Orzeczenie · 2026-05-21

C-447/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-21
cjeuwspolpraca_sadowawzajemne uznawanie wyroków karnychWysokatrybunal
wzajemne uznawaniewyrok zaocznyprawo karneprawo do obronyprawo do rzetelnego procesunieobecność na rozprawiepełnomocnictwodoręczeniedecyzja ramowa

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW w sprawie wzajemnego uznawania wyroków skazujących. Sprawa dotyczyła możliwości wykonania w Niemczech wyroku skazującego wydanego w Polsce, gdy skazany (obywatel niemiecki) nie stawił się osobiście na rozprawie. Kluczowe pytania dotyczyły skuteczności doręczenia wezwania na rozprawę obrońcy skazanego, który udzielił mu pełnomocnictwa do odbioru pism, oraz interpretacji wymogu wiedzy o terminie rozprawy przy udzielaniu pełnomocnictwa. Trybunał orzekł, że doręczenie wezwania obrońcy, który został wyznaczony do odbioru pism, spełnia wymogi prawa UE, jeśli skazany został poinformowany o terminie i miejscu rozprawy. Nie jest wymagane, aby wiedza o terminie rozprawy istniała przed udzieleniem pełnomocnictwa obrońcy. Ponadto, Trybunał stwierdził, że niemieckie przepisy, które traktują niestawiennictwo jako bezwzględną podstawę odmowy wykonania wyroku, są niezgodne z prawem UE, jeśli nie pozwalają na ocenę, czy prawo do obrony zostało naruszone. Właściwy organ wykonujący może uwzględnić wniosek skazanego o wykonanie kary w jego kraju pochodzenia jako dowód braku naruszenia prawa do obrony, nawet jeśli formalne wymogi nie zostały spełnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wzajemnego uznawania wyroków karnych w UE, w szczególności w kontekście nieobecności skazanego na rozprawie, skuteczności doręczeń procesowych oraz zgodności prawa krajowego z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów decyzji ramowych UE i ich implementacji w prawie krajowym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy doręczenie wezwania na rozprawę obrońcy skazanego, który udzielił mu pełnomocnictwa do odbioru pism, spełnia wymogi prawa UE dotyczące wiedzy o rozprawie, umożliwiając wykonanie wyroku wydanego pod nieobecność skazanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli obrońca został wyznaczony do odbioru pism i skazany został poinformowany o terminie i miejscu rozprawy.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że doręczenie wezwania obrońcy wyznaczonemu do odbioru pism jest równoznaczne z doręczeniem samemu skazanemu, pod warunkiem poinformowania go o terminie i miejscu rozprawy.

Czy art. 9 ust. 1 lit. i) ppkt (ii) decyzji ramowej 2008/909 wymaga, aby skazany posiadał wiedzę o dokładnym terminie rozprawy w momencie udzielania pełnomocnictwa obrońcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wystarczy, że osoba została poinformowana o terminie rozprawy w odpowiednim czasie, nie jest wymagane, aby ta wiedza istniała przed udzieleniem pełnomocnictwa obrońcy.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że celem jest umożliwienie osobistego stawiennictwa lub świadomej rezygnacji z niego, a wiedza o terminie rozprawy jest kluczowa, ale nie musi poprzedzać udzielenia pełnomocnictwa.

Czy niemieckie przepisy traktujące niestawiennictwo na rozprawie jako bezwzględną podstawę odmowy wykonania wyroku są zgodne z prawem UE, jeśli nie pozwalają na ocenę naruszenia prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy są niezgodne z prawem UE, jeśli nie pozwalają na wykładnię zgodną z prawem UE, umożliwiającą ocenę naruszenia prawa do obrony.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej 2008/909 przewiduje fakultatywną podstawę odmowy, a przepisy krajowe nie mogą jej przekształcać w bezwzględną, jeśli nie uwzględniają możliwości oceny prawa do obrony.

Czy wniosek skazanego o wykonanie kary w jego kraju pochodzenia może stanowić zrzeczenie się ochrony wynikającej z art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej 2008/909, nawet jeśli formalne wymogi nie zostały spełnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściwy organ wykonujący może uwzględnić taki wniosek jako dowód braku naruszenia prawa do obrony.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wniosek o wykonanie kary w kraju pochodzenia może być uwzględniony przez organ wykonujący jako okoliczność świadcząca o braku naruszenia prawa do obrony, nawet jeśli formalne przesłanki odmowy nie zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
SOosoba_fizycznaoskarżony
Staatsanwaltschaft Berlinorgan_krajowyinna strona postępowania
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Decyzja ramowa 2008/909 art. 9 § 1 lit. i)

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Określa fakultatywne podstawy odmowy uznania i wykonania wyroku skazującego, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, ale przewiduje wyjątki zapewniające prawo do obrony.

IRG art. 84b § ust. 1 pkt 2

Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych

Ustanawia bezwzględną podstawę odmowy wykonania wyroku w przypadku skazania pod nieobecność, co zostało uznane za niezgodne z prawem UE.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § ust. 1 lit. a) ppkt (i)

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Dotyczy europejskiego nakazu aresztowania i zawiera podobne zasady dotyczące nieobecności na rozprawie.

Dyrektywa 2016/343 art. 8 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

Określa warunki, pod jakimi rozprawa może odbyć się pod nieobecność oskarżonego, podkreślając znaczenie powiadomienia.

IRG art. 84b § ust. 3 pkt 3

Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych

Transponuje art. 9 ust. 1 lit. i) ppkt (ii) decyzji ramowej 2008/909.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie wezwania obrońcy wyznaczonemu do odbioru pism jest skuteczne, jeśli skazany został poinformowany o terminie rozprawy. • Wiedza o terminie rozprawy nie musi poprzedzać udzielenia pełnomocnictwa obrońcy. • Niemieckie przepisy traktujące niestawiennictwo jako bezwzględną podstawę odmowy wykonania wyroku są niezgodne z prawem UE, jeśli nie pozwalają na ocenę prawa do obrony. • Wniosek skazanego o wykonanie kary w kraju pochodzenia może być podstawą do stwierdzenia braku naruszenia prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy § 84b ust. 1 pkt 2 IRG stanowią bezwzględną podstawę odmowy wykonania wyroku, niezależnie od oceny prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” należy rozumieć w ten sam sposób co identyczne pojęcie zawarte w art. 4a decyzji ramowej 2002/584 • prawo do rzetelnego procesu sądowego [...] nie ma charakteru bezwzględnego oraz że w pewnych okolicznościach oskarżony może z własnej woli zrezygnować – wyraźnie lub w sposób dorozumiany, lecz jednoznaczny – z korzystania z tego prawa • ustawodawcę niemieckiego w § 84 ust. 1 pkt 2 IRG przypadku skazania wyrokiem wydanym pod nieobecność za bezwzględną podstawę niedopuszczalności [...] mimo że art. 9 ust. 1 lit. i) decyzji ramowej [...] przewiduje w tym względzie jedynie fakultatywną podstawę odmowy • zachowanie SO jest w niniejszym przypadku wewnętrznie sprzeczne

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

E. Regan

sprawozdawca

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wzajemnego uznawania wyroków karnych w UE, w szczególności w kontekście nieobecności skazanego na rozprawie, skuteczności doręczeń procesowych oraz zgodności prawa krajowego z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów decyzji ramowych UE i ich implementacji w prawie krajowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie karnym UE, takich jak prawo do obrony i rzetelnego procesu w kontekście nieobecności na rozprawie, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i może być interesujące dla szerszej publiczności ze względu na wymiar sprawiedliwości.

Czy można wykonać wyrok, jeśli skazany nie był na rozprawie? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy