# Czy od dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT nalicza się odsetki za zwłokę?

*Data publikacji: 2026-08-11 · obszar prawa: podatkowe · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/vat-dodatkowe-zobowiazanie-odsetki-za-zwloke*

**Czy od dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT nalicza się odsetki za zwłokę?**

**Krótka odpowiedź (TL;DR)**

Nie, od dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT nie należy naliczać odsetek za zwłokę. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe to sankcja administracyjna — niepodatkowa należność budżetowa, a nie podatek. Ponieważ zaległością podatkową w rozumieniu [art. 51 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-51) jest wyłącznie podatek niezapłacony w terminie, a odsetki za zwłokę nalicza się od zaległości podatkowych ([art. 53 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-53)), brakuje podstawy prawnej do oprocentowania niespełnionego w terminie dodatkowego zobowiązania.

---

**Dlaczego dodatkowe zobowiązanie nie jest zaległością podatkową**

Kluczowy dla odpowiedzi jest charakter prawny dodatkowego zobowiązania. NSA już w 2010 r. w uchwale siedmiu sędziów I FPS 2/09 stwierdził, że dodatkowe zobowiązanie to sankcja administracyjna. Ten pogląd potwierdził wyrok NSA z 21 stycznia 2010 r., w którym sąd wskazał, że „od podatku odróżnia je sankcyjny, represyjny charakter" ([II FSK 687/08](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-687-08/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dodatkowe-zobowiazanie-vat-2155621)). Skoro dodatkowe zobowiązanie nie jest podatkiem, nie może stanowić zaległości podatkowej w rozumieniu [art. 51 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-51), a więc nie podlega oprocentowaniu na podstawie [art. 53 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-53). W tym samym wyroku NSA dodał, że „stanowi ono niepodatkową należność budżetową" ([II FSK 687/08](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-687-08/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dodatkowe-zobowiazanie-vat-2155621)) — a zatem nie podlega reżimowi odsetkowemu przewidzianemu dla zaległości podatkowych.

---

**Co wynika z uchwały I FPS 1/23 o zabezpieczeniu**

Uchwała NSA z 29 maja 2023 r. rozstrzygnęła, że dodatkowe zobowiązanie nie może być przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu. NSA wskazał, że „Przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług" ([I FPS 1/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fps-1-23/dodatkowe-zobowiazanie-vat-nie-podlega-zabezpieczeniu-1007445)). Uchwała ta potwierdza, że dodatkowe zobowiązanie nie dzieli reżimu prawnego zobowiązania podatkowego — nie podlega ani zabezpieczeniu, ani odsetkom przewidzianym dla zaległości podatkowych. Ten sam wniosek potwierdza wyrok z 6 grudnia 2024 r., w którym NSA zaakceptował stanowisko, że „skoro art. 116 § 1 o.p. nie daje możliwości przeniesienia odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe, to także nie sposób uznać, że także możliwe jest przeniesienie odpowiedzialności z tytułu odsetek od tego zobowiązania" ([III FSK 253/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-253-24/odpowiedzialnosc-osoby-trzeciej-vat-dodatkowe-zobowiazanie-2190199)).

---

**Sankcja administracyjna a podatek — konsekwencje kwalifikacji**

NSA w wyroku I FSK 1846/23 z 30 września 2024 r. wprost orzekł, że od dodatkowego zobowiązania nie można naliczać odsetek. Sąd wskazał, że „brakuje w przepisach Ordynacji podatkowej przepisów, które dawałyby podstawę prawną do naliczenia odsetek na zasadach właściwych dla zaległości podatkowych od niezapłaconego w terminie dodatkowego zobowiązania podatkowego" ([I FSK 1846/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fsk-1846-23/odsetki-od-dodatkowego-zobowiazania-vat-2353204)). NSA wyjaśnił, że kategoria niepodatkowych należności budżetowych w rozumieniu o.p. i u.f.p. nie jest tożsama — odesłanie z [art. 67 ust. 1 u.f.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-finansach-publicznych/art-67) nie tworzy podstawy do naliczenia odsetek od sankcji, która nie jest podatkiem. WSA w Rzeszowie z kolei wskazał, że „przepisu art. 56b tej ustawy (dotyczącego zastosowania podwyższonej stawki odsetek za zwłokę w wysokości 150% stawki podstawowej) nie stosuje się do zaległości w podatku VAT, w przypadku gdy ustała się dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112b lub art. 112c ustawy VAT" ([I SA/Rz 784/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-rz-784-18/dodatkowe-zobowiazanie-vat-i-odsetki-zakaz-kumulacji-2504292)), co potwierdza wyłączenie reżimu odsetkowego wobec tej sankcji.

---

**Wpływ wyroku TSUE C-935/19 na miarkowanie sankcji**

W wyroku z 15 kwietnia 2021 r. [C-935/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-935-19/sankcja-vat-nieproporcjonalna-do-bledu-3142338) TSUE orzekł, że automatyczne nakładanie sankcji bez uwzględnienia stopnia zawinienia narusza zasadę proporcjonalności. Trybunał stwierdził, że sankcja stosowana automatycznie, bez możliwości dostosowania jej wysokości do okoliczności sprawy, jest niezgodna z prawem UE. W odpowiedzi na ten wyrok ustawodawca znowelizował [art. 112b ust. 1 u.p.t.u.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-vat/art-112b), wprowadzając stawkę „do 30%" i katalog okoliczności miarkujących (art. 112b ust. 2b). WSA w Bydgoszczy potwierdził, że „obowiązujące od dnia 6 czerwca 2023 r. regulacje w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego uwzględniają wskazania TSUE" ([I SA/Bd 330/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-bd-330-24/dodatkowe-zobowiazanie-vat-bledy-systemowe-1285364)), i utrzymał sankcję 7,5% jako proporcjonalną. Niemniej nawet miarkowana sankcja pozostaje niepodatkową należnością budżetową — nie podatkiem — więc odsetki za zwłokę nadal nie znajdują zastosowania.

---

**Co zrobić, gdy organ naliczył odsetki**

Jeśli organ naliczył odsetki od dodatkowego zobowiązania, podatnik powinien zaskarżyć postanowienie o zaliczeniu wpłaty. NSA w I FSK 1846/23 uchylił wyrok WSA, który zaakceptował naliczenie odsetek, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Argumentacja skarżącej — że skoro dodatkowe zobowiązanie nie jest zaległością podatkową, odsetki są nienależne — zyskała aprobatę NSA. Warto powołać się bezpośrednio na [art. 51 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-51) i [art. 53 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-53), wskazując, że ustawodawca wyraźnie powiązał odsetki z pojęciem zaległości podatkowej, a dodatkowe zobowiązanie tej kwalifikacji nie posiada.

## Źródła (orzeczenia)

- [II FSK 687/08](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-687-08/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dodatkowe-zobowiazanie-vat-2155621) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2010-01-21
  > „od podatku odróżnia je sankcyjny, represyjny charakter"
- [I FPS 1/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fps-1-23/dodatkowe-zobowiazanie-vat-nie-podlega-zabezpieczeniu-1007445) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-05-29
  > „Przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług"
- [III FSK 253/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-253-24/odpowiedzialnosc-osoby-trzeciej-vat-dodatkowe-zobowiazanie-2190199) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-12-06
  > „skoro art. 116 § 1 o.p. nie daje możliwości przeniesienia odpowiedzialności za "dodatkowe zobowiązanie podatkowe", to także nie sposób uznać, że także możliwe jest przeniesienie odpowiedzialności z tytułu odsetek od tego zobowiązania"
- [I FSK 1846/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fsk-1846-23/odsetki-od-dodatkowego-zobowiazania-vat-2353204) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-09-30
  > „brakuje w przepisach Ordynacji podatkowej przepisów, które dawałyby podstawę prawną do naliczenia odsetek na zasadach właściwych dla zaległości podatkowych od niezapłaconego w terminie dodatkowego zobowiązania podatkowego"
- [I SA/Rz 784/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-rz-784-18/dodatkowe-zobowiazanie-vat-i-odsetki-zakaz-kumulacji-2504292) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie — wyrok z 2019-01-31
- [C-935/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-935-19/sankcja-vat-nieproporcjonalna-do-bledu-3142338) — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej — wyrok z 2021-04-15
- [I SA/Bd 330/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-bd-330-24/dodatkowe-zobowiazanie-vat-bledy-systemowe-1285364) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy — wyrok z 2024-06-25
  > „obowiązujące od dnia 6 czerwca 2023r. regulacje w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego uwzględniają wskazania TSUE"

## Przepisy

- [art. 51 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-51) — Ordynacja podatkowa
- [art. 53 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-53) — Ordynacja podatkowa
- [art. 67 ust. 1 u.f.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-finansach-publicznych/art-67) — Ustawa o finansach publicznych
- [art. 112b ust. 1 u.p.t.u.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-vat/art-112b) — Ustawa o podatku od towarów i usług

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
