# Czy przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na odrzucenie pozwu? *Data publikacji: 2026-08-10 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/skarga-kasacyjna-od-postanowienia-oddalajacego-zazalenie-na-odrzucenie-pozwu* **TL;DR:** Tak – skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na odrzucenie pozwu, o ile to postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Kluczowy jest [art. 398(1) § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_1), który wprost wymienia „postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu" jako orzeczenie zaskarżalne kasacyjnie. Warunkiem jest jednak, by postanowienie to miało charakter kończący postępowanie – co wyklucza np. postanowienia oddalające zażalenie na odmowę odrzucenia pozwu. --- ### 1. Postanowienie „kończące postępowanie w sprawie" – klucz do dopuszczalności skargi kasacyjnej Zgodnie z [art. 398(1) § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_1) skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania **kończących postępowanie w sprawie**. SN konsekwentnie podkreśla ścisłą wykładnię tego katalogu. Jak wskazano w „skarga przysługuje tylko i wyłącznie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku i wskazanych postanowień kończących postępowanie w sprawie" ([II CSK 211/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-211-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-od-postanowienia-o-przekazaniu-sprawy-627972)), nie każde postanowienie sądu II instancji otwiera drogę do SN. W „Katalog ten należy interpretować w sposób ścisły" ([I CSK 773/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-773-26/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-udzial-w-sprawie-3237997)) SN przypomniał, że wymóg ten dotyczy również postępowania nieprocesowego. ### 2. Oddalenie zażalenia na odrzucenie pozwu vs. oddalenie zażalenia na odmowę odrzucenia pozwu Rozróżnienie ma znaczenie decydujące. Postanowienie SA oddalające zażalenie powoda na odrzucenie pozwu **kończy postępowanie** – sprawa nie będzie rozpoznawana merytorycznie. Inaczej, gdy SA oddala zażalenie pozwanego na odmowę odrzucenia pozwu – postępowanie toczy się dalej. W „Nie jest ono bowiem postanowieniem kończącym postępowanie w danej sprawie, w przeciwieństwie do postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej odrzucające pozew" ([I CSK 1470/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-1470-24/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-400886)) SN wyraźnie potwierdził tę asymetrię. Podobnie w „Do kategorii takich postanowień nie należy tymczasem zaskarżone przez pozwanych skargą kasacyjną postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu ich zażalenia na postanowienie tego sądu odrzucające apelację" ([III CZ 261/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-261-23/oddalenie-zazalenia-na-odrzucenie-skargi-kasacyjnej-241819)). ### 3. Odrzucenie pozwu z braku jurysdykcji krajowej – skarga kasacyjna jest dopuszczalna Odrzucenie pozwu z przyczyn formalnych (brak jurysdykcji, zapis na sąd polubowny) kończy postępowanie w sprawie, więc skarga kasacyjna jest dopuszczalna. W „Potrzeba przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej lub pierwszej instancji nie zachodzi jednak wtedy, gdy przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jest tylko orzeczenie sądu o charakterze formalnym, nieodnoszącym się do meritum sprawy" ([II CSKP 756/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-756-22/oddalenie-wniosku-o-uzupelnienie-postanowienia-sn-510603)) SN wskazał, że przy uwzględnieniu skargi kasacyjnej od takiego postanowienia wystarczy samo uchylenie – bez przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z kolei w „postępowanie toczące się z udziałem w charakterze pełnomocnika procesowego osoby, która wprawdzie mogła być pełnomocnikiem, ale nie przedłożyła dokumentu pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do występowania w imieniu strony i nie została wezwana do jego przedłożenia, a brak w postaci nienależytego umocowania nie został usunięty przed uprawomocnieniem się orzeczenia, jest dotknięte nieważnością" ([II CSKP 548/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-548-24/uchylenie-postanowienia-brak-jurysdykcji-krajowej-nienalezyte-umocowanie-pelnomocnika-543821)) SN uwzględnił skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu pozwu z braku jurysdykcji, stwierdzając nieważność postępowania przed SA. ### 4. Wyłączenia przedmiotowe z [art. 398(2) k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_2) – skarga niedopuszczalna mimo odrzucenia pozwu Nawet gdy postanowienie o odrzuceniu pozwu kończy postępowanie, skarga kasacyjna może być wyłączona przepisem szczególnym. W „wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny. Nie jest zatem dopuszczalna kontrola kasacyjna wydawanych w tych sprawach jakichkolwiek orzeczeń i to bez względu na charakter wadliwości, jakimi mogą być one dotknięte" ([III CZ 138/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-138-22/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-rozwod-264760)) SN orzekł, że wyłączenie z [art. 398(2) § 2 pkt 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_2) dotyczy **wszystkich** orzeczeń w sprawie o rozwód – również postanowień o odrzuceniu pozwu. W „Skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko w przypadku zaskarżenia prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie. Nie mieści się natomiast w ramach dyspozycji powyższej normy postanowienie oddalające zażalenie" ([I NZ 57/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-nz-57-25/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-od-postanowienia-sadu-apelacyjnego-242493)) SN potwierdził, że katalog z [art. 398(1) § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_1) jest enumeratywny i nie podlega rozszerzającej wykładni. ### 5. Skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu pozwu a zapis na sąd polubowny W „Wykładnia zapisu na sąd polubowny powinna być ścisła, bowiem wkracza w sferę gwarancji konstytucyjnego prawa do sądu" ([II CSKP 21/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-21-22/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-pozwu-zapis-na-sad-polubowny-3058156)) SN uwzględnił skargę kasacyjną od postanowienia SA oddalającego zażalenie na odrzucenie pozwu z powodu zapisu na sąd polubowny. SN uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak ustaleń co do następstwa prawnego między spółkami i związania komplementariusza zapisem. To potwierdza, że skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu pozwu nie jest środkiem iluzorycznym – SN rzeczywiście weryfikuje prawidłowość odrzucenia pozwu. ### 6. Uchwała III CZP 39/23 – wymogi formalne skargi kasacyjnej W „Skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie" ([III CZP 39/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-39-23/skarga-kasacyjna-wymagania-formalne-sn-394032)) SN w składzie 7 sędziów orzekł, że skarga kasacyjna nie musi zawierać elementów przewidzianych dla pierwszego pisma procesowego (np. adresów stron). Uchwała ta ułatwia dostęp do postępowania kasacyjnego, zwłaszcza gdy skarga dotyczy postanowienia o odrzuceniu pozwu, które samo w sobie jest pierwszym i jedynym pismem w sprawie. --- **Źródła:** III CZP 39/23, II CSK 211/19, I CSK 773/26, I CSK 1470/24, III CZ 261/23, II CSKP 756/22, II CSKP 548/24, III CZ 138/22, I NZ 57/25, II CSKP 21/22; [art. 398(1) § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_1), [art. 398(2) § 2 pkt 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_2), [art. 394(1) k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-394_1), [art. 199 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-199) ## Źródła (orzeczenia) - [II CSK 211/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-211-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-od-postanowienia-o-przekazaniu-sprawy-627972) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-09-04 > „że skarga przysługuje tylko i wyłącznie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku i wskazanych postanowień kończących postępowanie w sprawie" - [I CSK 773/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-773-26/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-udzial-w-sprawie-3237997) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2026-05-19 > „Katalog ten należy interpretować w sposób ścisły" - [I CSK 1470/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-1470-24/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-400886) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-08-13 > „Nie jest ono bowiem postanowieniem kończącym postępowanie w danej sprawie, w przeciwieństwie do postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej odrzucające pozew" - [III CZ 261/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-261-23/oddalenie-zazalenia-na-odrzucenie-skargi-kasacyjnej-241819) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-02-10 > „Do kategorii takich postanowień nie należy tymczasem zaskarżone przez pozwanych skargą kasacyjną postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu ich zażalenia na postanowienie tego sądu odrzucające apelację" - [II CSKP 756/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-756-22/oddalenie-wniosku-o-uzupelnienie-postanowienia-sn-510603) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-08-09 > „Potrzeba przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej lub pierwszej instancji nie zachodzi jednak wtedy, gdy przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jest tylko orzeczenie sądu o charakterze formalnym, nieodnoszącym się do meritum sprawy" - [II CSKP 548/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-548-24/uchylenie-postanowienia-brak-jurysdykcji-krajowej-nienalezyte-umocowanie-pelnomocnika-543821) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-07-09 > „Postępowanie toczące się z udziałem w charakterze pełnomocnika procesowego osoby, która wprawdzie mogła być pełnomocnikiem, ale nie przedłożyła dokumentu pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do występowania w imieniu strony i nie została wezwana do jego przedłożenia, a brak w postaci nienależytego umocowania nie został usunięty przed uprawomocnieniem się orzeczenia, jest dotknięte nieważnością" - [III CZ 138/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-138-22/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-rozwod-264760) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-06-20 > „Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny. Nie jest zatem dopuszczalna kontrola kasacyjna wydawanych w tych sprawach jakichkolwiek orzeczeń i to bez względu na charakter wadliwości, jakimi mogą być one dotknięte" - [I NZ 57/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-nz-57-25/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-od-postanowienia-sadu-apelacyjnego-242493) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-10-22 > „skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko w przypadku zaskarżenia prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie. Nie mieści się natomiast w ramach dyspozycji powyższej normy postanowienie oddalające zażalenie" - [II CSKP 21/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-21-22/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-pozwu-zapis-na-sad-polubowny-3058156) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-04-16 > „wykładnia zapisu na sąd polubowny powinna być ścisła, bowiem wkracza w sferę gwarancji konstytucyjnego prawa do sądu" - [III CZP 39/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-39-23/skarga-kasacyjna-wymagania-formalne-sn-394032) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-05-14 > „Skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma ‎ w sprawie" ## Przepisy - [art. 398(1) § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_1) — Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. - [art. 398(2) k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_2) — Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. - [art. 398(2) § 2 pkt 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-398_2) — Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. - [art. 394(1) k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-394_1) — Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. - [art. 199 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-199) — Kodeks postępowania cywilnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt