# Czy spłata rat potwierdza zawarcie umowy pożyczki i stanowi uznanie niewłaściwe długu? *Data publikacji: 2026-08-10 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/splata-rat-jako-dowod-zawarcia-umowy-pozyczki* **Czy spłata rat potwierdza zawarcie umowy pożyczki i stanowi uznanie niewłaściwe długu?** **TL;DR:** Tak — spłata rat z umowy pożyczki jest traktowana przez orzecznictwo jako dorozumiane potwierdzenie zawarcia umowy oraz jako uznanie niewłaściwe długu w rozumieniu [art. 123 § 1 pkt 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-123), przerywające bieg przedawnienia co do całości zobowiązania, chyba że dłużnik wyraźnie kwestionuje pozostałą część długu. --- **1. Spłata rat jako dowód zawarcia umowy pożyczki** Umowa pożyczki powyżej 1000 zł wymaga formy dokumentowej ([art. 720 § 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-720)). Brak tej formy nie oznacza jednak nieważności — stanowi jedynie rygor ad probationem ([art. 74 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-74)). Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że częściowe spełnianie świadczeń z umowy pożyczki stanowi obiektywny dowód, że dłużnik uważa roszczenie za istniejące. W wyroku „zapłata przez pozwaną kwoty 7.143,13 zł w dniu 30 października 2013 r., a więc już po ustaniu stosunku prawnego łączącego strony, jest jednoznacznym zachowaniem się dłużnika potwierdzającym istnienie długu" ([IV CSKP 74/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cskp-74-21/przedawnienie-roszczenia-bankowego-uznanie-dlugu-3097187)). Podobnie w „pozwany wnosił o rozłożenie obciążającego go zadłużenia wobec banku na raty, co dostatecznie świadczy o uznaniu istnienia tego zadłużenia" ([II CSK 400/07](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-400-07/uchylenie-wyroku-bankowego-uznanie-dlugu-przedawnienie-650992)) — SN uchylił wyrok SA właśnie dlatego, że sąd niższej instancji błędnie zignorował znaczenie pism dłużnika jako potwierdzenia istnienia zobowiązania. **2. Uznanie niewłaściwe — pojęcie i przesłanki** Uznanie niewłaściwe nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy — przejawem świadomości dłużnika o istnieniu roszczenia. Jak wyjaśnił SN w „uznanie niewłaściwe nie jest oświadczeniem woli, lecz stanowi przejaw świadomości (wiedzy) dłużnika o istnieniu roszczenia" ([III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383)). Skutek przerwania biegu przedawnienia następuje niezależnie od woli dłużnika — co podkreślił SN w „nie jest wymagana świadomość zobowiązanego co do skutków prawnych tego oświadczenia" ([V CSK 628/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-628-18/przedawnienie-roszczenia-uznanie-niewlasciwe-dlugu-ksiegowa-2076381)). Uznanie niewłaściwe nie wymaga formy szczególnej — może być dokonane konkludentnie, w tym przez częściowe spełnienie świadczenia. **3. Spłata części długu a przerwanie przedawnienia co do całości** Kluczowe pytanie: czy wpłata części zadłużenia przerywa przedawnienie co do całości, czy tylko co do zapłaconej kwoty? SN w [IV CSKP 74/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cskp-74-21/przedawnienie-roszczenia-bankowego-uznanie-dlugu-3097187) rozróżnił dwie sytuacje: jeśli dłużnik płaci część i kwestionuje resztę — uznanie dotyczy tylko zapłaconej kwoty; jeśli płaci część bez kwestionowania pozostałej — uznanie obejmuje całość. SN stwierdził wprost: „zapłata przez dłużnika części zadłużenia oznacza uznanie długu w całości (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), chyba że z zachowania dłużnika wynika, że kwestionuje on dług w pozostałej (niezapłaconej) części" ([IV CSKP 74/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cskp-74-21/przedawnienie-roszczenia-bankowego-uznanie-dlugu-3097187)). Potwierdza to „do wywołania przerwy biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe wystarcza, aby dłużnik uznał dług co do zasady przy jego nieustalonej wysokości" ([III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383)), chyba że dłużnik wyraźnie ogranicza uznanie do części. **4. Propozycja restrukturyzacji i rozmowy ugodowe jako uznanie niewłaściwe** Uznanie niewłaściwe może przybrać też formę propozycji restrukturyzacji czy rozmów ugodowych. W [II CSKP 551/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-551-22/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-fundusz-sekurytyzacyjny-2206916) pozwana skierowała do banku pismo z propozycją kompleksowej restrukturyzacji zadłużenia. SN potwierdził, że „Takie oświadczenie pozwanej niewątpliwie miało przytoczone wyżej cechy uznania niewłaściwego długu" ([II CSKP 551/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-551-22/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-fundusz-sekurytyzacyjny-2206916)), ponieważ pozwana wiedziała o zadłużeniu i deklarowała gotowość jego zaspokojenia. Analogicznie w [III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383) pismo dłużnika deklarujące wolę wywiązania się z zobowiązań i proponujące rozłożenie na raty zostało zakwalifikowane jako uznanie niewłaściwe. **5. Kto może złożyć uznanie niewłaściwe w imieniu osoby prawnej?** Sporna kwestia dotyczy osób niebędących organami spółki. W [V CSK 628/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-628-18/przedawnienie-roszczenia-uznanie-niewlasciwe-dlugu-ksiegowa-2076381) SN wskazał, że dominujące stanowisko łączy działanie pracowników w strukturze osoby prawnej z umocowaniem wynikającym ze stosunku pracy — „Można zatem przypisać skutki prawne oświadczeń wiedzy osób nie będących członkami organów osób prawnych osobie prawnej" ([V CSK 628/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-628-18/przedawnienie-roszczenia-uznanie-niewlasciwe-dlugu-ksiegowa-2076381)). Dotyczy to także księgowych potwierdzających salda należności, choć wymaga każdorazowej oceny zakresu ich uprawnień. **6. Uznanie niewłaściwe a wymóg określenia wysokości długu** SN w [III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383) jednoznacznie opowiedział się za tym, że uznanie niewłaściwe nie musi precyzować wysokości długu: „do wywołania przerwy biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe wystarcza, aby dłużnik uznał dług co do zasady przy jego nieustalonej wysokości" ([III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383)). Wystarczy, by zachowanie dłużnika dotyczyło jednoznacznie skonkretyzowanego roszczenia — nawet jeśli dłużnik podnosi zastrzeżenia co do wysokości. --- **Źródła:** - [art. 123 § 1 pkt 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-123), [art. 720 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-720), [art. 74 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-74) - IV CSKP 74/21 (SN, 2.6.2021) - II CSKP 551/22 (SN, 16.9.2022) - III CSKP 88/21 (SN, 26.11.2021) - V CSK 628/18 (SN, 10.11.2020) - II CSK 400/07 (SN, 31.1.2008) - III CSKP 164/21 (SN, 9.12.2021) - II CSKP 600/22 (SN, 25.4.2023) - II CSKP 919/22 (SN, 28.2.2023) ## Źródła (orzeczenia) - [IV CSKP 74/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cskp-74-21/przedawnienie-roszczenia-bankowego-uznanie-dlugu-3097187) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-06-02 > „zapłata przez pozwaną kwoty 7.143,13 zł w dniu 30 października 2013 r., a więc już po ustaniu stosunku prawnego łączącego strony, jest jednoznacznym zachowaniem się dłużnika potwierdzającym istnienie długu" - [II CSK 400/07](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-400-07/uchylenie-wyroku-bankowego-uznanie-dlugu-przedawnienie-650992) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2008-01-31 > „pozwany wnosił o rozłożenie obciążającego go zadłużenia 4 wobec banku na raty, co dostatecznie świadczy o uznaniu istnienia tego zadłużenia" - [III CSKP 88/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cskp-88-21/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-przerwanie-biegu-266383) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-11-26 > „Uznanie niewłaściwe nie jest oświadczeniem woli, lecz stanowi przejaw świadomości (wiedzy) dłużnika o istnieniu roszczenia" - [V CSK 628/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-628-18/przedawnienie-roszczenia-uznanie-niewlasciwe-dlugu-ksiegowa-2076381) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-11-10 > „nie jest wymagana świadomość zobowiązanego co do skutków prawnych tego oświadczenia" - [II CSKP 551/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-551-22/przedawnienie-roszczenia-uznanie-dlugu-fundusz-sekurytyzacyjny-2206916) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-09-16 > „Takie oświadczenie pozwanej niewątpliwie miało przytoczone wyżej cechy uznania niewłaściwego długu" ## Przepisy - [art. 123 § 1 pkt 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-123) — Kodeks cywilny - [art. 720 § 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-720) — Kodeks cywilny - [art. 74 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-74) — Kodeks cywilny - [art. 720 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-720) — Kodeks cywilny - [art. 74 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-74) — Kodeks cywilny --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt