskiwanie pomocy państwaWysokatrybunal
pomoc państwaodzyskiwanie pomocyTFUEautonomia proceduralnaprawo portugalskiezawieszenie postępowaniazabezpieczeniekonkurencja

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 16 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2015/1589 oraz art. 5 decyzji Komisji (UE) 2022/1414 w sprawie programu pomocy SA.21259 (2018/C) wdrożonego przez Portugalię na rzecz Zona Franca da Madeira (ZFM) – System III. Sprawa wyłoniła się z postępowania egzekucyjnego w sprawach podatkowych wszczętego przeciwko spółce Utiledulci w celu odzyskania pomocy państwa przyznanej w postaci obniżenia podatku dochodowego. Portugalskie prawo podatkowe przewiduje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego pod warunkiem ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia lub gdy jego ustanowienie spowodowałoby nieodwracalną szkodę. Sąd odsyłający pytał, czy wymóg bezzwłocznego i skutecznego odzyskania pomocy państwa wymaga odstąpienia od stosowania tych przepisów. Trybunał przypomniał, że autonomia proceduralna państw członkowskich jest ograniczona wymogiem skuteczności. Stwierdził, że automatyczny skutek zawieszający postępowanie egzekucyjne może opóźnić odzyskanie pomocy i przedłużyć nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną. Zabezpieczenie, takie jak gwarancja bankowa, nie jest równoznaczne ze zwrotem pomocy. Zawieszenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ustanowione zabezpieczenie całkowicie eliminuje zakłócenie konkurencji. Zwolnienie z obowiązku ustanowienia zabezpieczenia ze względu na trudną sytuację finansową beneficjenta nie może uzasadniać opóźnienia w odzyskaniu pomocy. Podobnie, rozłożenie płatności na raty po upływie terminu na odzyskanie pomocy jest niezgodne z wymogiem niezwłocznego odzyskania. Trybunał orzekł, że przepisy krajowe umożliwiające zawieszenie postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania pomocy państwa nie mogą być stosowane, jeśli utrudniają bezzwłoczne i skuteczne wykonanie decyzji Komisji, chyba że ustanowione zabezpieczenie pozbawia beneficjenta przewagi konkurencyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 16 ust. 3 rozporządzenia 2015/1589 w kontekście odzyskiwania pomocy państwa i stosowania krajowych procedur egzekucyjnych, zwłaszcza w zakresie zawieszenia postępowania i wymogu ustanowienia zabezpieczenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odzyskiwania pomocy państwa i stosowania portugalskich przepisów proceduralnych. Wymaga analizy, czy podobne przepisy krajowe w innych państwach członkowskich również mogą prowadzić do nieuzasadnionego opóźnienia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy krajowe umożliwiające zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawach podatkowych, pod warunkiem ustanowienia zabezpieczenia, są zgodne z wymogiem bezzwłocznego i skutecznego odzyskania pomocy państwa uznanej za niezgodną z rynkiem wewnętrznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy krajowe nie mogą automatycznie zawieszać postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania pomocy państwa, jeśli utrudnia to bezzwłoczne i skuteczne wykonanie decyzji Komisji, chyba że ustanowione zabezpieczenie całkowicie eliminuje zakłócenie konkurencji.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że autonomia proceduralna państw członkowskich jest ograniczona wymogiem skuteczności. Automatyczne zawieszenie postępowania egzekucyjnego może opóźnić odzyskanie pomocy i przedłużyć nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną. Zabezpieczenie nie jest równoznaczne ze zwrotem pomocy. Zawieszenie jest dopuszczalne tylko, gdy zabezpieczenie całkowicie niweluje zakłócenie konkurencji. Zwolnienie z zabezpieczenia lub rozłożenie na raty nie może uzasadniać opóźnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Utiledulci – Comércio Internacional e Serviços, Sociedade Unipessoal, Lda. – Zona Franca da Madeiraspolkaskarżący
Autoridade Tributária e Assuntos Fiscais da Região Autónoma da Madeiraorgan_krajowypozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie 2015/1589 art. 16 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Rozporządzenie 2015/1589 art. 16 § 3

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Nakłada na organy krajowe i sądy obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów krajowych umożliwiających zawieszenie postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania pomocy państwa, jeśli utrudnia to bezzwłoczne i skuteczne wykonanie decyzji Komisji, chyba że ustanowione zabezpieczenie całkowicie eliminuje zakłócenie konkurencji.

Decyzja Komisji z dnia 4 grudnia 2020 r. art. 5

Decyzja Komisji (UE) 2022/1414

Pomocnicze

TFUE art. 278

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ordynacja podatkowa art. 52 § 1

Decreto-Lei nº 398/98 (Ordynacja podatkowa)

Ordynacja podatkowa art. 52 § 2

Decreto-Lei nº 398/98 (Ordynacja podatkowa)

Ordynacja podatkowa art. 52 § 4

Decreto-Lei nº 398/98 (Ordynacja podatkowa)

Kodeks postępowania w sprawach podatkowych art. 169 § 1

Decreto-Lei nº 433/99 (Kodeks postępowania w sprawach podatkowych)

Kodeks postępowania w sprawach podatkowych art. 169 § 13

Decreto-Lei nº 433/99 (Kodeks postępowania w sprawach podatkowych)

Kodeks postępowania w sprawach podatkowych art. 199 § 1

Decreto-Lei nº 433/99 (Kodeks postępowania w sprawach podatkowych)

Kodeks postępowania w sprawach podatkowych art. 199 § 2

Decreto-Lei nº 433/99 (Kodeks postępowania w sprawach podatkowych)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezzwłoczne i skuteczne odzyskanie pomocy państwa jest kluczowe dla przywrócenia konkurencji. • Autonomia proceduralna państw członkowskich jest ograniczona wymogiem skuteczności prawa UE. • Automatyczne zawieszenie postępowania egzekucyjnego utrudnia odzyskanie pomocy i przedłuża nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną. • Zabezpieczenie nie jest równoznaczne ze zwrotem pomocy; musi całkowicie eliminować zakłócenie konkurencji. • Trudna sytuacja finansowa beneficjenta lub możliwość rozłożenia na raty nie mogą uzasadniać opóźnienia w odzyskaniu pomocy.

Odrzucone argumenty

Przepisy krajowe dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego powinny być stosowane bez ograniczeń, nawet w przypadku odzyskiwania pomocy państwa. • Ustanowienie zabezpieczenia lub zwolnienie z niego powinno wystarczyć do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

autonomia proceduralna przyznana państwom członkowskim [...] jest ściśle ograniczona wymogiem zagwarantowania skuteczności • państwo członkowskie nie może powoływać się na przepisy swojego krajowego porządku prawnego [...] w celu uzasadnienia niewywiązania się ze zobowiązań wynikających z prawa Unii • automatyczny charakter zawieszenia [...] może znacznie opóźnić odzyskanie niezgodnej z prawem pomocy, a w efekcie przedłużyć nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną • instrumenty takie jak gwarancja bankowa [...] nie powodują a priori wyłączenia pomocy z majątku beneficjenta poprzez pozbawienie go korzyści związanej z tą pomocą • zakłócenie konkurencji zostało w pełni wyeliminowane, na przykład poprzez zajęcie lub wpłacenie na zablokowany rachunek kwoty niezgodnej z prawem pomocy

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sędzia

Z. Csehi

sprawozdawca

M. Bošnjak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 3 rozporządzenia 2015/1589 w kontekście odzyskiwania pomocy państwa i stosowania krajowych procedur egzekucyjnych, zwłaszcza w zakresie zawieszenia postępowania i wymogu ustanowienia zabezpieczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odzyskiwania pomocy państwa i stosowania portugalskich przepisów proceduralnych. Wymaga analizy, czy podobne przepisy krajowe w innych państwach członkowskich również mogą prowadzić do nieuzasadnionego opóźnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem krajowym a prawem UE w kontekście odzyskiwania pomocy państwa, co ma istotne implikacje praktyczne dla przedsiębiorców i organów administracji.

Pomoc państwa: Czy krajowe procedury mogą blokować jej odzyskanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy