Orzeczenie · 2026-04-09

saos:545237

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-09
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta socjalnaniezdolność do pracyorzeczenie lekarskiebiegli sądowiZUSubezpieczenia społeczneschizofrenianiepełnosprawność

Pełnomocnik Z. G. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania renty socjalnej. Głównym zarzutem było naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez organ rentowy, który nie wyjaśnił, dlaczego pewne dowody i fakty zostały uznane, a inne nie. Podkreślono, że stan zdrowia ubezpieczonego, który posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie uległ poprawie od czasu, gdy uznano go za całkowicie niezdolnego do pracy. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i komisji lekarskiej, które stwierdziły brak całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dopuszczając dowody z opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii, psychologii i medycyny pracy. Większość biegłych (psychiatra M. G., psycholog N. G., psycholog N. J. oraz specjalistka medycyny pracy W. P.) zgodnie stwierdziła, że Z. G. nie jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej. Sąd nie podzielił opinii psycholog F. O. (1), która jako jedyna uznała ubezpieczonego za całkowicie niezdolnego do pracy, wskazując na liczne braki w jej uzasadnieniu i wybiórcze traktowanie dokumentacji medycznej. Sąd podkreślił, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy, a ocena ta wymaga wiadomości specjalnych i uwzględnienia wielu czynników, w tym możliwości wykonywania pracy w normalnych warunkach. Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo ocenił stan zdrowia ubezpieczonego na dzień wydania decyzji, w związku z czym oddalił odwołanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie prawa do renty socjalnej w przypadku schorzeń psychicznych, znaczenie opinii biegłych i orzeczeń o niepełnosprawności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zdrowotnej i prawnej ubezpieczonego; interpretacja przepisów o niezdolności do pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy osoba z rozpoznanymi schorzeniami psychicznymi, posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności, jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów o rencie socjalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba z rozpoznanymi schorzeniami psychicznymi i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej, jeśli jest w stanie wykonywać pracę w normalnych warunkach, nawet jeśli wymaga ona przystosowania lub indywidualnego stanowiska.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że ubezpieczony, mimo schorzeń, funkcjonuje społecznie i intelektualnie, może pracować np. przed komputerem lub na indywidualnym stanowisku pracy. Podkreślono, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy, a ocena medyczna musi być uzupełniona o analizę możliwości zatrudnienia i przekwalifikowania.

Czy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest decydujące dla ustalenia prawa do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest decydujące dla ustalenia prawa do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, choć powinno być brane pod uwagę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że pojęcie niepełnosprawności jest szersze niż niezdolność do pracy. Niepełnosprawność może obejmować niezdolność do wypełniania ról społecznych, ale niekoniecznie niezdolność do pracy zarobkowej. Ocena niezdolności do pracy wymaga analizy medycznej, ale także uwzględnienia kwalifikacji, możliwości zatrudnienia i przekwalifikowania.

Czy sąd powinien uwzględnić opinię biegłego, która odbiega od pozostałych opinii i nie jest wystarczająco uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie musi uwzględniać opinii biegłego, która jest wadliwa, nieuzasadniona lub wybiórczo traktuje dowody, zwłaszcza gdy inne opinie są spójne i rzetelne.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił opinię jednej z biegłych, wskazując na brak uzasadnienia, wybiórcze odwoływanie się do dokumentacji i pominięcie stanowiska innych biegłych. Podkreślono, że ocena stanu zdrowia powinna być całościowa i zgodna z rzeczywistością, a opinia psychologiczna jest pomocnicza dla opinii psychiatrycznej w sprawach dotyczących zdrowia psychicznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w O.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.r.s. art. 4 § 1

Ustawa o rencie socjalnej

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18. roku życia, w trakcie nauki do 25. roku życia, lub w trakcie kształcenia doktoranckiego.

u.r.s. art. 4 § 2

Ustawa o rencie socjalnej

Renta socjalna może być stała (jeśli niezdolność jest trwała) lub okresowa (jeśli niezdolność jest okresowa).

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja niezdolności do pracy: całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i brak rokowań odzyskania zdolności po przekwalifikowaniu.

u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kryteria oceny stopnia i trwałości niezdolności do pracy: stopień naruszenia sprawności, możliwość leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub innej, celowość przekwalifikowania, uwzględniając rodzaj pracy, wykształcenie, wiek i predyspozycje.

Pomocnicze

u.r.s. art. 15 § 1

Ustawa o rencie socjalnej

Odesłanie do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w tym definicji niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z opinii biegłych w sprawach wymagających wiadomości specjalnych.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia decyzji administracyjnej, w tym wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych.

u.r.z.s. art. 3-5

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Definicja i kryteria ustalania stopnia niepełnosprawności.

u.r.z.s. art. 4 § 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Przesłanki zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w tym niezdolność do pracy lub zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej ubezpieczonego, potwierdzony przez większość biegłych sądowych. • Możliwość wykonywania pracy przez ubezpieczonego w normalnych warunkach, nawet jeśli wymaga ona przystosowania. • Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez organ rentowy. • Stan zdrowia ubezpieczonego nie uległ poprawie od czasu przyznania renty socjalnej w przeszłości. • Opinia psycholog F. O. (1) wskazująca na całkowitą niezdolność do pracy.

Godne uwagi sformułowania

nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy • orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy • niepełnosprawność jest kwalifikacją szerszą od niezdolności do pracy • nie ma podstaw do stwierdzenia u Z. G. całkowitej niezdolności do pracy z początkiem przed ukończeniem 18 roku życia

Skład orzekający

Agnieszka Stachurska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty socjalnej w przypadku schorzeń psychicznych, znaczenie opinii biegłych i orzeczeń o niepełnosprawności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zdrowotnej i prawnej ubezpieczonego; interpretacja przepisów o niezdolności do pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych – prawa do renty socjalnej dla osób z problemami psychicznymi. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody medyczne i jakie są kryteria niezdolności do pracy.

Czy problemy psychiczne zawsze oznaczają niezdolność do pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy renta socjalna się należy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst