Orzeczenie · 2026-05-19

C-350/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-19
cjeuprawo_pracydyskryminacja_ze_wzgledem_plecitrybunal
dyskryminacjarówność płciprawo pracyBrexitprawo UEwykładnia prawaokres przejściowyciężar dowodu

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE oraz art. 288 TFUE w sprawie dyskryminacji ze względu na płeć i mobbingu. Sąd kasacyjny we Francji zapytał, czy sąd państwa członkowskiego, który musi zastosować prawo innego państwa członkowskiego (w tym przypadku prawo Zjednoczonego Królestwa transponujące dyrektywę UE) w postępowaniu wszczętym przed Brexitem, ale rozstrzyganym po nim, powinien nadal interpretować to prawo zgodnie z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że umowa o wystąpieniu nie podważyła możliwości zastosowania art. 19 dyrektywy 2006/54/WE do postępowań dotyczących dyskryminacji, które miały miejsce przed końcem okresu przejściowego, nawet jeśli orzeczenie zapadło po Brexicie. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 288 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sąd państwa członkowskiego, który stosuje prawo innego państwa członkowskiego transponujące dyrektywę, jest zobowiązany do przestrzegania zasady wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii, tak jak w przypadku stosowania własnego prawa krajowego. Ta zasada jest kluczowa dla zapewnienia skuteczności prawa UE i wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy prawo Unii Europejskiej nadal ma zastosowanie do sporów dotyczących dyskryminacji, które rozpoczęły się przed zakończeniem okresu przejściowego Brexitu, ale zostały rozstrzygnięte po jego zakończeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo Unii nadal może mieć zastosowanie, a umowa o wystąpieniu nie podważyła możliwości zastosowania art. 19 dyrektywy 2006/54/WE do takich postępowań.

Uzasadnienie

Umowa o wystąpieniu ma na celu zapewnienie pewności prawa i uporządkowanego przejścia. Prawo UE nadal stosuje się do Zjednoczonego Królestwa w okresie przejściowym, a niektóre przepisy nadal obowiązują po jego zakończeniu w odniesieniu do sporów powstałych przed tą datą. Artykuł 19 dyrektywy 2006/54/WE, dotyczący ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji, ma charakter materialnoprawny i nadal obowiązuje.

Czy sąd państwa członkowskiego, który stosuje prawo innego państwa członkowskiego (lub państwa trzeciego, jak Zjednoczone Królestwo po Brexicie) transponujące dyrektywę UE, jest zobowiązany do interpretowania tego prawa zgodnie z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd państwa członkowskiego jest zobowiązany do przestrzegania zasady wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii, nawet jeśli stosuje prawo innego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Zasada pierwszeństwa prawa UE i obowiązek zapewnienia jego pełnej skuteczności nakładają na sądy krajowe obowiązek interpretowania stosowanego prawa (w tym prawa innego państwa) w sposób zgodny z prawem UE. Jest to niezbędne dla zapewnienia jednolitego stosowania prawa UE i wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.

Czy sąd kasacyjny może kontrolować zgodność stosowania prawa obcego z prawem Unii Europejskiej przez sądy niższej instancji, nawet jeśli prawo obce jest traktowane jako okoliczność faktyczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola ta nie może być ograniczona z powodu traktowania prawa obcego jako okoliczności faktycznej; musi ona dotyczyć przestrzegania obowiązku wykładni zgodnej z celem dyrektywy.

Uzasadnienie

Obowiązek wykładni zgodnej z prawem UE istnieje niezależnie od tego, czy stosowane prawo jest prawem krajowym, czy prawem innego państwa. Sąd kasacyjny musi zapewnić, że sądy niższej instancji przestrzegają tego obowiązku, nawet jeśli jego własna kontrola jest formalnie ograniczona.

Strony

NazwaTypRola
HJosoba_fizycznaskarżący
Crédit agricole Corporate & Investment Bankspolkapozwany
rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TUE art. 50 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Określa, że traktaty przestają mieć zastosowanie do państwa występującego z UE od dnia wejścia w życie umowy o wystąpieniu lub dwa lata po notyfikacji.

TFUE art. 288

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa rodzaje aktów prawnych UE (rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia, opinie) i ich moc wiążącą.

Umowa o wystąpieniu art. 126

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Definiuje okres przejściowy od 1 lutego 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Umowa o wystąpieniu art. 127 § ust. 1, 3, 6

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Stanowi, że w okresie przejściowym prawo Unii ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i wywołuje takie same skutki prawne jak w państwach członkowskich.

Dyrektywa 2006/54/WE art. 19 § ust. 1 i 2

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dotyczy przeniesienia ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć, nakładając na pozwanego obowiązek udowodnienia braku naruszenia zasady równego traktowania.

Equality Act 2010 art. 136

Ustawa o równości z 2010 r.

Brytyjski przepis transponujący dyrektywę 2006/54/WE, regulujący ciężar dowodu w sprawach dyskryminacji.

Pomocnicze

Umowa o wystąpieniu art. 66

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Reguluje stosowanie rozporządzeń Rzym I i Rzym II do umów i zdarzeń powstałych przed końcem okresu przejściowego.

Umowa o wystąpieniu art. 67

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Reguluje stosowanie przepisów dotyczących jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w odniesieniu do postępowań wszczętych przed zakończeniem okresu przejściowego.

Konwencja wiedeńska art. 70 § ust. 1

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Reguluje następstwa wygaśnięcia traktatu, stanowiąc, że nie wpływa ono na prawa i obowiązki powstałe przed wygaśnięciem.

Konwencja rzymska art. 3 § ust. 1

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Reguluje wybór prawa właściwego dla umów.

Konwencja rzymska art. 14 § ust. 1

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Reguluje stosowanie prawa właściwego do domniemań prawnych i rozkładu ciężaru dowodu.

Rozporządzenie Rzym I

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Zastępuje Konwencję rzymską w zakresie prawa właściwego dla zobowiązań umownych.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

T. von Danwitz

wiceprezes

F. Biltgen

sprawozdawca

C. Lycourgos

prezes izby

I. Jarukaitis

prezes izby

I. Ziemele

prezes izby

J. Passer

prezes izby

O. Spineanu-Matei

prezes izby

N. Piçarra

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

N. Fenger

sędzia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy